De jaguar
Het iconische toproofdier van het Amerikaanse continent en symbool van uitgestrekte, verbonden natuur.
De jaguar is een imposant dier. Gespierd, stil en herkenbaar aan de zwarte vlek in zijn rozetten. Met één sprong en een krachtige beet kan hij zijn prooi doden. Al duizenden jaren bewaakt de jaguar de wouden, savannes en moerassen van het Amerikaanse continent. Maar door verlies van natuur verdwijnt zijn leefgebied en daarmee zijn toekomst.
Waar we het voor doen:
Wat is er aan de hand?
Het leefgebied van de jaguar strekt zich uit over een groot deel van Midden- en Zuid-Amerika. Je kunt hem tegenkomen in het Amazoneregenwoud, op de savannes van de Cerrado of in de wetlands van de Pantanal.
Deze ooit uitgestrekte natuurgebieden krimpen in rap tempo door de uitbreiding van landbouw, veeteelt en de aanleg van sojaplantages. Ook de bouw van wegen en andere infrastructuur zorgt ervoor dat het leefgebied van de jaguar steeds verder versnipperd raakt. Hierdoor kan hij niet meer zwerven om op zoek te gaan naar voedsel en een partner.
Ook komt de jaguar sneller in aanraking met mensen, met gevaarlijke situaties voor mens en dier tot gevolg. Daarnaast is de jaguar nog altijd een geliefd doelwit van stropers.
Belang van de jaguar
De jaguar is onmisbaar voor een gezond ecosysteem. Net als andere grote katachtigen staat de jaguar bovenaan de voedselketen. Hij jaagt op prooidieren, zoals herten en capibara’s, en vangt vaak eerst de zwakke en zieke dieren. Zo voorkomt de jaguar dat populaties grazers te groot worden en de natuur en andere dieren in de knel komen door overbegrazing.
Door zijn aanwezigheid blijven andere dieren niet te lang op één plek en verspreiden ze zich beter over het landschap. Daardoor krijgen bossen, savannes en moerassen de kans om te herstellen en gevarieerd te blijven. Daarom wordt de jaguar een sleutelsoort genoemd: verdwijnt hij, dan raakt het evenwicht in de natuur verstoord.
Voor veel mensen is de jaguar niet alleen ecologisch belangrijk, maar ook cultureel van grote betekenis. Voor veel inheemse volken staat hij symbool voor kracht, bescherming en de verbondenheid met het landschap.
Dit doet WWF
In de Amazone, de Pantanal en de Cerrado - drie van de belangrijkste leefgebieden van de jaguar - werkt WWF aan bescherming. We onderzoeken waar de jaguar zich graag begeeft en beschermen die stukken natuur. Op deze manier zorgen we ervoor dat er voor de jaguar en andere dieren in deze gebieden genoeg leefruimte overblijft, zodat ze veilig kunnen leven en minder in aanraking komen met de mens.
Ook herstellen we het regenwoud: we verbinden versnipperde stukken bos en andere natuur door nieuwe bomen te planten of juist door de natuur met rust te laten. Samen met lokale partners, overheden en gemeenschappen maken we natuurgebieden weer tot één geheel. De jaguar en andere dieren kunnen zich dan makkelijker en veiliger verplaatsen in hun zoektocht naar voedsel en soortgenoten.
Om te zorgen dat mensen en jaguars veilig en vreedzaam samen kunnen leven, zoeken we samen naar manieren om conflicten tussen mensen en de jaguar te verminderen. We kijken naar alternatieve omheiningen voor vee, infraroodcamera's om het gedrag van jaguars te volgen en registreren, en we geven mensen praktische tips over het veilig samenleven met de jaguar.
Geef een gift
Jaguarwelpjes krijgen niet genoeg ruimte en veiligheid om op eigen benen te staan. Dit moet anders. En dit kán anders. Help jij mee het leefgebied van jonge jaguars te herstellen?
Waar zijn we actief?
Onze focusgebieden voor de jaguar
Resultaten
Verdubbeling aantal jaguars in deel van het Atlantisch Regenwoud
In het Atlantisch Regenwoud, op de grens van Brazilië en Argentinië, herstelden we 314 hectare cruciale jungle. Samen met lokale boerenfamilies. Hierdoor werden twee grote natuurreservaten met elkaar verbonden. En met succes. Voor mens en dier. We zagen een verdubbeling van het aantal jaguars.
Afname mens–jaguarconflicten in de zuidelijke Amazone
In Apuí in de Braziliaanse Amazone verloren kleinschalige veehouders regelmatig vee door jaguars. We werkten er met lokale gemeenschappen aan simpele oplossingen: slimmer vee‑beheer, simpele afschrikmiddelen en duidelijke afspraken over wat te doen bij een ontmoeting met een jaguar. Het resultaat was concreet en snel zichtbaar: na de trainingen stopten nieuwe aanvallen op vee. Minder schade voor mensen, minder gedode jaguars.
Functionerende corridors in Colombia
In Guaviare in de Colombiaanse Amazone beheert WWF samen met lokale gemeenschappen een jaguarcorridor van bijna 500.000 hectare. Het gebied - 3 keer zo groot als de provincie Utrecht - verbindt bossen, savannes en vitale waterbronnen voor wilde dieren. Sinds 2021 wordt het aantal jaguars elk jaar vastgelegd met cameravallen. Hun aanwezigheid bleef stabiel, ondanks ontbossing rondom het gebied. Hier bewijst de jaguar: samenwerken aan bescherming op grote schaal werkt.
Water, rust en ruimte voor de jaguar in Peru
In Madre de Dios, het biodiversiteitshart van Peru, zorgen droogte en bosbranden voor toenemende spanning tussen mensen en wilde dieren. WWF pakt dat bij de bron aan: water. Door oevers en beekjes te herstellen, creëerde WWF ‘safe zones’ waar jaguars veilig kunnen drinken en jagen, weg van veehouderijen. Slim geplaatste afrastering houdt vee uit kwetsbare natuur én jaguars uit stallen. Cameravallen laten zien dat de zones intensief worden gebruikt. Minder conflict, meer rust voor mens en dier.
