Teo Lucas / Gigante Azul / WWF

VROEGER DE WALVISJACHT, NU VERVUILING EN BIJVANGST

De grootste zeezoogdieren ter wereld worden bedreigd.

  • Locatie: alle oceanen
  • Bedreigingen: bijvangst, vervuiling, scheepvaart en jacht
  • Ook in de Noordzee leven walvissen!

Wat is er aan de hand?

Jaren geleden waren de dieren het doel van de walvisjacht en werden ze massaal gedood. In die tijd zijn de aantallen walvissen drastisch gedaald en bevonden sommige walvissoorten zich op het randje van uitsterven. Sinds 1986 is de commerciële jacht op walvissen verboden, ook al negeren landen als Japan, IJsland en Noorwegen dit verbod nog steeds. Ondanks dat zijn de aantallen walvissen van sommige soorten nog steeds niet hersteld. Bijvangst, scheepvaart en verlies van leefgebieden zijn nu de grootste bedreigingen voor walvissen. Ook klimaatverandering, geluidsoverlast en plasticvervuiling bedreigen deze zachtaardige reuzen.

Waarom is het belangrijk om de walvis te beschermen?

Walvissen spelen een bijzondere rol in onze strijd tegen klimaatverandering. Ze slaan tijdens hun leven grote hoeveelheden CO2 op in lichaam. Als ze sterven nemen ze dit mee naar de bodem van de oceaan, waar het begraven blijft. Ook heeft walvispoep een belangrijke invloed op CO2 in de atmosfeer. De poep voedt namelijk fytoplankton; dit zijn kleine diertjes die CO2 opnemen en omzetten in zuurstof.  

William W. Rossiter / WWF

Bedreigingen

Walvisjacht was lang geleden de grootste bedreiging voor walvissen. De dieren werden gedood voor vrijwel hun hele lichaam, vlees, vinnen, tanden, botten, (levertraan)olie en amber. Tegenwoordig hebben veel walvissen last van de vervuiling van de oceaan en van overlast veroorzaakt door lawaai van menselijke activiteiten. Daarbij verandert hun leefomgeving door overbevissing en klimaatverandering. Die dieren komen ook vaak vast te zitten in visserijmaterialen of komen. 

Meer info

Beschermen

We werken hard aan het verbeteren van de situatie van de walvissen. We werken op lokale en internationale schaal samen met landen en organisaties zoals de Internationale Walvisvaartcommissie, om aan te dringen op het maken en naleven van regels voor walvisbescherming. We willen bijvoorbeeld dat er langzamer wordt gevaren in gebieden waar walvissen leven om aanvaringen en scheepvaartgeluid te verminderen. Ook doen we samen met wetenschappers onderzoek naar walvissen om ze nog beter te kunnen beschermen.

Meer info

De walvis

Walvissen zijn zoogdieren die in water leven. Ze hebben net als wij lucht nodig om te ademen en ze baren levende jongen - in tegenstelling tot de meeste vissen die met hun kieuwen zuurstof uit het water filteren en eitjes leggen. Je kunt walvissen herkennen aan de spuitgaten op hun kop, daar ademen ze mee.

Er bestaan veel soorten walvissen, zoals de bultrug en noordkaper. Walvisachtigen zijn in te delen in twee groepen: baleinwalvissen en tandwalvissen. Baleinwalvissen leven van dierlijk plankton, zoals krill, en kleine vissen, zoals haring. Met hun baleinen (een soort lange borstels in hun bek die werken als zeef) filteren ze de diertjes uit het water. Blauwe vinvissen kunnen per dag wel 4 ton krill wegwerken. De meeste baleinwalvissen zijn enorm groot, de bultrug kan bijvoorbeeld wel 18 meter lang worden en de blauwe vinvis is met soms wel bijna 30 meter, het allergrootste dier op aarde. Tandwalvissen, zoals dolfijnen en bruinvissen, gebruiken hun tanden om vissen, schelp- en schaaldieren of inktvis te eten. Tandwalvissen zijn over het algemeen kleiner dan baleinwalvissen. Behalve de potvis, dat is de grootste tandwalvis en deze is gemiddeld 16 meter lang. Dolfijnen zijn dus ook walvisachtigen, maar worden in een andere 'familie' gecategoriseerd.

