Gernant Magnin / WWF-Netherlands
20 april 2018

Dam Removal Europe in stroomversnelling

 

Op World Fish Migration Day (21 april) vieren we de bijzondere reis van soms wel duizenden kilometers, die trekvissen maken om te paaien. Maar velen bereiken hun eindbestemming nooit. Tienduizenden grote en kleine dammen blokkeren de route en verwoesten Europese rivieren. En of dat nog niet erg genoeg is, staan er duizenden dammen in de planning om gebouwd te worden. Tijd voor een Dam Removal beweging in Europa!

Veel van de dammen in Europa zijn niet meer in gebruik, maar zorgen er wel voor dat rivieren niet meer stromen. Hierdoor kunnen vissen hun paai- en voedselgebieden niet bereiken. Trekvissen zoals de zalm, de steur en de paling zijn sterk verminderd in aantal of verdwenen. En dit heeft weer gevolgen voor visetende vogels, zoals de lepelaar, de zwarte ooievaar en de zeearend. Het resultaat: de biodiversiteit van zoet water is sinds 1970 wereldwijd met meer dan 80% gedaald.

 

Natuurherstel met direct resultaat

“De oplossing is simpel”, vertelt Bart Geenen, hoofd zoetwater Wereld Natuur Fonds. “Dammen zonder functie moeten worden verwijderd zodat de rivier weer kan stromen. Gezonde stromende rivieren bieden veel voordelen: water dat op natuurlijke manier wordt schoongemaakt, bescherming tegen overstroming en droogte en voorziening van drinkwater en water voor de landbouw. Het verwijderen van dammen is één van de meest effectieve manieren om natuur te herstellen met direct resultaat.”

En steeds meer (lokale) overheden geven gehoor aan deze oproep; naar schatting zijn tot nu toe 4.500 obstakels van verschillende grootte verwijderd in Europa.

 

Sloop grootste dam tot nu toe van start

Afgelopen week is de sloop van de Yecla de Yeltes-dam in Spanje begonnen, een dam van meer dan 20 meter hoog en de tot nu toe grootste stuwdamverwijdering in Europa. De Yecla de Yeltes-dam ligt in de Huebra rivier in Salamanca, Spanje. Deze grote dam werd gebouwd in 1958, in eerste instantie om mensen van schoon drinkwater te voorzien. Later nam een nieuw drinkwatersysteem dit werk over en verloor de dam haar functie.

Door de sloop wordt 27 kilometer vrij stromende rivier hersteld en komt de natuur rondom de rivier de Huebra weer tot leven. De sarda en andere karperachtigen, die alleen in dit gebied voorkomen, gaan hiervan profiteren. Deze beschermde en sterk bedreigde vissoorten trekken de Huebra rivier op en af, van paai- naar leefgebied en krijgen nu weer de ruimte die ze nodig hebben.

 

Economische impuls

Ook voor de mens is het van belang dat de rivier weer vrij kan stromen. Het hernieuwde natuurgebied biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het gebied. Ook de landbouw- en drinkwatervoorziening langs de rivier zullen profiteren van het schonere water.

 

Levende rivier, levendige toekomst

Bart Geenen: “De dam in Spanje is pas de start! We staan aan het begin van een ‘Dam Removal beweging’. Ook in Frankrijk, Finland en Nederland zijn er plannen voor het verwijderen van dammen. Samen met lokale bevolking, water- en natuurorganisaties en overheden zetten we ons in om rivieren in Europa weer te laten leven – voor mensen en dieren.”

 

Gerelateerde artikelen

Kanoën voor de rivier

Om aandacht te vragen voor de Paraguay-rivier zijn twee jonge avonturiers, Henry Millet and Jeffrey Wong, in oktober gestart met een kanotocht over de 1300 kilometer lange rivier. Tijdens hun project ‘Rostros del Río’ (gezichten van de rivier) meren ze aan bij dorpjes langs de oevers, waar ze verhalen van lokale bewoners ophalen.
Meer info

Geen overhaaste beslissing over zoet of zout in Volkerak

Het Krammer Volkerak watergebied ligt op de grens van Zuid-Holland, West-Brabant en Zeeland. Door de afsluiting door dammen werd het gebied een zoetwatergebied, zonder stroming en getijdeverschil.
Meer info

Watersymfonie

Het is nog donker, 4 uur in de ochtend, als de wekker gaat. Ik spring haastig uit bed, trek m’n kleren aan en ren de trap af. Niet veel later komen ook mijn twee collega’s de hotellobby binnen. We hebben namelijk een hele speciale missie in het nationale park Hutovo Blato, een moerasgebied in Bosnië en Herzegovina.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).