Samenwerken met de inheemse bevolking

Bijna eenvijfde van de aarde wordt bewoond door inheemse volken. Ze leven in gebieden die wij vaak aanduiden als ongerept, maar waar deze bevolking al duizenden jaren in harmonie met de natuur leeft. Zij zijn voor hun dagelijks levensonderhoud en traditionele levenswijze afhankelijk van het bos, schoon water en andere natuurlijke rijkdommen. Inheemse volken behoren dan ook tot de beste natuurbeheerders.

Het Wereld Natuur Fonds is ervan overtuigd dat natuur alleen kan worden beschermd door samenwerking met de inheemse en lokale bevolking. Hun rechten moeten worden gerespecteerd. Uit onderzoek blijkt dat in gebieden die lokale gemeenschappen beheren minder ontbossing plaatsvindt dan in beschermde gebieden die de overheid beheert.

Natuurbescherming mét inheemse bevolking

WWF heeft daarom een helder beleid over samenwerking met inheemse bevolkingsgroepen bij het creëren van beschermde gebieden en andere maatregelen voor duurzaam gebruik van natuurlijke rijkdommen. Een harde voorwaarde is dat WWF alleen meewerkt aan natuurbescherming als de inheemse bevolking volledig is geïnformeerd, instemt met de maatregelen en betrokken is bij natuurbescherming.

In de ruim vijftig jaar dat WWF zich wereldwijd inzet voor behoud van biodiversiteit werken we over de hele wereld samen met inheemse en lokale bevolking.

Congo-Brazzaville

Diep verscholen in het Congobekken, in Congo-Brazzaville, ligt het nog vrijwel ongerepte bos Messok-Dja. Het is nog niet beschermd, maar wel zeer waardevol, onder meer omdat het een belangrijke route is voor bosolifanten die ernstig bedreigd worden door stroperij. De dieren trekken via Messok-Dja naar Congo, Kameroen en vermoedelijk ook Gabon. Daarnaast leven in het gebied gorilla’s, chimpansees en de bedreigde Afrikaanse roodstaartpapegaai.

Ideale bosbeheerders

WWF staat aan het begin van een proces om Messok-Dja te beschermen, samen met de Congolese overheid, houtkapbedrijven in de regio én met de inheemse Baka. Zij zijn jager-verzamelaars die al honderden jaren leven van wat het bos hen levert: schoon water, vruchten, vis en vlees. Baka vormen ideale bosbeheerders. Mede door stroperijbendes, commerciele jacht voor bushmeat en oprukkende houtkap verslechtert hun maatschappelijke positie.

Traditionele leefwijze behouden

WWF zet zich daarom actief in om Baka te betrekken bij natuurbescherming. Bij het creëren van een eventueel beschermd gebied moeten Baka gebruiksrechten krijgen voor het bos, terwijl criminele bende en stropers worden geweerd. Zo kan de inheemse bevolking haar traditionele leefwijze behouden. WWF heeft op eigen initiatief drie sociale, lokale organisaties betrokken die de Baka ondersteunen in het proces dat kan leiden tot een beschermd gebied in Messok-Dja waar alle partijen mee instemmen.

Colombia

Colombia heeft per vierkante kilometer meer biodiversiteit dan elk ander land. Er leven meer vogels, vlinders, amfibieën en kikkers dan waar ook ter wereld. WWF werkt al tien jaar aan natuurbescherming door lokale gemeenschappen. De lokale bevolking bepaalt zelf hoe de natuurbescherming wordt geregeld. Zo zijn vissers verantwoordelijk voor een marien park waar ze op duurzame wijze vissen.

Namibië

Namibië bezit fantastische natuur, van olifanten, neushoorns en zebra’s op uitgestrekte vlaktes tot pinguïns en zeehonden aan de Atlantische kust. Het was ook het eerste Afrikaanse land dat natuurbescherming in de grondwet verankerde. Met hulp van WWF heeft de regering lokale gemeenschappen het recht gegeven om beschermde gebieden te beheren. Daardoor zijn populaties leeuwen, cheeta’s, zwarte neushoorns, zebra’s en andere diersoorten hersteld en is de economisch-maatschappelijke positie van gemeenschappen verbeterd door ecotoerisme.

Rusland

In Nationaal Park Bikin in het uiterste oosten van Rusland is de inheemse bevolking medebeheerder. De bewoners leven daar volgens hun traditionele leefwijze in hetzelfde gebied als de Siberische tijgers waarvoor WWF zich inzet. De bevolking heeft gebruiksrechten gekregen in het nationaal park, onder meer om noten te verzamelen. Daarnaast ontvangen lokale gemeenschappen geld uit een speciaal klimaatfonds om bomen te laten staan. Het resultaat: door beter beheer van het gebied leven er inmiddels twee keer zoveel tijgers.

Canada/Noordpool

In het Canadese Noordpoolgebied Lancaster Sound boekte WWF samen met de inheemse Inuit in 2016 een grote overwinning. Door een succesvolle gezamenlijke rechtszaak tegen de Canadese overheid om te voorkomen dat Shell gebruik kon maken van oude olie- en gasconcessies is nu een gebied van maar liefst 2,5 keer Nederland beschermd. De inzet van WWF voor bescherming van de biodiversiteit in Lancaster Sound en de strijd van de Inuit voor behoud van hun traditionele jacht versterkten elkaar. In Canada zijn Inuit vanuit hun traditionele leefwijze ook nauw betrokken bij het beheer van ijsberen, karibou en walrussen. Ook op die gebieden werkt WWF nauw samen met deze inheemse bevolkingsgroep.