Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Bijvangst

Jaarlijks duizenden doden... zinloos.

  • Zinloos sterven in netten
  • Spooknetten drijven rond in zee

Waarom is bijvangst een probleem?

Behalve de vis die de vissers willen vangen, komen er ook veel andere zeedieren in de netten terecht. Haaien, walvissen, schildpadden en dolfijnen zwemmen per ongeluk een net in en kunnen hier niet meer uit ontsnappen. Walvissen kunnen daardoor niet meer naar boven zwemmen en kunnen niet meer ademhalen. Haaien worden vaak omhoog gehaald in het net door de vissers, maar niet meer terug de zee ingegooid. Zo sterven jaarlijks duizenden haaien, schildpadden en walvissen als bijvangst. Volkomen zinloos dus, en hopelijk in de toekomst vaak ook te voorkomen.

 

Verborgen gevaar: spooknetten

Per jaar komt er ongeveer 8 miljoen ton plastic afval in zee terecht, wat de leefomgeving van zeedieren enorm vervuilt. Een deel van dit plastic afval bestaat uit verloren of weggegooid vistuig, ook wel ‘spooknetten’ genoemd. Zeedieren zoals vissen, walvissen, haaien, roggen, dolfijnen en krabben komen in deze netten en lijnen vast te zitten. De netten drijven rond in zee en ‘spookvissen’ verder zonder dat dit de bedoeling is. De visnetten zijn ooit gemaakt om dieren te vangen, dus kunnen ze er meestal met geen mogelijkheid uit ontsnappen en sterven langzaam. De netten zijn gemaakt van sterke materialen zoals plastic en netten die verloren zijn gegaan zullen daardoor nog lange tijd in de zee rondzwerven. Ongeveer 29% van alle vislijnen en 6% van de visnetten blijft na het vissen achter in zee. Zo’n 45% van de zeedieren heeft hier last van, maar ook vogels en koraalriffen ondervinden problemen door dit visserij-afval.

Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Zeeschildpadden zitten vast

Bij het vissen op tonijn raken wereldwijd honderdduizenden zeeschildpadden jaarlijks verstrikt in visnetten, of ze blijven hangen aan vishaken of vislijnen. Ze kunnen dan niet meer naar boven om zuurstof te halen en verdrinken. Gebrek aan regelgeving en handhaving zorgt er bovendien voor dat er weinig grip is op bijvangst.

Heek te jong gevangen

Jaarlijks verdwijnen vele tonnen te jonge heek als bijvangst in de netten van de vissers. Daardoor zijn inmiddels grote hoeveelheden van deze vissoort uit de Argentijnse Zee verdwenen. En zelfs de jonge dieren zijn inmiddels commercieel van waarde geworden. Het resultaat is dat ze zich niet voort kunnen planten en de soort snel achteruit gaat.

naturepl.com / Inaki Relanzon / WWF

Wat doet WWF?

WWF werkt samen met partners en lokale bevolking aan de ontwikkeling van alternatieve, duurzame vismaterialen, om bijvangst te verminderen. We werken ook aan het opruimen en voorkomen van spooknetten. Zo wordt het water weer een veilige leefomgeving.

  • 1

    Cirkelhaken

    WWF werkt met partners aan ontwikkeling van cirkelvormige haken, in plaats van J-vormige haken. Door deze haken te gebruiken worden er veel minder zeeschildpadden gevangen als bijvangst. Ze kunnen de cirkelvormige haken namelijk moeilijker inslikken.

  • 2

    Pingers

    In de Amazonerivier worden veel rivierdolfijnen per ongeluk gevangen. Samen met de lokale bewoners ontwikkelen we een methode om te voorkomen dat de dolfijnen per ongeluk in de visnetten terechtkomen. Door middel van ‘pingers’ zenden we een hoog geluid uit dat de dolfijnen irritant vinden en waardoor ze afstand houden tot het net.

  • 3

    Spooknetten opruimen

    Stichting Duik de Noordzee schoon houdt zich bezig met het opruimen van verloren vistuig. Duikers zoeken de zee af naar spooknetten en hebben intussen al 32000 kilo opgeruimd. WWF ondersteunt dit project.

  • 4

    Onderzoeken waar het afval vandaan komt

    WWF steunt het Arctic Marine Litter Project, een project dat wil achterhalen welke visserij verantwoordelijk is voor de spooknetten en ander plastic afval in Denemarken. Zo kunnen we gerichte maatregelen nemen om te voorkomen dat de netten in de oceaan terecht komen.

