20 mei 2020

Coronavirus en nieuwe wetgeving leiden tot record ontbossing in Brazilië

Het jaar 2020 is nog niet eens halverwege, en nu al is er een record gebroken. In de Braziliaanse Amazone werd dit jaar een natuurgebied van 120.000 hectare ontbost (een gebied groter dan de Veluwe!). Een toename van ruim 55 procent ten opzichte van 2019.

Vooralsnog is de Amazone de grootste nog overgebleven jungle. Duizenden plant- en diersoorten hebben hun leefgebied in deze bijzondere regio, die negen landen beslaat. In een van die landen, Brazilië, verdwijnt de Amazone dus in hoog tempo. Vorig jaar woedden er al enorme bosbranden, als gevolg van deze grootschalige ontbossing. Dieren kwamen om, mensen raakten hun huis kwijt en de economische schade was enorm. Dit jaar is de situatie helaas nóg zorgwekkender.

Verminderde controles en ontslagen
Wereldwijd zijn de gevolgen van COVID-19 merkbaar, zo ook in Brazilië: het is het land met de meeste besmettingen van heel Zuid-Amerika. Vanwege het gevaar op besmetting, gaan minder inspecteurs van het Braziliaanse milieu-instituut (Ibama) het veld in om de gebieden te controleren op illegale houtkap en landroof. Deze verminderde controles en patrouilles zorgen voor een enorme toename aan de onrechtmatige bezetting van stukken land. Daarnaast lijkt de federale overheid de kant van de overtreders te kiezen. Zo werden twee weken na een grote actie om illegale goudmijnen te sluiten twee experts van Ibama op het gebied van milieucriminaliteit uit hun functie gezet.

Alle ruimte voor landrovers
Geschat wordt dat landrovers verantwoordelijk zijn voor ongeveer een derde van de totale ontbossing in de Amazone. Helaas wordt het deze rovers steeds makkelijker gemaakt. Een nieuw wetsvoorstel vereist dat de illegale bezetters aantonen dat het land al gebruikt werd vóór december 2018. De bezetter moet dit aantonen aan de hand van satellietbeelden. Op deze beelden is echter geen onderscheid te maken tussen het gebruik van het land door inheemse gemeenschappen of kleine boeren, en de indringers. De landrover mag tot 2.500 hectare van het gebied behouden, tegen een prijs die 5% van de marktwaarde bedraagt. Door een samenwerking van veel natuurorganisaties, wetenschappers en beroemdheden werd een eerder eenzelfde wetsvoorstel tegengehouden. Dankzij de inzet van vele organisaties, waaronder WWF, congresleden en buitenlandse vertegenwoordigers, is de stemming over het wetsvoorstel nu uitgesteld. Een kleine overwinning; waarschijnlijk verschijnt het voorstel helaas snel weer op de politieke agenda. 
Daarnaast gaat de ontbossing door om grond geschikt te maken voor veeteelt en landbouw onverminderd door. Soja en vlees zijn belangrijke exportproducten voor Brazilië. Met name de Europese Unie is topimporteur van deze producten. De Europese lidstaten zijn verantwoordelijk voor 36% van de wereldwijde import van producten die verband houden met ontbossing.

Zwaar jaar voor de Amazone
Volgens gegevens van NASA en het Braziliaanse National Institute for Space Research (INPE) is de bodem in grote delen van de Amazone droger dan normaal en is grondwater schaarser. De Amazone gaat het droge seizoen in met de gevolgen van een pandemie, toenemend geweld tegen inheemse gemeenschappen, stijgende ontbossing en meer vrijheid voor illegale ontbossers. Er bestaan sterke twijfels of de regering van Brazilië een herhaling (of nog erger: een groter rampscenario) van 2019 probeert te voorkomen. WWF zet zich al jaren in voor het behoud en de bescherming van het prachtige en onmisbare Amazonegebied, en daar gaan we onverminderd mee door.

Gerelateerde artikelen

Hkun Lot

Een gebied van 10 keer Nederland ontbost in Azië, Afrika en Zuid-Amerika voor landbouw

In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.
Meer info

‘Zero deforestation’ in het Atlantisch Regenwoud in Paraguay

Het parlement is akkoord gegaan met de verlenging van de Atlantic Forest Law. Reden voor een klein feestje voor WWF en een coalitie van zo’n 60 natuur-, milieu- en gezondheidsorganisaties die zich inzetten voor dit belangrijke gebied. Het moratorium op ontbossing is een overwinning voor het Atlantisch Woud en de mensen die ervan afhankelijk zijn.
Meer info
Marizilda Cruppe / WWF-UK

Bijna 1.2 miljoen burgers willen Europese Bossenwet om wereldwijde ontbossing te stoppen

Meer dan een miljoen (1.193.652) Europeanen, waaronder veel Nederlanders, roepen de EU op om te zorgen voor een ambitieuze Bossenwet, waardoor alleen nog ontbossingsvrije producten op de Europese markt zijn toegestaan. Niet eerder hebben zo veel burgers zich tijdens een zogenoemde publieksconsultatie van de Europese Commissie uitgesproken over een natuurthema. De oproepen worden maandag aangeboden aan minister Schouten (LNV) en Eurocommissaris Timmermans.
Meer info
Greg Armfield / WWF-UK

Ontbossing Braziliaanse Amazone op hoogste niveau sinds 2008

Uit satellietdata van het Braziliaanse ruimteagentschap INPE blijkt dat in de periode van augustus 2019 tot eind juli 2020 11.000 vierkante kilometer Amazonebos verloren is gegaan. In de afgelopen 12 jaar is de ontbossing in het Braziliaanse deel van de Amazone niet zo hoog geweest als nu. “Hoe veel rampjaren kan de Amazone nog hebben?”
Meer info
Andre Zumak / WWF Brazil

Recordaantal branden in de Amazone en Pantanal

Oktober wordt een van de ergste maanden in de geschiedenis van branden in de Braziliaanse Amazone en Pantanal. Uit de cijfers die het nationale instituut voor ruimteonderzoek van Brazilië (INPE) publiceerde, blijkt dat het aantal uitbraken toenam ten opzichte van oktober vorig jaar. In oktober van dit jaar waren er 17.326 branden in de Amazone, vorig jaar waren dat er 7855. Ook de situatie in het grootste wetland ter wereld, de Pantanal, is verslechterd; er waren in oktober dit jaar 2.856 uitbraken ten opzichte van 2.430 in 2019.
Meer info