Elephant Connection
20 augustus 2020

Ruim baan voor olifanten

Voor de vele olifanten in de Kavango-Zambezi-regio (KAZA) in zuidelijk Afrika ziet het er gunstig uit: bij Sioma Ngwezi National Park in Zuidwest-Zambia blijkt een gebied vrije doorgang te kunnen bieden aan olifanten. Ze kunnen er vrij doorheen bewegen om van regio’s met een hoge olifantendichtheid naar streken te trekken waar meer ruimte, voedsel en water voor ze is. In een deel van Afrika waar zoveel olifanten zijn dat de natuur en mensen eronder lijden, is dat een zeer welkome ontwikkeling.

Sioma Ngwezi National Park (SNNP) in het westen van Zambia, had net als veel andere Afrikaanse nationale parken ooit een overvloed aan wilde dieren en ongerepte bossen. Niet-duurzame vraag naar producten uit het park (zoals bushmeat, ivoor en hout) gecombineerd met de vestiging in het park door vluchtelingen die de militaire conflicten in de buurlanden Angola en Namibië ontvluchtten, eisten een zware tol van het park. Ook de rebellen en militairen sloegen hier hun tenten op. Zij aten alles op wat er voor de loop van hun geweer kwam en verkochten ivoor voor cash geld. Het gebied raakte bijna al zijn wilde dieren kwijt en de natuurlijke hulpbronnen waar het park ooit beroemd om was, raakten uitgeput.

Nieuw leven ingeblazen

Door de niet-aflatende inspanningen van het Department of National Parks and Wildlife (DNPW), WWF en Peace Parks Foundation om SNNP in zijn oude glorie te herstellen, kwam het park de afgelopen jaren langzaamaan weer tot leven. Er zijn dieren uitgezet, een intensief bewaakte zone ingesteld, drinkplaatsen aangelegd, rangers opgeleid en een rangerkamp gebouwd. Olifanten weten de plek weer te vinden, zij het doorgaans mondjesmaat. Maar eerder deze maand werd een kudde olifanten gespot van meer dan 200 dieren! Sinds mei al is het extremer dan in de afgelopen jaren. In de kudde bevonden zich olifanten met een halsband met zender (van onze partner Elephant Connection) en olifantenkalveren, wat duidt op een gezonde populatie.


Trekroutes

Elephant Connection is een ngo die onderzoek doet aan olifanten in het Zambiaanse deel van de Kavango-Zambezi Transfrontier Conservation Area (KAZA). Elephant Connection is expert in het onderzoek naar de trek van olifanten in het gebied. WWF steunt het veldwerk sinds 2017, in nauwe samenwerking met DNPW. 19 olifanten hebben een GPS-halsband gekregen waarmee de bewegingen van de dieren gevolgd kunnen worden. De halsbanden maken real-time monitoring en data-analyses mogelijk. De informatie toont waar olifanten heengaan, wat de belangrijkste leefgebieden van de kuddes zijn, welke route ze nemen om daar te komen en geeft inzicht in wat dat betekent voor de plekken waar mensen wonen en hun gewassen verbouwen. Vorig jaar hebben de GPS-gegevens van de halsbandolifanten al aangetoond dat de bestaande corridor tussen Sioma Ngwezi en Kafue National Park door olifanten wordt gebruikt en dat er dus een verbinding bestaat tussen de twee natuurgebieden. De data bevestigden ook dat er vrij verkeer van olifanten plaatsvindt tussen Zambia, Angola, Namibië en Botswana.  

Landschapsplanning

Behalve voor wetenschappelijk onderzoek naar de bewegingspatronen van olifanten zijn de GPS-data dus van belang voor besluiten over hoe het landschap het beste ingericht kan worden. De gegevens laten zien wat de beste plekken zijn voor wegen en voor corridors voor wilde dieren, voor beschermde gebieden, en waar akkers en menselijke nederzettingen het beste kunnen worden gepland, om conflicten te vermijden.

Mens-dierconflict

Ook al is dit goed nieuws voor KAZA en olifanten, de toename van het aantal olifanten dat door het gebied rond Sioma Ngwezi zwerft, kan leiden tot een toename van het aantal incidenten tussen mensen en olifanten. De lokale bevolking moet voortdurend op haar hoede zijn door de hoge aanwezigheid van olifanten die veel schade aanrichten aan akkers, groentetuinen en fruitbomen. Pogingen om de olifanten weg te jagen mislukken vaak. Om conflicten te voorkomen, werkt WWF nauw samen met dorpen en gemeenschappen aan bewustwording over de natuur en het gedrag van olifanten en aan manieren om conflicten te voorkomen en verminderen.

Droomfonds NPL

Sioma Ngwezi Nationaal Park ligt in het projectgebied KAZA dat de Nationale Postcode Loterij met een royale bijdrage uit het Droomfonds ondersteunt. African Parks, Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds willen voorkomen dat dit belangrijke gebied ten onder gaat aan de gevolgen van klimaatverandering en niet-duurzaam gebruik. In nauwe samenwerking met lokale partners gaan zij natuurparken met elkaar verbinden, zodat een rijk landschap ontstaat voor kwetsbare diersoorten, waaronder de Afrikaanse olifant. Dit creëert bovendien volop kansen voor economische ontwikkeling.

Zie ook https://www.wwf.nl/wat-we-doen/actueel/nieuws/reddingsplan-natuurgebied-afrika

Gerelateerde artikelen

Mens-dierconflicten één van de grootste bedreigingen voor wilde diersoorten

Meer info
Mariëlle van Uitert / WWF

De Wolf aan de lijn

WWF-medewerker Ellen de Wolf vertelt in haar blog over haar naamgenoot: de wolf
Meer info

Afrikaanse olifanten krijgen hogere status van bedreiging op Rode Lijst

Voortaan staan de Afrikaanse savanneolifant en de bosolifant op de IUCN Rode Lijst van bedreigde diersoorten te boek als Bedreigd en Ernstig bedreigd. Onlangs besloot de African Elephant Specialist Group van IUCN na jarenlang onderzoek en debat, dat bosolifanten en savanneolifanten zoveel van elkaar verschillen dat ze twee soorten zijn. Ze werden altijd als één soort beschouwd, en die stond als Kwetsbaar op de Rode Lijst.
Meer info
Klein & Hubert / WWF

Ex-opvangtijger Pavlik gedood door stropers

Een tijgerwelp die vorig jaar in de wildernis van het Russische verre oosten werd vrijgelaten na een verblijf in een opvangcentrum, is in september dood aangetroffen, gedood door stropers. Twee mensen zijn aangehouden.
Meer info
Richard Barrett / WWF-UK

Reddingsplan grootste grensoverschrijdend natuurgebied in Afrika

Door klimaatverandering en menselijk handelen dreigt het unieke natuurgebied Kavango Zambezi in zuidelijk Afrika voorgoed verloren te gaan. African Parks, Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds komen daarom met een reddingsplan om te voorkomen dat dit prachtige gebied verdwijnt.
Meer info
Lisa Dunn / WWF

Legale ivoorhandel discussiepunt tijdens CITES

Moet de handel in ivoor weer worden toegestaan? Deze vraag werd de afgelopen dagen behandeld tijdens de bijeenkomst van CITES, het internationale verdrag dat de handel in bedreigde plant- en diersoorten reguleert.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.