  • 5

    Oproepen tot sterkere regelgeving

    WWF wil graag betere, internationale regelgeving om ervoor te zorgen dat er minder afval in de zee terecht komt. Als dit goed gehandhaafd wordt is er hopelijk minder afval dat moet worden opgeruimd.

  • 6

    Uitleg aan vissers

    WWF ontwikkelt en verspreid materiaal dat vissers uitlegt hoe ze zeedieren zoals dolfijnen, zeeschildpadden en walvishaaien weer veilig uit vistuig kunnen verwijderen wanneer ze nog leven.

Waar zijn we actief?

Onze focusgebieden voor de oceanen

Koraaldriehoek
Zet je snorkel op en duik in een van de (kleur)rijkste plekken op aarde.
Caribisch gebied
Koraal, mangroves en zeeschildpadden in Nederland? Jazeker!
Zuidpool
Welkom in de wereld van de keizerpinguïn, de bultrug, de zeeolifant en de orka!
Noordzee
In het grootste natuurgebied van Nederland zwemmen wel 220 verschillende soorten vis.

Voor welke dieren zijn we actief?

Inwoners van de zee die we willen beschermen

Haaien
Haaien
De haai heeft als roofdier een belangrijke rol in de voedselketen in de zee, maar wordt ernstig bedreigd.
Zeeschildpadden
Zeeschildpadden
Een op de twee zeeschildpadden neemt plastic op: er is dringend actie nodig.
Walvissen
Walvissen
Ook grote walvissen hebben last van vervuiling.
Dolfijnen
Dolfijnen
De zee wordt steeds drukker door scheepvaart. Hierdoor is het gebied niet zo veilig meer voor deze mooie zoogdieren.

Resultaten & updates

Pakistaanse vissers redden walvishaaien

Sinds de start in 2012 van de samenwerking tussen Pakistaanse vissers en WWF-Pakistan zijn in totaal 110 walvishaaien veilig vrijgelaten door getrainde vissers. En dat is best een hele prestatie als je weet dat dit de grootste vissoort op aarde is. De dieren worden wel 12 meter lang! De vissers weten hoe ze kunnen voorkomen dat de dieren in de netten komen, maar ook hoe ze de dieren veilig kunnen redden en ook waarom zij deze dieren zouden moeten willen redden. Inmiddels zijn er in 2019 en 2020 geen gevallen meer van walvishaai-sterfte gemeld.
Meer info

Plastic Navigator

Nieuwe interactieve kaart laat de wijdverspreide plasticvervuiling in onze oceanen zien
Meer info

Wereld mangrove dag

Het is vandaag #WorldMangroveDay. Mangroves zijn belangrijk - voor de natuur en ook zeker voor mensen. Over de hele wereld zijn gemeenschappen afhankelijk van mangroves voor voedsel, kustbescherming en inkomen. Alles bij elkaar genereren de mangroves via hun ecosysteemdiensten (zoals vis, hout, schoon water, toerisme) 2,7 biljoen dollar per jaar voor de wereldeconomie – en ze zijn belangrijk voor miljoenen mensen die nabij de mangrovebossen wonen.
Meer info

Haai Five! Het is Shark Awareness Day

Het is internationale Shark Awareness Day, een dag die haaien verdienen vanwege hun belangrijke rol in de natuur. Vandaag zetten we ze dan ook graag in the spotlight. Dat doen we aan de hand van vijf bijzondere manieren waarop haaien (maar ook roggen, die aan haaien verwant zijn), de wereld een handje helpen. Wist je bijvoorbeeld dat haaien helpen bij het tegengaan van klimaatverandering? Of dat ze onze zuurstofbronnen beschermen?
Meer info

Wereld Tonijn Dag: meer vraag naar tonijn door corona

Vandaag is het Wereld Tonijn Dag! Niet gek dat er een speciale dag voor deze vissoort bestaat, want deze dieren zijn erg waardevol. We zetten ze graag in de spotlight. Er bestaan tientallen tonijnsoorten die je over de hele wereld kunt vinden. Ze vertegenwoordigen zo’n 20% van de waarde van de totale vangst van alle zeevisserijen samen en meer dan 8% van alle wereldwijd verhandelde zeevruchten.
Meer info

Bericht uit het veld

Op dit moment staat de wereld op zijn kop. Het corona-virus grijpt nog steeds hard om zich heen, en maakt tot ons grote verdriet veel slachtoffers.

Iedereen wordt geraakt door deze wereldwijde crisis. Scholen zijn dicht, restaurants sluiten de deuren, de straten zijn leeg: ons leven is compleet veranderd.
Meer info
Jason Rubens / WWF

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!