Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

De impact van visserij

  • Consumptie van vis is verdubbeld in 50 jaar
  • 3 miljard mensen afhankelijk van visserij
  • Miljoenen dieren sterven per jaar als bijvangst

Wat is er aan de hand?

Onze consumptie van vis is in de afgelopen 50 jaar verdubbeld. En het groeit nog steeds. Drie miljard mensen zijn afhankelijk van de visserij voor hun inkomsten en voedsel. Bijna een derde van alle onderzochte visbestanden zijn overbevist. Dat wil zeggen dat er meer vis wordt gevangen dan er weer bij komt. Daarnaast wordt nog eens 60% van de visbestanden op een maximum bevist. Dat betekent dat als dat zo doorgaat of zelfs toeneemt, ook daar overbevissing gaat plaatsvinden. Illegale, niet-gerapporteerde en ongereguleerde visserij verergert het probleem en wordt geschat op 10-31% van de wereldwijde visvangst. Bovendien is illegale visserij geassocieerd met slechte arbeidsomstandigheden en zelfs moderne slavernij. Langdurige overbevissing zorgt ervoor dat soorten (lokaal) uitsterven, ecosystemen uit balans raken en lokale gemeenschappen en toekomstige generaties benadeeld worden.

Stijgende gemiddelde wereldwijde visconsumptie

9,9 kilo

per persoon in 1960

20,3 kilo

per persoon in 2017

Bijvangst in netten en lijnen

Vaak wordt er op één soort gevist maar belanden er onbedoeld andere soorten in de netten of lijnen. Dit heet bijvangst. Het gaat hier jaarlijks om miljoenen dieren en ook om soorten die beschermd of bedreigd zijn. Bijvoorbeeld minimaal 300.000 walvissen, dolfijnen en bruinvissen per jaar. Ook haaien, roggen en zeeschildpadden zijn hier de dupe. Voor dit soort dieren is bijvangst tegenwoordig een van de grootste bedreiging voor uitsterven.

Spookvistuig dodelijkste vorm van afval

Daarnaast maken netten en lijnen die zijn kwijtgeraakt of overboord gezet veel slachtoffers onder zeeleven. Elk jaar belandt er minimaal tussen de half en 1 miljard kilo vistuig (lijnen, netten en ander vismateriaal) in de oceanen! ‘Spookvistuig’ is de dodelijkste vorm van plastic afval voor zeedieren. Verstrikkingen in spooknetten zijn vastgelegd voor meer dan 5,400 dieren van 40 verschillende soorten zeezoogdieren, reptielen, haaien en roggen. Lees voor meer informatie het Engelstalige WWF rapport 'Stop Ghost Gear: The most deadly form of marine plastic debris'.

Wat zijn spooknetten?

Schadelijke vangsttechnieken

Naast bijvangst kunnen schadelijke vangsttechniek leefgebieden kapot maken en vervuilen. Met dynamiet of gif (cyanide) vissen in Afrika en Zuidoost Azië nog steeds een manier om te vissen. Beide manieren zijn niet alleen gevaarlijk voor de vissers, maar ook voor het koraal dat kapot gaat. Voor iedere vis die met cyanide wordt gevangen, is een vierkante meter koraal verwoest. Ook sleepboten die soms tot wel 2000 meter diep hun zware netten over de zeebodem trekken zorgen voor veel schade. Voor sleepnetvisserij is veel brandstof nodig en door beschadiging van de bodem komt CO2 vrij dat in de bodem was opgeslagen. Deze uitstoot van sleepnetvisserij is geschat op net zoveel als die van de luchtvaartindustrie!  

Bovendien beïnvloed hoeveel vis we hier eten de voedselzekerheid, inkomen en welzijn van mensen elders op de wereld, zoals de Koraaldriehoek. Veel landen vissen namelijk buiten hun eigen landgrenzen en importeren visserijproducten uit andere landen. De EU is wereldwijd een van de grootste importeurs van visserijproducten en draagt bij aan niet-duurzame visserijpraktijken.

Visserij belangrijkste reden afname biodiversiteit in oceanen

Visserij is een van de belangrijkste redenen voor de afname van biodiversiteit in zeeën en oceanen. Dit is een ongezonde situatie en tast het functioneren van ecosystemen aan. En dat terwijl oceanen en alles wat er in leeft zoveel meer zijn dan alleen voedselbronnen! Zo zijn het hoofdrolspelers in het tegengaan van klimaatverandering, seizoen- en weerpatronen en verantwoordelijk voor 50% van de zuurstof productie wereldwijd. Onze toekomst is onlosmakelijk verbonden met het zeeleven. De schaal waarop we tegenwoordig vis eten heeft dus niet alleen een impact op vispopulaties maar ook op oceanen en op onszelf. Hoe we dieren vangen en hoeveel we consumeren maakt het verschil. Dit moet anders.

Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Wat doet WWF?

Ons doel is om niet-duurzame visserij gehalveerd te hebben in 2030. Om dat doel te behalen praat WWF samen met andere NGO’s met overheden en industrieën. Het is belangrijk dat landen en vissers wetenschappelijk advies van vangstlimieten (quota’s) volgen om populaties en ecosystemen de kans te geven zich te kunnen herstellen.

  • 1

    Remote Electronic Monitoring 

    Om inzicht te krijgen in hoeveel er gevangen wordt zijn transparantie, traceerbaarheid en controle onmisbaar, bijvoorbeeld via waarnemers en camera’s op vissersschepen.

    Lees verder
  • 2

    Beschermde zeegebieden

    Het mooie van het leven in zeeën en oceanen is dat het zich kan herstellen wanneer we ze voldoende rust en ruimte geven. Daarom zijn beschermde gebieden waar niet of beperkt gevist mag worden zo belangrijk. Meer weten?

