WWF / ARK / Onderwaterbeelden.nl
31 maart 2020

Verslag uit de diepte van de Noordzee

Het nieuwe monitoringrapport van de oesterbanken bij de Borkumse Stenen toont de veelbelovende resultaten van de onderzoeksexpeditie van september 2019. Ooit werd 30% van de bodem van het Nederlandse deel van de Noordzee bedekt met schelpdierbanken. Dat zijn banken gevormd door schelpdieren zoals platte oesters en mosselen. Deze banken vormen riffen die vergelijkbaar zijn met koraalriffen. Ze zorgen voor voedsel en schuilplekken voor zeedieren en ze filteren het zeewater en beschermen de kust. Overbevissing, ziektes en vernieling van leefgebied zorgden ervoor dat deze riffen bijna helemaal zijn verdwenen. Dit lijkt een treurig verhaal te worden, maar onze herstelprojecten om oesterbanken te herstellen geven reden tot hoop!

Lees het rapport hier (Engelstalig)

 

Test, test

Oesterbanken vormen leefgebieden met een enorm hoge biodiversiteit en zijn daarom heel belangrijk voor de natuur op de Noordzeebodem. Samen met onderzoekers en wetenschappers hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt aan actief herstel van schelpdierbanken in de ondiepe kustzone. Hierbij was de vraag: kunnen we platte oesterbanken terug krijgen en hoe? Dat bleek te kunnen en met onze kennis en ervaring opgedaan bij testprojecten hebben we in 2018 voor het eerst een poging gedaan met platte oesterbanken in de diepere delen van de Noordzee (bij de Borkumse Stenen, ten noorden van Schiermonnikoog). We hebben hier oesters uit Noorwegen uitgezet, onder andere met behulp van 3D-geprinte rifstructuren op basis van zandsteen.

Blij babynieuws

En met succes! In september 2019 vierden we tijdens onze expeditie met Duik de Noordzee Schoon het eerste blije babynieuws: de uitgezette oesters hadden nakomelingen gekregen. Emilie Reuchlin-Hugenholtz, mariene bioloog en oceanenexpert bij WWF: “Door het onderzoek dat we uitvoeren met onder andere Wageningen Marine Research en Bureau Waardenburg zien we dat de uitgezette platte oesters bij de Borkumse Stenen niet alleen overleven, maar dat ze ook groeien, zich voortplanten en dat de jonge aanwas op de oesterbank weer terug te vinden is. Dit is belangrijk is voor de oesterbank om zichzelf in stand te kunnen houden en het zijn daarom ook veelbelovende resultaten.”


Volop biodiversiteit op en rond de bank

Emilie: “Daarnaast hebben we ook nu weer getest op de ziekte Bonamia, die wereldwijd veel voorkomt bij oesters en een grote bedreiging vormt. Die ziekte hebben we gelukkig niet vastgesteld. Qua biodiversiteit hebben we gekeken naar de functie van de oesters zelf, de stenen die in het gebied liggen en de geplaatste 3D-geprinte zandstenen rifstructuren; deze trekken veel soorten aan die zich kunnen vasthouden en verschuilen. Zo observeren we zee-anjelieren en dodemansduimkoraal dat zich op de rifstructuren heeft gevestigd. En ook de vijfdradige meun (familielid van de kabeljauw) die zich erin verschuilt. Verder zien wijde mantels (schelpdieren) die zich weer aan oesterschelpen kunnen vasthouden en we zien kleurrijke anemonen, sponzen, wormen, zeeslakken, krabben en vissen zoals rode mul, pitvis en schar.  De oesterbank die we in 2018 op de Borkumse Stenen plaatsten laat de mogelijkheden van natuurherstel zien: in zeer korte tijd zien we niet alleen dat de platte oesters het goed doen, ook zien we dat de oesters samen - net als koraalriffen - een riffunctie vervullen en op die manier een belangrijk leefgebied vormen dat een diversiteit van zeeleven aantrekt.”

En door!

Gesteund door dit succes willen wij met onderzoekers, wetenschappers, duikers en vissers de komende jaren de oesterbanken blijven monitoren, om te leren hoe actief herstel van schelpdierbanken kan bijdragen aan het vergroten van biodiversiteit in zee. Hoeveel volwassen oesters overleven en hoeveel van hun nakomelingen blijven in het gebied? Verspreiden ze zich over een groter gebied? Wat betekent herstel van schelpdierbanken voor het herstel van het Noordzee ecosysteem?. Vooralsnog ziet het er gunstig uit, de onderzoeksresultaten van ons project laten voorlopig zien dat oesterriffen herstellen in de diepere delen van de Noordzee een mogelijkheid lijkt te zijn en dat het een positieve uitwerking kan hebben voor mariene biodiversiteit!

 

Lees het rapport hier (Engelstalig)

Dit onderzoek is uitgevoerd door het platte oester consortium (POC) in opdracht van ARK Natuurontwikkeling en WWF.

Gerelateerde artikelen

WWF, Ark, onderwaterbeelden.nl

Red het rif

Helaas is het nog steeds nog geen uitzondering anno 2021: de overheid die vernietigende activiteiten toestaat in beschermde natuurgebieden. En dat terwijl we geen natuur meer mogen verliezen als we af willen van het pad van vernieling, welke door de VN als een suïcidale oorlog is bestempeld. Op zee is de situatie vaak nog erger dan op land; zo ook voor onze Noordzee waar op dit moment geen enkel gebied effectief beschermd is. Qua oppervlakte heeft minder dan een half procent (ja, echt… <0.5%) daadwerkelijk enige vorm van bescherming gekregen.
Meer info
Goofy Aquavideo WWF

Kwetsbaar schelpdierrif bij Schiermonnikoog bedreigd door geplande aardgaswinning

Op nog geen 20 kilometer boven Schiermonnikoog dreigt een uniek en net hersteld schelpdierrif te verdwijnen door aardgaswinning. Mijnbouwbedrijf ONE-Dyas is van plan pal naast het rif en midden op unieke stenenriffen een boorplatform te bouwen. Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), ARK Natuurontwikkeling, de Waddenvereniging, Greenpeace, Natuurmonumenten en Vrije Horizon Schiermonnikoog hebben de handen ineengeslagen om dit te voorkomen en hebben een gezamenlijke visie geschreven waarmee het plan van tafel moet. Een boorplatform is een grote bedreiging voor de natuur en helemaal in dit unieke gebied met bedreigde leefgebieden en soorten. Gaswinning op deze plek zal vrijwel zeker het einde betekenen van het onlangs door WWF-NL en ARK herstelde schelpdierrif.
Meer info
WWF, Ark, onderwaterbeelden.nl

Eerste stap bescherming wilde oesterrif in Zeeland

Het oesterrif in de Voordelta is met ingang van 2 juni 2021 tijdelijk beschermd tegen bevissing door een wijziging van de Uitvoeringsregeling visserij. De aanwijzing als onderzoeksgebied is een kleine eerste stap in extra bescherming van deze bijzondere onderwaternatuur.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.