César David Martinez

De Amazone is een bron van leven

Met een oppervlakte van 6,7 miljoen km2 is de Amazone de grootste nog overgebleven jungle ter wereld.

  • De rivier loopt van Peru door Brazilië tot de Atlantische Oceaan
  • Regelmatig geteisterd door hevige bosbranden

Een diverse wereld

Ongeveer 10% van alle planten- en diersoorten wereldwijd leeft in deze bijzondere regio, die negen landen beslaat. De Amazonerivier is bijna 7.000 kilometer lang en bevat het grootste aantal soorten zoetwatervissen ter wereld. Ook wonen er zo’n 35 miljoen mensen die afhankelijk zijn van het gebied voor voedsel, grondstoffen en water. Ongeveer 9% van de bevolking bestaat uit inheemse volkeren. Er leven 350 verschillende etnische groepen, waarvan zo’n 60 gemeenschappen nog steeds volledig geïsoleerd.

Brent Stirton / Getty Images / WWF

Bosbranden

Helaas wordt het Amazonegebied ieder jaar getroffen door bosbranden. In 2019 waren ze allesvernietigend: tienduizenden vierkante kilometers woud gingen in vlammen op. Een groot deel van deze branden ontstaat niet door natuurlijke oorzaken, maar wordt aangestoken. Om grond geschikt te maken voor veeteelt en landbouw, worden stukken bos en savanne in brand gestoken. Deze branden kunnen snel in aantal en intensiteit toenemen door droogte en harde wind. Dan zijn ze bijna niet te blussen. 

naturepl.com / Kevin Schafer / WWF

Bedreigingen voor de Amazone

 

 

  • 1

    Landbouw en veeteelt

    Veel bos wordt gekapt om plaats te maken voor veeteelt en kleinschalige landbouw. Maar ook de aanleg van grote plantages zorgt voor ontbossing. De vraag naar bijvoorbeeld soja en palmolie groeit wereldwijd nog steeds. Soja wordt grotendeels verwerkt tot veevoer. Palmolie vind je in heel veel producten, van margarine tot cosmetica.

  • 2

    Dammen

    In de Amazone staan honderden waterkrachtcentrales op de planning. Al die dammen blokkeren de rivieren, wat de natuurlijke water- en sedimentafvoer ernstig verstoort. Ook bedreigen deze dammen de natuurlijke stroom van de rivier, lopen soorten als rivierdolfijnen gevaar en overlappen de locaties van dammen vaak met beschermde gebieden waar inheemse bevolking woont. 

  • 3

    Wegen

    Voor alle veeteelt, plantages en dammen zijn wegen nodig. Hierdoor wordt het ondoordringbare oerwoud toegankelijk voor verdere (illegale) houtkap.

  • 4

    Goudwinning

    In de Amazone wordt illegaal veel goud gewonnen. Het kwik dat daarbij gebruikt wordt, vervuilt de meren, rivieren en het grondwater. Dit is slecht voor de dieren en planten, maar ook voor de gezondheid van de lokale bevolking, die voor voedsel afhankelijk is van vis.

Nicolas Villaume / WWF-US

De Amazone beschermen

 

 

  • 1

    Gebieden beschermen

    We zetten ons in voor beschermde gebieden, met als doel dat in 2030 de ontbossing in de Amazone is gestopt. We doen volop onderzoek naar kwetsbare soorten en de behoeften van de lokale gemeenschappen. Zo krijgen we inzicht in de meest kritieke gebieden, waar bescherming het hardst nodig is.

  • 2

    Duurzame productie, handel en landbouw

    Daarnaast willen we dat de bossen buiten de beschermde gebieden op een verantwoorde manier worden gebruikt. Samen met de lokale bevolking ontwikkelen we duurzame productiemethoden voor bosbouw, visserij en producten zoals paranoten, rubber en copaiba-olie, om zo minder bos te hoeven kappen voor landbouw of veeteelt. Ook helpen we ze bij de ontwikkeling van bestemmingsplannen en lobbyen we voor de erkenning van hun rechten.

  • 3

    Bossen behouden

    We stimuleren duurzame land- en bosbouw ook bij producenten, handelaren, overheden en consumenten. Dat doen we met keurmerken zoals FSC (hout), RSPO (palmolie) en RTRS (soja). Landen met veel regenwoud proberen we zover te krijgen dat ze hun bos laten staan (via het programma REDD+, oftewel Reduced Emissions from Deforestation and forest Degradation). Ze krijgen daar geld voor van andere landen. Zo belonen we ook meteen dat er minder CO2-uitstoot is.

  • 4

    Dammen tegenhouden

    Door de plannen voor waterkrachtcentrales al in een vroeg stadium met beleidsmakers te bespreken, proberen we belangrijke rivieren vrij van dammen te houden. Als ze er toch komen, dan willen we de impact ervan zoveel mogelijk beperken. Zo is een dam in een zijrivier vaak minder risicovol dan een dam in de hoofdstam van de rivier.

  • 5

    Onderzoek naar kwikvervuiling

    Daarnaast doen we onderzoek naar vervuiling met kwik door de goudmijnindustrie. Rivierdolfijnen en vissen worden bijvoorbeeld onderzocht op kwikconcentraties. Recent onderzoek door WWF en partners laat zien dat rivierdolfijnen te maken hebben met kwikvervuiling, in de Amazone en ook in de Orinoco (een rivier in Colombia, Bolivia en Brazilië).

Voor welke dieren zijn we actief?

Dieren die we willen beschermen

Staffan Widstrand / WWF
Jaguar
Jaguar
Alamy
Rivierdolfijn
Rivierdolfijn

Resultaten en Updates

Luis Barreto / WWF-UK

Bosgebied groter dan Nederland verwoest onder regering Bolsonaro

De afgelopen vier jaar steeg de ontbossing in de Amazone tot recordhoogte. Tussen augustus 2021 en juli 2022 werd zo’n 11.568 km2 regenwoud verwoest. Ter vergelijking: dat zijn de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland en Utrecht bij elkaar. In totaal ging tijdens de regering Bolsonaro een gebied ter grootte van heel Nederland verloren.
Meer info
Day's Edge Productions / WWF-US

Nieuwe hoop voor Braziliaanse Amazone

Na een spannende nek-aan-nek-race is de Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva als winnaar uit de bus gekomen. "Deze verkiezingsuitslag is een opluchting voor Brazilië, het Amazone-regenwoud en voor de hele wereld", zegt het Wereld Natuur Fonds in een reactie.
Meer info
Adriano Gambarini / WWF Living Amazon Initiative / WWF-Brazil

Versterking voor de beste beschermers van het bos

Inheemse gebieden spelen een belangrijke rol in het behoud van de Amazone. De inheemse gemeenschappen – de beste beschermers van het bos die vaak al eeuwen verbonden zijn met hun land – bewaken deze gebieden goed. De afgelopen 35 jaar vond slechts 1,6 procent van alle ontbossing in Brazilië plaats in deze beschermde regio’s.
Meer info
Per Angelstam WWF

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij eventueel een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!