Sommige walvissen leven graag alleen, andere het liefst in groepen. Bij dolfijnen en potvissen blijven de kleintjes van walvissen, de kalfjes, langere tijd bij hun moeder. Walvissen communiceren met elkaar door middel van geluiden onder water. Baleinwalvissen maken lange liederen van verschillende tonen en klanken die soms wel kilometers ver te horen zijn. Dolfijnen en potvissen vangen door middel van klikgeluiden hun voedsel (dit heet echolocatie). Menselijk geluid op zee (scheepsmotoren, olieboringen, heien voor windmolens) kan het gehoor van walvissen beschadigen of verstoren, waardoor het moeilijker kan zijn voor de dieren om elkaar te vinden en te communiceren en dus ook om zich voort te planten en te eten.

Walvissoorten

Over de wereld vind je verschillende soorten walvissen. Sommige leven in de Noordzee, zoals de bruinvis, en sommige leven in de Noordelijke IJszee, zoals de beloega en de narwal. Lees meer over deze walvissoorten.

Waar zijn we actief?

Onze focusgebieden voor de walvis

Oceanen over de wereld
Oceanen over de wereld
Tweederde van onze aarde bestaat uit oceaan. Duizenden zeedieren en planten leven in zee.
Noordpool
Noordpool
Het Noordpoolgebied ziet er onverwoestbaar uit, maar de natuur is heel kwetsbaar.

Resultaten en Updates

Opvallend veel dode bruinvissen langs Nederlandse kust

Sinds 1990 zijn er langs de Nederlandse kust meer dan 16.000 dode bruinvissen gevonden. De meeste daarvan werden door onderzoekers van de Universiteit Utrecht aangetroffen in Nederland. Soms wel 800 per jaar.
Meer info

Doe mee met Wereld Oceanen Dag

Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit. Daarnaast absorberen ze broeikasgassen en spelen daarmee in belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Last but not least: oceanen zijn prachtig, zowel onder als boven de zeespiegel en bieden ons met hun schoonheid de nodige inspiratie en ontspanning.
Jij kunt op Wereld Oceanen Dag (maar natuurlijk ook daarna) iets terugdoen voor de oceanen. Daarom hierbij onze tips:
Meer info

Dag van de Noordzee: WWF pleit voor serieuze aanpak herrie onder water

Sinds de Corona-lockdown is het ook op de Noordzee, een van de drukste zeeën ter wereld, aanzienlijk rustiger. Er is minder scheepvaart, visserij, toerisme en industrie, waar vooral het onderwater leven van profiteert. Een diersoort die daar nu wel bij vaart is de bruinvis, een kleine walvis die vooral in de Noordzee leeft. Nu er minder verstoringen zijn laten groepjes bruinvissen zich veel vaker zien.
Meer info

Walvis-selfie op Antarctica

Chris Johnson is marien wetenschapper voor WWF in de grootste wildernis op aarde: Antarctica. Een gebied dat rijk is aan prachtige diersoorten en onherbergzame landschappen, maar ook een gebied dat onder druk staan door klimaatverandering en overbevissing.
Meer info

Weer een potvis aangespoeld met buik vol plastic

Een jonge potvis met meerdere kilo’s plastic in haar maag is aangespoeld op een toeristisch strand op het Italiaanse eiland Sicilië. Het dier was naar schatting 7 jaar oud.
Meer info

7 bijzondere diersoorten uit de Noordzee

WWF roept vandaag uit tot ‘Internationale Noordzee dag’. Er zwemmen wel 220 verschillende soorten vis, van kabeljauw tot tarbot en van haring tot haringhaai. En nog veel meer! Wist jij dat deze 7 soorten te vinden zijn in de Noordzee?
Meer info
Richard Barrett

Wat kan ik doen?

Help vandaag al mee

Geef een eenmalige gift

Steun ons werk om de natuur te beschermen met een eenmalige gift. Kies hieronder je giftbedrag en klik op de button om daarna je gegevens in te vullen.