Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Bijvangst

Jaarlijks duizenden doden... zinloos.

  • Zinloos sterven in netten
  • Spooknetten drijven rond in zee

Waarom is bijvangst een probleem?

Behalve de vis die de vissers willen vangen, komen er ook veel andere zeedieren in de netten terecht. Haaien, walvissen, schildpadden en dolfijnen zwemmen per ongeluk een net in en kunnen hier niet meer uit ontsnappen. Walvissen kunnen daardoor niet meer naar boven zwemmen en kunnen niet meer ademhalen. Haaien worden vaak omhoog gehaald in het net door de vissers, maar niet meer terug de zee ingegooid. Zo sterven jaarlijks duizenden haaien, schildpadden en walvissen als bijvangst. Volkomen zinloos dus, en hopelijk in de toekomst vaak ook te voorkomen.

 

Verborgen gevaar: spooknetten

Per jaar komt er ongeveer 11 miljoen ton plastic afval in zee terecht, wat de leefomgeving van zeedieren enorm vervuilt. Een deel van dit plastic afval bestaat uit verloren of weggegooid vistuig, ook wel ‘spooknetten’ genoemd. Zeedieren zoals vissen, walvissen, haaien, roggen, dolfijnen en krabben komen in deze netten en lijnen vast te zitten. De netten drijven rond in zee en ‘spookvissen’ verder zonder dat dit de bedoeling is. De visnetten zijn ooit gemaakt om dieren te vangen, dus kunnen ze er meestal met geen mogelijkheid uit ontsnappen en sterven langzaam. De netten zijn gemaakt van sterke materialen zoals plastic en netten die verloren zijn gegaan zullen daardoor nog lange tijd in de zee rondzwerven. Ongeveer 29% van alle vislijnen en 6% van de visnetten blijft na het vissen achter in zee. Zo’n 45% van de zeedieren heeft hier last van, maar ook vogels en koraalriffen ondervinden problemen door dit visserij-afval.

Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Zeeschildpadden zitten vast

Bij het vissen op tonijn raken wereldwijd honderdduizenden zeeschildpadden jaarlijks verstrikt in visnetten, of ze blijven hangen aan vishaken of vislijnen. Ze kunnen dan niet meer naar boven om zuurstof te halen en verdrinken. Gebrek aan regelgeving en handhaving zorgt er bovendien voor dat er weinig grip is op bijvangst.

Heek te jong gevangen

Jaarlijks verdwijnen vele tonnen te jonge heek als bijvangst in de netten van de vissers. Daardoor zijn inmiddels grote hoeveelheden van deze vissoort uit de Argentijnse Zee verdwenen. En zelfs de jonge dieren zijn inmiddels commercieel van waarde geworden. Het resultaat is dat ze zich niet voort kunnen planten en de soort snel achteruit gaat.

naturepl.com / Inaki Relanzon / WWF

Wat doet WWF?

WWF werkt samen met partners en lokale bevolking aan de ontwikkeling van alternatieve, duurzame vismaterialen, om bijvangst te verminderen. We werken ook aan het opruimen en voorkomen van spooknetten. Zo wordt het water weer een veilige leefomgeving.

  • 1

    Cirkelhaken

    WWF werkt met partners aan ontwikkeling van cirkelvormige haken, in plaats van J-vormige haken. Door deze haken te gebruiken worden er veel minder zeeschildpadden gevangen als bijvangst. Ze kunnen de cirkelvormige haken namelijk moeilijker inslikken.

  • 2

    Pingers

    In de Amazonerivier worden veel rivierdolfijnen per ongeluk gevangen. Samen met de lokale bewoners ontwikkelen we een methode om te voorkomen dat de dolfijnen per ongeluk in de visnetten terechtkomen. Door middel van ‘pingers’ zenden we een hoog geluid uit dat de dolfijnen irritant vinden en waardoor ze afstand houden tot het net.

  • 3

    Spooknetten opruimen

    Stichting Duik de Noordzee schoon houdt zich bezig met het opruimen van verloren vistuig. Duikers zoeken de zee af naar spooknetten en hebben intussen al 32000 kilo opgeruimd. WWF ondersteunt dit project.

  • 4

    Onderzoeken waar het afval vandaan komt

    WWF steunt het Arctic Marine Litter Project, een project dat wil achterhalen welke visserij verantwoordelijk is voor de spooknetten en ander plastic afval in Denemarken. Zo kunnen we gerichte maatregelen nemen om te voorkomen dat de netten in de oceaan terecht komen.

  • 5

    Oproepen tot sterkere regelgeving

    WWF wil graag betere, internationale regelgeving om ervoor te zorgen dat er minder afval in de zee terecht komt. Als dit goed gehandhaafd wordt is er hopelijk minder afval dat moet worden opgeruimd.

  • 6

    Uitleg aan vissers

    WWF ontwikkelt en verspreid materiaal dat vissers uitlegt hoe ze zeedieren zoals dolfijnen, zeeschildpadden en walvishaaien weer veilig uit vistuig kunnen verwijderen wanneer ze nog leven.

Waar zijn we actief?

Onze focusgebieden voor de oceanen

Jürgen Freund / WWF
Koraaldriehoek
Zet je snorkel op en duik in een van de (kleur)rijkste plekken op aarde.
Antonio Busiello / WWF-US
Caribisch gebied
Koraal, mangroves en zeeschildpadden in Nederland? Jazeker!
WWF-Aus / Chris Johnson
Zuidpool
Welkom in de wereld van de keizerpinguïn, de bultrug, de zeeolifant en de orka!
Noordzee
In het grootste natuurgebied van Nederland zwemmen wel 220 verschillende soorten vis.

