Michel Gunther / WWF
05 augustus 2020

196 nieuwe grote dammen gepland in Europese beschermde gebieden

De biodiversiteit in Europese zoetwatergebieden verkeert al enige tijd in een crisis. Maar nu blijkt dat ook beschermde gebieden niet langer veilig zijn. 196 grote dammen en waterkrachtcentrales staan op het punt om gebouwd te worden in rivieren zoals de Donau, Mura en Sava. Zeer belangrijke beschermde gebieden en de mensen die ervan afhankelijk zijn, lopen in heel Europa gevaar.

Het rapport ‘Dammen in beschermde gebieden’ beschrijft het allereerste wereldwijde onderzoek naar het aantal geplande en bestaande grote dammen binnen beschermde gebieden. Over de hele wereld staan 509 nieuwe grote obstakels in de planning, die komen bovenop de al bestaande 1.249 dammen in beschermde gebieden. En bijna 300 van de reeds bestaande dammen werden gebouwd na de oprichting van het beschermde gebied.

Waarom zijn dammen zo schadelijk?

Dammen verstoren de stroming van sediment, blokkeren vismigratie en voorkomen dat rivieren zich op natuurlijke wijze aanpassen aan overstromingen of droogtes. Dit heeft niet alleen een negatief effect op de dieren die leven in deze gebieden, maar ook op de lokale gemeenschappen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van de bloeiende zoetwaterecosystemen.

De bevindingen uit het rapport zijn weer een alarmbel dat de overexploitatie van rivieren in Europa moet stoppen. Een ander wereldwijd rapport dat vorige week werd gepubliceerd, toonde al aan dat de populaties van trekvissen in de laatste 50 jaar met 93% zijn afgenomen op het continent, de grootste afname ter wereld. Verlies van leefgebied en overbevissing bleken de grootste oorzaken. Het feit dat beschermde gebieden niet eens worden gespaard voor de aanleg van nieuwe dammen is een serieuze rode vlag.

Wat moet er gebeuren voor gezonde, vrij stromende rivieren?

Meer dan ooit hebben we beschermde gebieden nodig om onze Europese rivieren te beschermen. In Europa is er sterke wetgeving -  de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water (KRW) -  om achteruitgang van rivieren te voorkomen, maar ze moeten goed worden gehandhaafd en uitgevoerd.

In het voorstel van de EU-biodiversiteitsstrategie staat een concrete toezegging om voor 2030 ten minste 25.000 km vrij stromende rivieren te herstellen en ten minste 30% van het land in Europa  tot beschermd (zoetwater)gebieden te maken. Die toezeggingen mogen niet alleen op papier staan, ze moeten worden gevolgd door maatregelen om vrijstromende rivieren terug te brengen in Europa. WWF pleit er voor dat Europese landen meer inzetten op het verwijderen of aanpassen van dammen. 

Gerelateerde artikelen

Maico van Barneveld - DeFotoblogger.nl

Maak natuur bondgenoot

Deze week schreef demissionair minister Cora van Nieuwenhuizen in een brief aan de Tweede Kamer dat wat haar betreft ‘ruimtelijke kwaliteit’ en de ‘wateropgave’ meer met elkaar verbonden moeten worden. Dit signaal komt wat mij betreft geen dag te vroeg.
Meer info
DeFotoblogger / Maico Barneveld

Natuurorganisaties waarschuwen: laatste kans voor halen Europese waterdoelen

Landelijke natuurorganisaties maken zich ernstig zorgen over kwaliteit én kwantiteit van het Nederlandse oppervlakte- en grondwater. Volgens internationale afspraken (Kaderrichtlijn Water) moet het Nederlandse water in 2027 schoon en gezond zijn. Dat gaat met het huidige beleid en tempo van uitvoeren niet lukken volgens de organisaties.
Meer info

WWF-rapport concludeert: enorm potentieel voor rivierherstel door het verwijderen van barrières in Europa en Nederland

Europese rivieren staan vol met meer dan een miljoen barrières. Het gaat hierbij om barrières zoals dammen en stuwen die blokkades vormen voor migrerende vissen zoals zalm en steur. Uit een nieuwe studie van het Wereld Natuur Fonds blijkt dat als de onderzochte barrières met een goede potentie voor natuurherstel worden weggehaald, er bijna 50.000 kilometer aan rivieren in Europa weer vrij stromend worden. Ook in Nederland zijn mogelijkheden voor rivierherstel. Het rapport ‘The potential of barrier removal to reconnect Europe’s rivers’ analyseert een steekproef van 30.000 barrières, zoals dammen en stuwen, op grote en middelgrote rivieren in Europa en beoordeelt hun potentieel om rivieren weer met elkaar te verbinden.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.