20 mei 2020

Coronavirus en nieuwe wetgeving leiden tot record ontbossing in Brazilië

Het jaar 2020 is nog niet eens halverwege, en nu al is er een record gebroken. In de Braziliaanse Amazone werd dit jaar een natuurgebied van 120.000 hectare ontbost (een gebied groter dan de Veluwe!). Een toename van ruim 55 procent ten opzichte van 2019.

Vooralsnog is de Amazone de grootste nog overgebleven jungle. Duizenden plant- en diersoorten hebben hun leefgebied in deze bijzondere regio, die negen landen beslaat. In een van die landen, Brazilië, verdwijnt de Amazone dus in hoog tempo. Vorig jaar woedden er al enorme bosbranden, als gevolg van deze grootschalige ontbossing. Dieren kwamen om, mensen raakten hun huis kwijt en de economische schade was enorm. Dit jaar is de situatie helaas nóg zorgwekkender.

Verminderde controles en ontslagen
Wereldwijd zijn de gevolgen van COVID-19 merkbaar, zo ook in Brazilië: het is het land met de meeste besmettingen van heel Zuid-Amerika. Vanwege het gevaar op besmetting, gaan minder inspecteurs van het Braziliaanse milieu-instituut (Ibama) het veld in om de gebieden te controleren op illegale houtkap en landroof. Deze verminderde controles en patrouilles zorgen voor een enorme toename aan de onrechtmatige bezetting van stukken land. Daarnaast lijkt de federale overheid de kant van de overtreders te kiezen. Zo werden twee weken na een grote actie om illegale goudmijnen te sluiten twee experts van Ibama op het gebied van milieucriminaliteit uit hun functie gezet.

Alle ruimte voor landrovers
Geschat wordt dat landrovers verantwoordelijk zijn voor ongeveer een derde van de totale ontbossing in de Amazone. Helaas wordt het deze rovers steeds makkelijker gemaakt. Een nieuw wetsvoorstel vereist dat de illegale bezetters aantonen dat het land al gebruikt werd vóór december 2018. De bezetter moet dit aantonen aan de hand van satellietbeelden. Op deze beelden is echter geen onderscheid te maken tussen het gebruik van het land door inheemse gemeenschappen of kleine boeren, en de indringers. De landrover mag tot 2.500 hectare van het gebied behouden, tegen een prijs die 5% van de marktwaarde bedraagt. Door een samenwerking van veel natuurorganisaties, wetenschappers en beroemdheden werd een eerder eenzelfde wetsvoorstel tegengehouden. Dankzij de inzet van vele organisaties, waaronder WWF, congresleden en buitenlandse vertegenwoordigers, is de stemming over het wetsvoorstel nu uitgesteld. Een kleine overwinning; waarschijnlijk verschijnt het voorstel helaas snel weer op de politieke agenda. 
Daarnaast gaat de ontbossing door om grond geschikt te maken voor veeteelt en landbouw onverminderd door. Soja en vlees zijn belangrijke exportproducten voor Brazilië. Met name de Europese Unie is topimporteur van deze producten. De Europese lidstaten zijn verantwoordelijk voor 36% van de wereldwijde import van producten die verband houden met ontbossing.

Zwaar jaar voor de Amazone
Volgens gegevens van NASA en het Braziliaanse National Institute for Space Research (INPE) is de bodem in grote delen van de Amazone droger dan normaal en is grondwater schaarser. De Amazone gaat het droge seizoen in met de gevolgen van een pandemie, toenemend geweld tegen inheemse gemeenschappen, stijgende ontbossing en meer vrijheid voor illegale ontbossers. Er bestaan sterke twijfels of de regering van Brazilië een herhaling (of nog erger: een groter rampscenario) van 2019 probeert te voorkomen. WWF zet zich al jaren in voor het behoud en de bescherming van het prachtige en onmisbare Amazonegebied, en daar gaan we onverminderd mee door.

Gerelateerde artikelen

Michel Gunther / WWF

‘Wat bomen ons vertellen’ wint Jan Wolkers Prijs 2020

De Jan Wolkers Prijs 2020, de prijs voor het beste natuurboek, gaat dit jaar naar het boek ‘Wat bomen ons vertellen’ van Valerie Trouet. De prijs is uitgereikt tijdens een live-uitzending van het NPO Radio 1-programma Vroege Vogels. Wat bomen ons vertellen is verschenen bij uitgeverij Lannoo en gaat over wat je allemaal kunt leren over de geschiedenis door het bestuderen van jaarringen van bomen.
Meer info
Evelyn Pfeiffer

Sterke EU-bossenwet moet wereldwijde ontbossing stoppen

De Europese Unie is nog altijd één van de topimporteurs van soja, palmolie en hout uit gebieden waarvoor vaak bossen en andere waardevolle natuurgebieden zijn vernietigd. Europa heeft geen wetgeving tegen ontbossing. Vanaf vandaag kunnen alle Europeanen aan de Europese Commissie laten weten dat er een krachtige wet moet komen die ervoor zorgt dat uitsluitend ontbossingsvrije producten de EU bereiken. Meer dan 100 natuur- en mensenrechtenorganisaties in Europa zijn daarom de campagne #Together4Forests gestart.
Meer info

70 procent minder koalas in verbrande gebieden

Het bosbrandenseizoen 2019-2020 in Australië was het ergste sinds mensenheugenis. 12 miljoen hectare natuur ging in vlammen op en bijna 3 miljard dieren - zoogdieren, reptielen, vogels en kikkers - werden gedood of verdreven.
Een nieuw rapport van WWF-Australia laat zien wat de impact van de bosbranden was op koalapopulaties. Uit het rapport bleek dat de bosbranden van 2019-2020 resulteerden in het verlies van ongeveer 71 procent van de koalapopulaties op zes brandlocaties aan de noordkust van New South Wales.
Meer info
SilasIsmael.com

Recordbranden in de Pantanal: toename met 205%

Tussen 1 januari tot 20 augustus 2020 werden al 8.058 brandhaarden geteld in de Pantanal, een stijging van 205% vergeleken met dezelfde periode in 2019.
Meer info
Peter Chadwick / WWF

75% natuurbranden wereldwijd veroorzaakt door mensen

Van de Amazone, Californië, Siberië tot Australië: wereldwijd zijn sinds april al 13% meer natuurbranden dan in dezelfde periode vorig jaar. Het aantal branden neemt niet alleen toe, de branden worden ook heviger én duren langer.
Meer info