    Lees verder
  • 3

    Subsidies visserij afschaffen

    Subsidies voor schadelijke visserij houden deze vormen van visserij in stand. Overheden spelen een centrale rol in het afschaffen van deze subsidies. Daarom overlegt WWF met overheden over het verbeteren van deze regels.

  • 4

    Veilig bevrijden van bijvangst

    WWF geeft workshops en ontwikkelt en verspreidt materiaal dat vissers uitlegt hoe ze zeedieren zoals dolfijnen, zeeschildpadden en walvishaaien weer veilig uit visnettentuig kunnen verwijderen en ze weer overboord kunnen zetten wanneer ze nog leven. 

  • 5

    Bijvangst vermindering

    Daarnaast bieden en steunen we innovatieve vismethodes die zorgen voor zo min mogelijk schade aan de natuur en voorkomen dat dieren als bijvangst eindigen. Zoals bijvoorbeeld pingers in de Amazonerivier, die voorkomen dat rivierdolfijnen per ongelijk gevangen worden. Of de ontwikkeling van cirkelhaken, cirkelvormige haken, in de C-vorm, in plaats van J-vormige haken. Door deze haken te gebruiken worden er veel minder zeeschildpadden gevangen als bijvangst.

  • 6

    Terugvinden van vistuig

    Om te voorkomen dat visnetten in spooknetten veranderen, zet WWF zich in voor vistuig dat eenvoudig traceerbaar is naar de eigenaar. Op die manier kunnen de eigenaren beboet worden voor het achterlaten van visnetten in zee. Het inleveren van afgedankt vistuig wordt beloond zodat het gerecycled kan worden. En we helpen met instrumenten zoals zonnereflectoren, waardoor de netten makkelijker terug te vinden zijn. 

    Lees verder
tekening van blauwvin tonijn Scandinavian Fishing Yearbook / WWF

Wat kan jij doen?

Ben je zot op zilt en wil je een verantwoorde keuze maken? Deze tips helpen je op weg.

Meer info

Waar zijn we actief?

Onze focusgebieden voor de oceanen

James Morgan / WWF-US
Koraaldriehoek
Zet je snorkel op en duik in een van de (kleur)rijkste plekken op aarde.
Antonio Busiello / WWF-US
Caribisch gebied
Koraal, mangroves en zeeschildpadden in Nederland? Jazeker!
WWF-Aus / Chris Johnson
Zuidpool
Welkom in de wereld van de keizerpinguïn, de bultrug, de zeeolifant en de orca!
Noordzee
In het grootste natuurgebied van Nederland zwemmen wel 220 verschillende soorten vis.

Resultaten & updates

Uiteraard houden we je op de hoogte van de voortgang die we boeken! Lees de laatste updates:

Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Camera’s op vissersboten om zeedieren te beschermen

Vandaag (19 november) lanceert het Wereld Natuur Fonds (WWF) samen met Sky Ocean Rescue het rapport “What’s in the Net”. Het rapport laat zien dat wereldwijd jaarlijks 720.000 zeevogels, 300.000 walvisachtigen, 345.000 zeehonden en zeeleeuwen, meer dan 250.000 zeeschildpadden en tientallen miljoenen haaien sterven nadat ze als bijvangst in de commerciële visserij zijn gevangen. Veel van deze soorten zijn met uitsterven bedreigd of staan op de rand van uitsterven. Het rapport concludeert ook dat de onbedoelde vangst van zeedieren kan worden voorkomen door gebruik te maken van zogeheten Remote Electronic Monitoring (REM). WWF dringt er bij overheden op aan om invoering van het monitoringssysteem te ondersteunen en zo het urgente probleem van de bijvangst van honderdduizenden vaak al bedreigde soorten zeedieren in onze oceanen te stoppen.
Meer info
Daniel Antunez / MarineTraffic.com

Honderden vissersschepen bedreigen natuur bij Galapagoseilanden

In juli ontdekte de Ecuadoraanse marine 260, voornamelijk Chinese, vissersschepen nabij de beschermde wateren rond de Galapagoseilanden. De schepen komen elk jaar naar de wateren rond de Galápagoseilanden, maar de vloot van dit jaar is één van de grootste die de afgelopen jaren is gezien. De vissers werpen er hun kilometerslange visnetten en -lijnen uit met desastreuse gevolgen voor de unieke onderwaternatuur rond de eilanden. Volgens Chinese media is de vloot voor drie maanden gestopt met vissen. De Ecuadoraanse marine geeft aan dat de vloot nog steeds aanwezig is. Volgens experts van het Wereld Natuur Fonds is uitbreiding van het beschermde gebied rond de eilanden noodzakelijk zodat de onderwaternatuur beter beschermd wordt.
Meer info
Wild Wonders of Europe / Zankl / WWF

Zorgen over de Atlantische blauwvintonijn na MSC-certificering

Het Wereld Natuur Fonds is teleurgesteld dat MSC het keurmerk voor duurzaam gevangen vis heeft toegekend aan de Atlantische blauwvintonijnvisserij. In januari dit jaar dienden wij samen met de organisatie Pew Charitable Trusts een bezwaar in tegen de MSC-certificering van de Japanse vloot. Dat bezwaar is helaas op 24 juli afgewezen. Dit brengt het herstel van de aantallen blauwvintonijnen in gevaar. Het geeft een slecht signaal aan de markt en de volgende blauwvintonijnvisserij, een vloot uit Frankrijk, staat al klaar om een label van duurzaamheid te krijgen. Dat is zorgelijk.
Meer info
Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij eventueel een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!