20 mei 2020

Coronavirus en nieuwe wetgeving leiden tot record ontbossing in Brazilië

Het jaar 2020 is nog niet eens halverwege, en nu al is er een record gebroken. In de Braziliaanse Amazone werd dit jaar een natuurgebied van 120.000 hectare ontbost (een gebied groter dan de Veluwe!). Een toename van ruim 55 procent ten opzichte van 2019.

Vooralsnog is de Amazone de grootste nog overgebleven jungle. Duizenden plant- en diersoorten hebben hun leefgebied in deze bijzondere regio, die negen landen beslaat. In een van die landen, Brazilië, verdwijnt de Amazone dus in hoog tempo. Vorig jaar woedden er al enorme bosbranden, als gevolg van deze grootschalige ontbossing. Dieren kwamen om, mensen raakten hun huis kwijt en de economische schade was enorm. Dit jaar is de situatie helaas nóg zorgwekkender.

Verminderde controles en ontslagen
Wereldwijd zijn de gevolgen van COVID-19 merkbaar, zo ook in Brazilië: het is het land met de meeste besmettingen van heel Zuid-Amerika. Vanwege het gevaar op besmetting, gaan minder inspecteurs van het Braziliaanse milieu-instituut (Ibama) het veld in om de gebieden te controleren op illegale houtkap en landroof. Deze verminderde controles en patrouilles zorgen voor een enorme toename aan de onrechtmatige bezetting van stukken land. Daarnaast lijkt de federale overheid de kant van de overtreders te kiezen. Zo werden twee weken na een grote actie om illegale goudmijnen te sluiten twee experts van Ibama op het gebied van milieucriminaliteit uit hun functie gezet.

Alle ruimte voor landrovers
Geschat wordt dat landrovers verantwoordelijk zijn voor ongeveer een derde van de totale ontbossing in de Amazone. Helaas wordt het deze rovers steeds makkelijker gemaakt. Een nieuw wetsvoorstel vereist dat de illegale bezetters aantonen dat het land al gebruikt werd vóór december 2018. De bezetter moet dit aantonen aan de hand van satellietbeelden. Op deze beelden is echter geen onderscheid te maken tussen het gebruik van het land door inheemse gemeenschappen of kleine boeren, en de indringers. De landrover mag tot 2.500 hectare van het gebied behouden, tegen een prijs die 5% van de marktwaarde bedraagt. Door een samenwerking van veel natuurorganisaties, wetenschappers en beroemdheden werd een eerder eenzelfde wetsvoorstel tegengehouden. Dankzij de inzet van vele organisaties, waaronder WWF, congresleden en buitenlandse vertegenwoordigers, is de stemming over het wetsvoorstel nu uitgesteld. Een kleine overwinning; waarschijnlijk verschijnt het voorstel helaas snel weer op de politieke agenda. 
Daarnaast gaat de ontbossing door om grond geschikt te maken voor veeteelt en landbouw onverminderd door. Soja en vlees zijn belangrijke exportproducten voor Brazilië. Met name de Europese Unie is topimporteur van deze producten. De Europese lidstaten zijn verantwoordelijk voor 36% van de wereldwijde import van producten die verband houden met ontbossing.

Zwaar jaar voor de Amazone
Volgens gegevens van NASA en het Braziliaanse National Institute for Space Research (INPE) is de bodem in grote delen van de Amazone droger dan normaal en is grondwater schaarser. De Amazone gaat het droge seizoen in met de gevolgen van een pandemie, toenemend geweld tegen inheemse gemeenschappen, stijgende ontbossing en meer vrijheid voor illegale ontbossers. Er bestaan sterke twijfels of de regering van Brazilië een herhaling (of nog erger: een groter rampscenario) van 2019 probeert te voorkomen. WWF zet zich al jaren in voor het behoud en de bescherming van het prachtige en onmisbare Amazonegebied, en daar gaan we onverminderd mee door.

Gerelateerde artikelen

Pirin Nationaal Park Bulgarije behoed voor vernietiging

Geweldig nieuws: de prachtige natuur in het Bulgaarse Pirin National Park blijft behouden. De hoogste rechtbank van Bulgarije zette een streep door ontwikkelplannen die bouw in 66% en houtkap in 48% van het park zouden toestaan.
Meer info

Evenwicht tussen natuur en mens voorkomt ziektes

Bossen: we kunnen niet zonder ze. Ze zuiveren de lucht en het water, ze verlagen de omgevingstemperatuur, verlagen ons stressniveau, bieden onderdak en leveren bouwmateriaal. Ook zorgen ze voor voedsel en medicijnen, en daarmee zijn ze cruciaal voor onze gezondheid. Helaas verdwijnen bossen in hoog tempo, dit brengt grote risico’s met zich mee. Er bestaat namelijk een grote samenhang tussen het verdwijnen van bossen en het ontstaan van nieuwe ziektes.
Meer info

Ons ingrijpen in ecosystemen en de verspreiding van ziektes

De manier waarop mensen ingrijpen in de natuur, zoals ontbossing en aantasting van natuurlijke leefgebieden voor landbouw, mijnbouw en infrastructuur, kan volgens de auteurs van het WWF-rapport De vernietiging van de natuur en de opkomst van pandemieën verantwoordelijk worden gehouden voor bijna de helft van nieuwe zoönoses zoals COVID-19.
Meer info

Bericht uit het veld

Op dit moment staat de wereld op zijn kop. Het corona-virus grijpt nog steeds hard om zich heen, en maakt tot ons grote verdriet veel slachtoffers.

Iedereen wordt geraakt door deze wereldwijde crisis. Scholen zijn dicht, restaurants sluiten de deuren, de straten zijn leeg: ons leven is compleet veranderd.
Meer info

Het coronavirus: hoe bossen de bron én oplossing zijn

‘s Werelds oudste bossen: ze vormen het hart van de natuur en herbergen miljoenen soorten. Het grootste deel van deze diversiteit is onbekend en microscopisch klein. Voor een bioloog vormen deze oude bossen natuurlijke schatten, waar nog ontelbare nieuwe soorten te ontdekken zijn. Voor een epidemioloog vormen ze een mogelijke bron van nieuwe en gevaarlijke ziekteverwekkers. Biodiversiteit gaat namelijk niet alleen over de schattige of mooie dieren.
Meer info