David Merron / WWF-US

De witte walvis

Afhankelijk van geluid, maar verstoord door herrie van schepen

  • Status: Niet bedreigd
  • De kanaries van de zee

De beluga

Beluga’s zijn erg herkenbaar, ze zijn namelijk helemaal wit! Ze hebben ook een herkenbaar bol voorhoofd wat ook wel een ‘meloen’ genoemd wordt. Het is een zachte en beweegbare bol die vlak voor het blaasgat van de beluga zit. Door de ‘meloen’ van vorm te veranderen, kunnen de witte walvissen veel verschillende geluiden maken en deze een richting geven. Dit helpt ze bij het communiceren met soortgenoten, maar ook bij echolocatie. Door geluiden uit te sturen en te luisteren naar de echo kunnen die dieren hun omgeving ‘zien’ en ook vis, hun voedsel, lokaliseren.

Net als de narwal, een walvisachtige die erg op de beluga lijkt, hebben de dieren geen rugvin. Dit helpt ze warmte te behouden, wat erg handig is in hun koude thuis de Noordelijke IJszee. Beluga’s verplaatsen zich aan de hand van veranderingen in het ijs. In de herfst zwemmen ze zuidelijker en ze komen in de lente weer terug, wanneer het ijs afneemt. Soms komen de beluga’s vast te zitten in een klein stuk ijs, als ze niet op tijd weggezwommen zijn. IJsberen jagen dan op het zeedier die een makkelijke prooi is geworden.

Beluga’s zijn sociale dieren. Ze leven samen met andere beluga’s in grote groepen, soms wel bestaande uit honderd individuen. Ze jagen samen en eten verschillende vissoorten zoals zalm, haring, maar ook krabben en garnalen. Soms jagen ze op diepe plekken in de oceaan, tot wel 900 meter en ze kunnen ongeveer 20 minuten onder water blijven. Beluga’s hebben een flexibele nek die ze op en neer en naar de zijkant kunnen bewegen. Ze worden ongeveer 3 meter lang.

Carlos Drews / WWF

Wat is er aan de hand?

De beluga is nog geen bedreigde diersoort en het gaat eigenlijk best goed met dit dier. Jammer genoeg zijn er wel problemen voor de dieren die steeds dichterbij mensen komen. Klimaatverandering zorgt voor veranderingen in de Noordelijke IJszee. Door het smelten van het zee-ijs ontstaat er meer open water. Hierdoor komt er meer scheepvaart en activiteiten zoals het boren naar olie. Dit veroorzaakt vervuiling en vergroot de kans op bijvoorbeeld olielekken. Meer schepen veroorzaken ook meer herrie op zee. Omdat beluga’s erg afhankelijk zijn van geluid bij het vinden van hun prooidieren en soortgenoten, is dit een groot probleem. Bij de Cook Inlet in Alaska, VS, leeft een bedreigde groep beluga's die onder grote druk staat door vervuiling van scheepvaart.

Waarom is het belangrijk om de beluga te beschermen?

De beluga maakt deel uit van de voedselketen in de oceaan. Ze eten veel verschillende soorten vis en andere zeedieren, maar worden zelf ook opgegeten door ijsberen of grotere walvisachtigen, zoals de orka. Zo blijft het onderwaterleven in balans. Beluga’s spelen ook een belangrijke culturele rol, net als ijsberen in de levens van de inheemse bevolking in het Arctisch gebied. Beluga’s zijn net als ijsberen en de inheemse bevolking afhankelijk van het zee-ijs en zij worden daarom allemaal beïnvloed door de gevolgen van de klimaatcrisis.

naturepl.com / Doc White / WWF

Waardoor wordt de beluga bedreigd?

  • 1

    Klimaatverandering

    Beluga’s zijn afhankelijk van het zee-ijs. Ze worden daardoor direct beïnvloed als de aarde opwarmt. Zeestromen veranderen, prooidieren bevinden zich op andere plekken en de beluga’s hebben niet de tijd om zich hier op aan te passen. Dit kan voor veel problemen in het leven van de dieren zorgen.

  • 2

    Herrie in de oceaan

    Omdat de beluga’s graag gebruik maken van geluid om zich bewust te worden van hun omgeving kan te veel menselijk geluid erg storend zijn. Ze kunnen in de war raken, en hierdoor in botsing komen met schepen of het moeilijker vinden om eten te vangen. Doordat er meer en meer scheepvaart komt in de Noordelijke IJszee komt er ook meer geluid.

Wat doet WWF?

In het Arctisch gebied werkt WWF aan beïnvloeden van regelgeving rondom scheepvaart. Zo willen we dat er rekening wordt gehouden met kwetsbare gebieden en gebieden die belangrijk zijn voor de dieren die er leven, zodat er zo min mogelijk verstoring is. We bepleiten een stop op verdere olie-ontwikkelingen in het noordpoolgebied en olielekkages en andere vervuiling moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook werken we samen met lokale organisaties om herrie in de oceaan tegen te gaan.

WWF doet onderzoek naar het gedrag en de gezondheid van beluga’s. Door deze witte walvis en zijn gedrag beter te begrijpen, weten we beter hoe we dit dier en zijn leefomgeving goed kunnen beschermen.

Meer weten?

Walvissoorten
Walvissoorten
Lees meer over de verwanten van de beluga, zoals bijvoorbeeld de bruinvis.
De Noordpool
De Noordpool
Lees meer over de koude, witte wildernis

Gerelateerde artikelen

Canada en de Inuit beschermen samen de ‘Last Ice Area’

Canada en de Inuit beschermen samen de ‘Last Ice Area’. ‘Tuvaijuittuq’ (‘het ijs smelt nooit’) wordt een van de grootste beschermde gebieden ter wereld.
Meer info

5 vragen en antwoorden over de ijsbeer

De ijsbeer is dé icoon van de Noordpool en van klimaatverandering, maar gek genoeg gaat het op dit moment nog helemaal niet zo slecht met de dieren. Hun aantal daalt gemiddeld niet en neemt op sommige plekken op de Noordpool zelfs toe. En dat terwijl het zee-ijs smelt. Hoe kan dat? Misleiden natuurorganisaties de machtige ijsbeer als symbool om donateurs te winnen? 5 terechte vragen over de ijsbeer aan Gert Polet, Noordpoolexpert van Wereld Natuur Fonds.
Meer info

Rusland beschermt groot Arctisch gebied

Rusland heeft een enorm Arctisch gebied tot natuurreservaat verklaard. Het gebied is groter dan 1,5 keer de oppervlakte van Nederland. Het natuurreservaat de 'Nieuwe Siberische eilanden' werd opgericht op voorstel van WWF-Rusland.
Meer info
F. Bassemayousse / WWF France

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!