Spraakwater

Hoogwaterveiligheid en rivierbossen

Kunnen we kappen met kappen?

Bekijk de webinar

Het gebied tussen een rivier en een dijk wordt een uiterwaard genoemd. Slechts 2% van de Nederlandse uiterwaarden is rivierbos, ook wel ooibos genoemd. Voor herstel van de internationale natuurwaarden langs de rivieren zijn duizenden hectare extra ooibos nodig. Het voortbestaan van verschillende soorten dieren en planten in Nederland is hiervan afhankelijk. Ooibossen dragen niet alleen bij aan de biodiversiteit, maar ook aan het tegengaan van klimaatverandering, omdat ze CO2 opslaan en dijken bescherming bieden tegen golven.

Kappen met onnodig kappen van rivierbossen

In de uiterwaarden mogen ooibossen niet natuurlijk ontwikkelen, omdat ze enige opstuwing van doorstromend water veroorzaken. Bij hoog water moet het rivierwater zo snel mogelijk afgevoerd worden naar zee en worden bossen en andere opgaande begroeiing gezien als veiligheidsrisico. Uit onderzoek van WWF, Flows en Stroming, uitgevoerd door HKV, blijkt dat het mogelijk is om duizenden hectaren rivierbos natuurlijk te laten ontwikkelen door overruimte te creëren in dijkversterkingsprojecten.

Maak rivierdijken wat sterker voor duizenden hectaren ooibos

De komende 30 jaar gaat 600 kilometer rivierdijk op de schop in het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Door bepaalde rivierdijken net wat sterker te maken, ontstaat ruimte voor ooibossen. Het onderzoek laat zien dat dit kan tegen lage meerkosten (gemiddeld 2% meerkosten voor 10 cm opstuwing). Deze ‘verticale ruimte voor de rivier’ is een nieuwe bouwsteen naast het ruimschoots bewezen Ruimte voor de rivier, waarbij door dijkterugleggingen en het aanleggen van nevengeulen de waterveiligheid wordt vergroot.

Oproep aan de ministeries van IenW en LNV

WWF vraagt de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om gezamenlijk de dijktrajecten in beeld te brengen die op korte termijn worden versterkt en waar gemakkelijk en goedkoop ruimte voor ooibos te realiseren is door de dijk net wat sterker te maken. De beperkte meerkosten kunnen gefinancierd worden vanuit bijvoorbeeld de Nationale Bossenstrategie, de Programmatische Aanpak Grote Wateren of Programma Natuur. In de praktijk betekent dit dat de beleidslijn en vegetatielegger voor uiterwaardenbeheer moet worden aangepast.

Daarnaast vraagt WWF de ministeries en regio’s om in het Integraal Rivier Management Programma te kiezen voor rivierverruimende maatregelen, omdat hiermee de meeste meerwaarde voor natuur, economie en leefomgeving behaald wordt.  Plan Ruimte voor Levende Rivieren laat zien hoe deze drie in het Nederlandse rivierengebied hand in hand kunnen gaan.

SpraakWater Webinar

In onderstaande fragmenten uit het WWF SpraakWater webinar ‘Sterke dijken voor hoge biodiversiteit’ gaan we in gesprek met Alphons van Winden (directeur Bureau Stroming), Matthijs Kok (hoogleraar waterveiligheid TU Delft) en Liesbeth Bakker (buitengewoon hoogleraar rewilding ecology en verbonden aan het Nederlands Instituut voor Ecologie) over verticale ruimte voor de rivier. Een animatie en meer informatie vindt u hier: Verticale Ruimte voor de Rivier.

Sterke dijken voor hoge biodiversiteit

Volg meer van onze webinars:

binnenvaartschip op de rivier de lek

Rivieren

Zijn levende rivieren ook bevaarbaar?

Lees meer
Deltawerken

Dubbele dijken

Hoe meer dijken, hoe beter?

Lees meer

Updates & Meer informatie

WWF-Brazil / Adriano Gambarini

Mijn eerste ontmoeting met een Amazone rivierdolfijn

Jaaa, daar! Mariana wijst. Ik zie een schaduw onder water bewegen op zo’n tien meter van de boot, en dan verschijnt er een lange, smalle, grijze snuit boven water. Wauw! Niet lang daarna wijst Marcelo, naar een roze rug met vin, een beetje gebocheld. Direct daarop een kleinere; een jong!
Meer info

Braziliaanse Cuiabá-rivier blijft vrij stromend: nieuw wetsvoorstel verbiedt bouw dammen

De Pantanal, het grootste moerasgebied ter wereld, loopt elk half jaar als een soepkom vol met water. Het evenwicht van het natte en droge seizoen is onmisbaar voor de vele dieren en mensen die in het gebied wonen. De omliggende rivieren, zoals de bijna duizend kilometer lange Cuiabá-rivier, zorgen voor de toevoer van water. Deze levensaders van de Pantanal worden steeds vaker geblokkeerd door dammen en waterkrachtcentrales, waardoor het natuurlijke ritme van de natte en droge seizoenen verstoord wordt. De overheid van de Braziliaanse deelstaat Mato Grosso besliste onlangs dat de Cuiabá-rivier vrij stromend moet blijven: er mogen geen nieuwe dammen worden gebouwd!
Meer info
Juan Pratginestos / WWF

Meer inzicht in data over waterrisico’s noodzakelijk voor duurzame beleggers

Het in kaart brengen van watergerelateerde financiële risico’s is urgenter dan ooit. Niet voor niets staan in de afgelopen tien jaar watergerelateerde risico's bovenaan de lijst van wereldwijd voorkomende risico's in het Global Risk Report van het World Economic Forum.
Meer info
naturepl.com / Bence Mate / WWF

WWF: "Wereldleiders moeten luisteren naar waarschuwingen in IPCC-rapport en in actie komen''

Het laatste IPCC-rapport toont huidige en toekomstige klimaateffecten en risico's - en hoeveel er nog aan kunnen doen.
Meer info
Gerry Ryan / WWF-Greater Mekong

Dag, eenzame George

Lees in de WWF-blog van Expert Rivierdolfijnen Daphne over het verdrietige nieuws uit Laos.
Meer info
naturepl.com / Todd Pusser / WWF

Hoop voor zoetwaterdolfijnen

Lees de WWF-blog van Expert Rivierdolfijnen Daphne en ontdek waarom het zo bijzonder is dat de Ganges rivierdolfijn gespot is!
Meer info