Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

De bedreigingen voor de walvis

Wereldwijd verstrikt in netten of gestikt in plastic

Waardoor wordt de walvis bedreigd?

Walvissen hebben erg veel last van de vervuiling van de oceaan. Zowel grote walvissen als kleinere dolfijnen en bruinvissen raken verstrikt in ronddrijvende netten, ook wel spooknetten genoemd. Plastic afval dat ronddrijft in zee wordt door de dieren opgegeten en samen met andere giftige stoffen kan dit voor ziekte of sterfte zorgen. Drukte op het water veroorzaakt verstoring van het leefgebied. Er zijn regelmatig aanvaringen tussen schepen en (langzaam zwemmende) walvissen. De herrie die wordt veroorzaakt door scheepvaart, olieboringen en bouwwerkzaamheden verstoort de communicatie van walvissen. Door luide door mensen veroorzaakte geluiden zoals boringen en explosies kunnen ze zelfs doof worden, stranden of sterven.

Peter Chadwick / WWF

Soorten bedreigingen

  • 1

    Bijvangst

    Bijvangst is de grootste bedreiging op dit moment. Er is kans dat de walvis gevangen wordt in een net of lijn wat gebruikt wordt door vissers of dat hij vast komt te zitten in los materiaal afkomstig uit de visserij. De zee ligt vol met 'spooknetten', oude netten die losgeraakt of verloren zijn na het vissen. De dieren dragen die visnetten soms lang met zich mee. Ze raken gewond of ziek en kunnen door die spooknetten na een lange lijdensweg sterven. Bovendien zorgt overbevissing voor een slechte kwaliteit van de leefomgeving van walvissen en dolfijnen.

    Lees verder
  • 2

    Vervuiling

    De zee is langzaamaan vervuild geraakt door menselijke activiteiten. Chemische vervuiling en plastic afval in de oceaan hebben een slechte invloed op de gezondheid en voortplanting van de dieren. Tandwalvissen slikken per ongeluk grote stukken plastic in, maar deze stukken komen ook vast te zitten in de baleinen van baleinwalvissen. Zo kunnen ze niet goed meer het water filteren en zich voeden. Ook giftige stoffen en hele kleine stukjes plastic, genaamd microplastics, komen terecht in de buik van walvissen. Bovendien zorgt de klimaatcrisis er voor dat leefgebieden van walvissen in rap tempo veranderen.

    Lees verder
  • 3

    Walvisjacht

    Vroeger werd er op walvissen gejaagd voor hun vlees als voedsel, hun olie voor lampen, en hun huid voor het maken van schoenen. Inmiddels zijn er gelukkig genoeg vervangende producten op de markt, waardoor dit niet meer nodig is. Toch wordt er nog steeds op walvissen gejaagd. Commerciële jacht op walvissen is echter allang verboden, maar niet alle regels worden goed gehandhaafd. Voor sommige lokale bevolkingsgroepen is een uitzondering op het jachtverbod gemaakt. Zij jagen nog op walvissen voor voedsel en traditie. Dit gebeurt op een manier waarbij goed wordt gelet op de aantallen via quota, zodat er niet teveel walvissen worden bejaagd.

    Lees verder
  • 4

    Verstoring door drukte op de oceaan

    Menselijke activiteiten op de oceaan zorgen voor bedreigingen voor de walvis. De oceaan is door de jaren heen drukker geworden en dit zorgt voor meer kans op botsingen tussen schepen en dieren. Luide knallen door het zoeken naar olie of gas en het constant gezoem van scheepsschroeven verstoren het gehoor en gedrag walvissen. De herrie onder water maakt het voor de walvissen moeilijker om voedsel of soortgenoten te vinden. Bekijk hieronder een video die het probleem laat zien.

De bedreiging van herrie onder water

Waar zijn we actief?

Onze focusgebieden voor de walvis

Jeff Duerr
Oceanen over de wereld
Oceanen over de wereld
Tweederde van onze aarde bestaat uit oceaan. Duizenden zeedieren en planten leven in zee.
Global Warming Images / WWF
Noordpool
Noordpool
Het Noordpoolgebied ziet er onverwoestbaar uit, maar de natuur is heel kwetsbaar.

Resultaten en updates

Barrett&MacKay / WWF-Canada

Toename scheepvaart op zee steeds groter risico voor walvissen

Scheepvaart is de afgelopen twintig jaar met 300% toegenomen en vormt wereldwijd een ernstige bedreiging voor walvissen, dolfijnen en bruinvissen. Vandaag, op Wereld Oceanen Dag, publiceert het Wereld Natuur Fonds (WWF) twee rapporten die waarschuwen voor de bedreigingen voor het onderwaterleven. Naast de grote toename, blijkt dat vaarroutes overlappen met het leefgebied van walvissen waardoor onderwatergeluid een groot probleem vormt en aanvaringen tussen schepen en walvissen vaker voorkomen.
Meer info
naturepl.com / Franco Banfi / WWF

Het dodelijkste roofdier in de zee: plastic

Het is Wereld Walvis Dag, de dag om een van de meest iconische diersoorten ter wereld te vieren. Het zijn niet alleen indrukwekkende dieren, ze zijn ook nog eens belangrijk voor ons. Ze zorgen voor een gezonde zee, helpen in de strijd tegen klimaatverandering en alleen al door naar ze te kijken wordt er flink geld met walvissen verdiend. Laten wij nu iets voor de walvis terugdoen: de plasticvervuiling stoppen. Want ook deze grote vriendelijke reuzen kunnen doodgaan door al dat plastic in zee.
Meer info
naturepl.com / Florian Graner / WWF

Opvallend veel dode bruinvissen langs Nederlandse kust

Sinds 1990 zijn er langs de Nederlandse kust meer dan 16.000 dode bruinvissen gevonden. De meeste daarvan werden door onderzoekers van de Universiteit Utrecht aangetroffen in Nederland. Soms wel 800 per jaar.
Meer info
VDOS Global / WWF-Canada

Doe mee met Wereld Oceanen Dag

Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit. Daarnaast absorberen ze broeikasgassen en spelen daarmee in belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Last but not least: oceanen zijn prachtig, zowel onder als boven de zeespiegel en bieden ons met hun schoonheid de nodige inspiratie en ontspanning.
Jij kunt op Wereld Oceanen Dag (maar natuurlijk ook daarna) iets terugdoen voor de oceanen. Daarom hierbij onze tips:
Meer info
Chris Johnson / WWF-Aus

Walvis-selfie op Antarctica

Chris Johnson is marien wetenschapper voor WWF in de grootste wildernis op aarde: Antarctica. Een gebied dat rijk is aan prachtige diersoorten en onherbergzame landschappen, maar ook een gebied dat onder druk staan door klimaatverandering en overbevissing.
Meer info
Hal Whitehead / WWF

Weer een potvis aangespoeld met buik vol plastic

Een jonge potvis met meerdere kilo’s plastic in haar maag is aangespoeld op een toeristisch strand op het Italiaanse eiland Sicilië. Het dier was naar schatting 7 jaar oud.
Meer info

Blijf op de hoogte!

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.

naturepl.com / Doug Perrine / WWF

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij eventueel een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!