Elephant Connection
20 augustus 2020

Ruim baan voor olifanten

Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio’s met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is. In een deel van Afrika waar zoveel olifanten zijn dat de natuur en mensen eronder lijden, is dat een zeer welkome ontwikkeling.

Sioma Ngwezi National Park (SNNP) in het westen van Zambia, had net als veel andere Afrikaanse nationale parken ooit een overvloed aan wilde dieren en ongerepte bossen. Niet-duurzame vraag naar producten uit het park (zoals bushmeat, ivoor en hout) gecombineerd met de vestiging in het park door vluchtelingen die de militaire conflicten in de buurlanden Angola en Namibië ontvluchtten, eisten een zware tol van het park. Ook de rebellen en militairen sloegen hier hun tenten op. Zij aten alles op wat er voor de loop van hun geweer kwam en verkochten ivoor voor cash geld. Het gebied raakte bijna al zijn wilde dieren kwijt en de natuurlijke hulpbronnen waar het park ooit beroemd om was, raakten uitgeput.

Nieuw leven ingeblazen

Door de niet-aflatende inspanningen van het Department of National Parks and Wildlife (DNPW), WWF en Peace Parks Foundation om SNNP in zijn oude glorie te herstellen, kwam het park de afgelopen jaren langzaamaan weer tot leven. Er zijn dieren uitgezet, een intensief bewaakte zone ingesteld, drinkplaatsen aangelegd, rangers opgeleid en een rangerkamp gebouwd. Olifanten weten de plek weer te vinden, zij het doorgaans mondjesmaat. Maar eerder deze maand werd een kudde olifanten gespot van meer dan 200 dieren! Sinds mei al is het extremer dan in de afgelopen jaren. In de kudde bevonden zich olifanten met een halsband met zender (van onze partner Elephant Connection) en olifantenkalveren, wat duidt op een gezonde populatie.


Trekroutes

Elephant Connection is een ngo die onderzoek doet aan olifanten in het Zambiaanse deel van de Kavango-Zambezi Transfrontier Conservation Area (KAZA). Elephant Connection is expert in het onderzoek naar de trek van olifanten in het gebied. WWF steunt het veldwerk sinds 2017, in nauwe samenwerking met DNPW. 19 olifanten hebben een GPS-halsband gekregen waarmee de bewegingen van de dieren gevolgd kunnen worden. De halsbanden maken real-time monitoring en data-analyses mogelijk. De informatie toont waar olifanten heengaan, wat de belangrijkste leefgebieden van de kuddes zijn, welke route ze nemen om daar te komen en geeft inzicht in wat dat betekent voor de plekken waar mensen wonen en hun gewassen verbouwen. Vorig jaar hebben de GPS-gegevens van de halsbandolifanten al aangetoond dat de bestaande corridor tussen Sioma Ngwezi en Kafue National Park door olifanten wordt gebruikt en dat er dus een verbinding bestaat tussen de twee natuurgebieden. De data bevestigden ook dat er vrij verkeer van olifanten plaatsvindt tussen Zambia, Angola, Namibië en Botswana.  

Landschapsplanning

Behalve voor wetenschappelijk onderzoek naar de bewegingspatronen van olifanten zijn de GPS-data dus van belang voor besluiten over hoe het landschap het beste ingericht kan worden. De gegevens laten zien wat de beste plekken zijn voor wegen en voor corridors voor wilde dieren, voor beschermde gebieden, en waar akkers en menselijke nederzettingen het beste kunnen worden gepland, om conflicten te vermijden.

Mens-dierconflict

Ook al is dit goed nieuws voor KAZA en olifanten, de toename van het aantal olifanten dat door het gebied rond Sioma Ngwezi zwerft, kan leiden tot een toename van het aantal incidenten tussen mensen en olifanten. De lokale bevolking moet voortdurend op haar hoede zijn door de hoge aanwezigheid van olifanten die veel schade aanrichten aan akkers, groentetuinen en fruitbomen. Pogingen om de olifanten weg te jagen mislukken vaak. Om conflicten te voorkomen, werkt WWF nauw samen met dorpen en gemeenschappen aan bewustwording over de natuur en het gedrag van olifanten en aan manieren om conflicten te voorkomen en verminderen.

Droomfonds NPL

Sioma Ngwezi Nationaal Park ligt in het projectgebied KAZA dat de Nationale Postcode Loterij met een royale bijdrage uit het Droomfonds ondersteunt. African Parks, Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds willen voorkomen dat dit belangrijke gebied ten onder gaat aan de gevolgen van klimaatverandering en niet-duurzaam gebruik. In nauwe samenwerking met lokale partners gaan zij natuurparken met elkaar verbinden, zodat een rijk landschap ontstaat voor kwetsbare diersoorten, waaronder de Afrikaanse olifant. Dit creëert bovendien volop kansen voor economische ontwikkeling.

Zie ook https://www.wwf.nl/wat-we-doen/actueel/nieuws/reddingsplan-natuurgebied-afrika

Gerelateerde artikelen

Reddingsplan grootste grensoverschrijdend natuurgebied in Afrika

Door klimaatverandering en menselijk handelen dreigt het unieke natuurgebied Kavango Zambezi in zuidelijk Afrika voorgoed verloren te gaan. African Parks, Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds komen daarom met een reddingsplan om te voorkomen dat dit prachtige gebied verdwijnt.
Meer info

Legale ivoorhandel discussiepunt tijdens CITES

Moet de handel in ivoor weer worden toegestaan? Deze vraag werd de afgelopen dagen behandeld tijdens de bijeenkomst van CITES, het internationale verdrag dat de handel in bedreigde plant- en diersoorten reguleert.
Meer info

Singapore verbiedt ivoorhandel vanaf september 2021

WWF juicht de aankondiging van Singapore om de binnenlandse markt voor ivoor te sluiten toe. Dit is een nieuw hoogtepunt in de reeks maatregelen die het land neemt ten aanzien van illegale handel in wilde dieren. Het verbod biedt geen ruimte voor uitzondering, waarmee het een van ’s werelds strengste maatregelen kan worden.
Meer info

Geplande dam in Zambiaanse Luangwa-rivier gaat niet door

Hoopvol nieuws uit Zambia: de regering heeft de plannen voor een enorme waterkrachtdam in de Luangwa-rivier stopgezet. Dat is goed voor de natuur én voor de mensen die er leven!
Meer info

Hervatting olifantenjacht in Botswana geen goed plan

In Botswana heeft een overheidscommissie het advies gegeven om de jacht op olifanten weer te hervatten. WWF vindt dit geen goed idee, en denkt dat er andere oplossingen zijn voor de overlast die de olifanten veroorzaken.
Meer info

Wereldwijd dramatische achteruitgang natuur door menselijk handelen

Door de druk van de mens op de natuur zijn populaties wilde dieren sinds 1970 wereldwijd met gemiddeld 60 procent gedaald. Dat staat in het Living Planet Report dat het Wereld Natuur Fonds vandaag internationaal publiceert. De manier waarop wij voedsel produceren en consumeren is één van de grootste bedreigingen voor de natuur op aarde. Maar als natuur het uitgangspunt wordt voor ons handelen kunnen we deze trend nog keren.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).