Philip Li
21 juni 2019

Neusaap in het gedrang

De neusaap is een unieke en ernstig bedreigde diersoort die relatief weinig aandacht van natuurbeschermers krijgt. WWF gaat de komende jaren de Nederlandse stichting Cross Nature helpen bij haar inzet voor de aap-met-de-grote-neus. De aap is vernoemd naar de vroegere Nederlandse kolonisators (die ook zo’n grote neus zouden hebben): neusaap wordt op Borneo wel orang-belanda, Nederlander, genoemd.

De neusaap in het kort

Neusapen zijn uitsluitend op het eiland Borneo te vinden. Ze hebben een lange staart, een bolle buik en zwemvliezen tussen de tenen. 

Vooral de augurkvormige neus van een volwassen neusaapman is imposant. De grote neus dient om indruk te maken op rivalen en op vrouwtjes. Neusapen verdedigen hun groep fel tegen indringers. Daarbij slaken ze een toeterend gebrul. De neus die gewoonlijk slap naar beneden hangt, staat bij het schreeuwen recht vooruit. Waarschijnlijk versterkt hij ook het geluid. Neusapen leven altijd in de buurt van water. Met name in de mangrovebossen aan de kust, maar ook wel in moeras- en rivierbossen verder landinwaarts. Het zijn uitstekende zwemmers. Er zijn exemplaren 'opgevist' die zich kilometers ver op zee bevonden.

Stille verdwijning leefgebied

De grootste bedreigingen voor neusapen zijn de jacht voor bushmeat maar vooral ook de onopgemerkte vernietiging van de leefgebieden. De neusaap stelt specifieke eisen aan zijn omgeving en kan daarom niet overal leven. Om dat verlies van zijn leefgebied tegen te gaan is er veel data over de neusaap verzameld. Daarna zijn richtlijnen opgesteld voor het beheer van de overgebleven leefgebieden voor de managers van plantages of bossen en de lokale bevolking.


Buren van de orang-oetan

De leefgebieden van orang-oetans en neusapen grenzen min of meer aan elkaar, met een kleine overlap in de veen- en moerasbossen. Orang-oetans gaan zo goed als nooit de mangroves in. Ze overnachten ook niet in de bomen naast de rivieren zoals neusapen dat doen. Tussen de twee apen is daardoor nauwelijks sprake van concurrentie om voedsel.

Dit komt ook omdat neusapen geen rijp fruit kunnen eten. Daarmee heeft de neusaap een unieke rol in het ecosysteem. Hij eet vooral jonge bladeren en onrijp fruit waarvan de zaden niet zullen ontkiemen. Een neusaap verspreidt in tegenstelling tot de orang-oetan dus geen vruchtbare zaden in zijn uitwerpselen. Zo worden de voedselboomsoorten (die over het algemeen uitbundig voorkomen) in toom gehouden en krijgen andere soorten planten en bomen meer kansen om te groeien en ontstaat er dus een grotere diversiteit.

De samenwerking van WWF met de stichting Cross Nature voor de neusaap op Borneo begint in juli 2019.

Gerelateerde artikelen

Palmolie Scorecard: internationale bedrijven schieten nog steeds tekort

Grote internationale voedings- en cosmeticabedrijven schieten tekort bij het stimuleren van duurzame productie van palmolie en het aanpakken van ontbossing. Dat staat in de internationale Palmolie Scorecard die het Wereld Natuur Fonds vandaag lanceert. Geen enkel bedrijf behaalt de topscore op de nieuwe randlijst, die beoordeelt wat wereldwijde merken doen om de negatieve effecten te verminderen die worden veroorzaakt door niet-duurzame inkoop van de meest gebruikte plantaardige olie: palmolie.
Meer info

Minister Schouten ontvangt massale oproep voor Europese wet om bossen wereldwijd te beschermen

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft vandaag een groen hart ontvangen met ruim 80.000 oproepen voor een Europese bossenwet. De massale oproep komt van bezorgde Nederlanders die de gezamenlijke bossenpetitie van Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds tekenden. Deze petitie spoort het kabinet aan om zich in Europa hard te maken voor een bossenwet die duurzaamheidseisen stelt aan producten als vlees, soja, palmolie en cacao die op de Europese markt worden verhandeld. Met een krachtige Europese bossenwet wordt de betrokkenheid van Europa bij ontbossing en mensenrechtenschendingen gestopt.
Meer info

Ontbossing Amazone met 30% gestegen

De ontbossing van de Amazone neemt beangstigende vormen aan: tussen augustus 2018 en juli 2019 werd 9.762 km2 verwoest.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).