20 mei 2020

Coronavirus en nieuwe wetgeving leiden tot record ontbossing in Brazilië

Het jaar 2020 is nog niet eens halverwege, en nu al is er een record gebroken. In de Braziliaanse Amazone werd dit jaar een natuurgebied van 120.000 hectare ontbost (een gebied groter dan de Veluwe!). Een toename van ruim 55 procent ten opzichte van 2019.

Vooralsnog is de Amazone de grootste nog overgebleven jungle. Duizenden plant- en diersoorten hebben hun leefgebied in deze bijzondere regio, die negen landen beslaat. In een van die landen, Brazilië, verdwijnt de Amazone dus in hoog tempo. Vorig jaar woedden er al enorme bosbranden, als gevolg van deze grootschalige ontbossing. Dieren kwamen om, mensen raakten hun huis kwijt en de economische schade was enorm. Dit jaar is de situatie helaas nóg zorgwekkender.

Verminderde controles en ontslagen
Wereldwijd zijn de gevolgen van COVID-19 merkbaar, zo ook in Brazilië: het is het land met de meeste besmettingen van heel Zuid-Amerika. Vanwege het gevaar op besmetting, gaan minder inspecteurs van het Braziliaanse milieu-instituut (Ibama) het veld in om de gebieden te controleren op illegale houtkap en landroof. Deze verminderde controles en patrouilles zorgen voor een enorme toename aan de onrechtmatige bezetting van stukken land. Daarnaast lijkt de federale overheid de kant van de overtreders te kiezen. Zo werden twee weken na een grote actie om illegale goudmijnen te sluiten twee experts van Ibama op het gebied van milieucriminaliteit uit hun functie gezet.

Alle ruimte voor landrovers
Geschat wordt dat landrovers verantwoordelijk zijn voor ongeveer een derde van de totale ontbossing in de Amazone. Helaas wordt het deze rovers steeds makkelijker gemaakt. Een nieuw wetsvoorstel vereist dat de illegale bezetters aantonen dat het land al gebruikt werd vóór december 2018. De bezetter moet dit aantonen aan de hand van satellietbeelden. Op deze beelden is echter geen onderscheid te maken tussen het gebruik van het land door inheemse gemeenschappen of kleine boeren, en de indringers. De landrover mag tot 2.500 hectare van het gebied behouden, tegen een prijs die 5% van de marktwaarde bedraagt. Door een samenwerking van veel natuurorganisaties, wetenschappers en beroemdheden werd een eerder eenzelfde wetsvoorstel tegengehouden. Dankzij de inzet van vele organisaties, waaronder WWF, congresleden en buitenlandse vertegenwoordigers, is de stemming over het wetsvoorstel nu uitgesteld. Een kleine overwinning; waarschijnlijk verschijnt het voorstel helaas snel weer op de politieke agenda. 
Daarnaast gaat de ontbossing door om grond geschikt te maken voor veeteelt en landbouw onverminderd door. Soja en vlees zijn belangrijke exportproducten voor Brazilië. Met name de Europese Unie is topimporteur van deze producten. De Europese lidstaten zijn verantwoordelijk voor 36% van de wereldwijde import van producten die verband houden met ontbossing.

Zwaar jaar voor de Amazone
Volgens gegevens van NASA en het Braziliaanse National Institute for Space Research (INPE) is de bodem in grote delen van de Amazone droger dan normaal en is grondwater schaarser. De Amazone gaat het droge seizoen in met de gevolgen van een pandemie, toenemend geweld tegen inheemse gemeenschappen, stijgende ontbossing en meer vrijheid voor illegale ontbossers. Er bestaan sterke twijfels of de regering van Brazilië een herhaling (of nog erger: een groter rampscenario) van 2019 probeert te voorkomen. WWF zet zich al jaren in voor het behoud en de bescherming van het prachtige en onmisbare Amazonegebied, en daar gaan we onverminderd mee door.

Gerelateerde artikelen

©Andre Dib WWF-Brazil

Nieuwe Braziliaanse landroofwet zou rampzalig zijn voor Amazone

Deze week zou wel eens cruciaal kunnen zijn voor de toekomst van de Amazone. Alles wijst erop dat het Braziliaanse congres versneld over een wet gaat stemmen die landroof legaliseert, zonder dat er debat aan vooraf is gegaan. Het aannemen van de wet PL2633 zou rampzalig zijn voor de Amazone en haar bewoners.
Meer info
Andre Dib / WWF-Brazil

Brazilië: natuurlijke rijkdom en armoedig beleid

Brazilië. Het is een van de mooiste landen waar ik ooit geweest ben. De groene jungle, het rijke dierenleven, de bijzondere mensen en het afwisselende landschap. Het maakte zoveel indruk, ik werd er bij vlagen gewoon stil van. Als je me een beetje kent, dan weet je dat dat heel wat zegt!
Meer info

Gecertificeerde soja en ontbossing

De publicatie vorige week van het internationale WWF-rapport over de relatie tussen EU-import en gebruik van grondstoffen als soja, palmolie en cacao met ontbossing in tropische gebieden heeft veel reacties opgeroepen. Logischerwijs ook vanuit de veevoerindustrie zelf. Zij geven aan dat alle soja die in Nederland wordt gebruikt als veevoer gecertificeerd is en daarmee gegarandeerd ontbossingvrij. Helaas is dat niet het geval.
Meer info
Shutterstock / Rich Carey / WWF-Sweden

Nederland in top 5 EU-landen met meeste import producten gelinkt aan ontbossing

Duitsland, Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Nederland waren binnen de EU tussen 2005 en 2017 samen verantwoordelijk voor 80% van de import van grondstoffen gelinkt aan ontbossing. In die periode is gemiddeld elk jaar vijf miljoen hectare (groter dan de oppervlakte van Nederland) natuur in tropische gebieden omgezet voor landbouwproducten. Een nieuw rapport van het Wereld Natuur Fonds (WWF) 'Stepping Up: The continuing impact of EU consumption on nature' onderstreept de noodzaak voor sterke, bindende EU-wetgeving, die ervoor zorgt dat de enorme Europese voetafdruk in tropische gebieden snel kleiner wordt.
Meer info
Hkun Lot

Een gebied van 10 keer Nederland ontbost in Azië, Afrika en Zuid-Amerika voor landbouw

In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.
Meer info