Voor welke dieren zijn we actief?

Inwoners van de zee die we willen beschermen

Brent Stirton / Getty Images
Haaien
Haaien
De haai heeft als roofdier een belangrijke rol in de voedselketen in de zee, maar wordt ernstig bedreigd.
naturepl.com / Jordi Chias / WWF
Zeeschildpadden
Zeeschildpadden
Een op de twee zeeschildpadden neemt plastic op: er is dringend actie nodig.
Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF
Walvissen
Walvissen
Ook grote walvissen hebben last van vervuiling.
Richard Barrett / WWF-UK
Dolfijnen
Dolfijnen
De zee wordt steeds drukker door scheepvaart. Hierdoor is het gebied niet zo veilig meer voor deze mooie zoogdieren.

Resultaten & updates

Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Camera’s op vissersboten om zeedieren te beschermen

Vandaag (19 november) lanceert het Wereld Natuur Fonds (WWF) samen met Sky Ocean Rescue het rapport “What’s in the Net”. Het rapport laat zien dat wereldwijd jaarlijks 720.000 zeevogels, 300.000 walvisachtigen, 345.000 zeehonden en zeeleeuwen, meer dan 250.000 zeeschildpadden en tientallen miljoenen haaien sterven nadat ze als bijvangst in de commerciële visserij zijn gevangen. Veel van deze soorten zijn met uitsterven bedreigd of staan op de rand van uitsterven. Het rapport concludeert ook dat de onbedoelde vangst van zeedieren kan worden voorkomen door gebruik te maken van zogeheten Remote Electronic Monitoring (REM). WWF dringt er bij overheden op aan om invoering van het monitoringssysteem te ondersteunen en zo het urgente probleem van de bijvangst van honderdduizenden vaak al bedreigde soorten zeedieren in onze oceanen te stoppen.
Meer info
WWF / ARK / Onderwaterbeelden.nl

Belang van schelpdierriffen op de Europese kaart

Het besef dat schelpdierriffen van levensbelang zijn voor gezonde zeeën vindt steeds luidere weerklank. Vorige week organiseerde de Native Oyster Restoration Alliance (NORA) voor de derde keer een conferentie over het belang van schelpdierrifherstel. Telde de eerste editie in 2017 nog zo’n 65 deelnemers, dit jaar waren dat er 196. Inmiddels houden tientallen organisaties in Europa zich bezig met het herstel van de riffen van de Europese oester. WWF en ARK Natuurontwikkeling zijn in 2015 in Nederland begonnen met actief herstel van schelpdierriffen op de Noordzee.
Meer info

In actie voor de Europese steur

Ooit wemelden de Nederlandse rivieren van de steur. Onder andere in de Rijn kwam deze vissoort veelvuldig voor. Door overbevissing, vervuild water en het kanaliseren van de rivieren ging het steeds slechter met de steur. In Nederland is de soort ondertussen uitgestorven en in de rest van Europa wordt deze vis ernstig bedreigd in zijn voortbestaan. Op 23 oktober lanceren het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), Sportvisserij Nederland en ARK Natuurontwikkeling een, door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gesteund, actieplan om de Europese steur te redden. Het actieplan moet resulteren in een positief besluit over herintroductie van de steur zodat deze vis uiteindelijk weer in de Nederlandse rivieren rondzwemt en voor uitsterven wordt behoed.
Meer info
Fredrik Myhre/WWF Noorwegen

Verloren vistuig dodelijkste vorm van plastic afval voor zeedieren

Wereldwijd is meer dan de helft (66%) van de zeezoogdieren, de helft (50%) van de zeevogels en ook alle zeven soorten zeeschildpadden zijn slachtoffer van plastic afval in zee. Uit een nieuw rapport van het Wereld Natuur Fonds (WWF) Stop Ghost Gear: The most deadly form of marine plastic debris blijkt ‘spookvistuig’ de schadelijkste vorm van plastic afval voor zeedieren. Verloren vistuig is een relatief onbekende vorm van plastic afval. De natuurorganisatie roept overheden op om snel te komen tot een bindend VN-verdrag om plasticvervuiling op zee te stoppen.
Meer info
WWF-Russia

Massale sterfte van zeeleven in Russisch Noordpoolgebied

Op de kust van het Russische schiereiland Kamtsjatka in het Noordpoolgebied zijn grote hoeveelheden dood zeeleven aangetroffen. WWF-experts in Rusland vermoeden dat een zeer giftige stof vanaf land in de oceaan is gelekt, waardoor een extreem hoog aantal mosselen en zee-egels op de kust aanspoelt, samen met allerlei soorten krab, schelpdieren en vissen. Kamtsjatka ligt aan de overkant van de Beringzee bij Bristol Bay in Alaska. De regio wordt beschouwd als een hotspot van onderwaternatuur die belangrijk is zowel voor dieren als mensen.
Meer info
Casper Douma / WWF

Na tien jaar Caribisch Nederland is actie voor koraal nog steeds nodig

Caribisch Nederland bestaat tien jaar. Op 10 Oktober 2010 werden Bonaire, Saba en St. Eustatius opgenomen als bijzondere gemeente van Nederland. Door de nauwere band tussen Nederland en de zogeheten BES-eilanden zijn belangrijke zaken als zorg en onderwijs verbeterd. Ook kwam er meer aandacht voor natuurbescherming. Zo werd er meer geld voor natuur vrijgemaakt én meer mankracht. Maar de natuur zelf heeft daar nog niet echt van geprofiteerd en vooral het koraal rond de eilanden heeft zwaar te lijden onder verschillende toegenomen bedreigingen.
Meer info
Jason Rubens / WWF

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!