Philip Li
21 juni 2019

Neusaap in het gedrang

De neusaap is een unieke en ernstig bedreigde diersoort die relatief weinig aandacht van natuurbeschermers krijgt. WWF gaat de komende jaren de Nederlandse stichting Cross Nature helpen bij haar inzet voor de aap-met-de-grote-neus. De aap is vernoemd naar de vroegere Nederlandse kolonisators (die ook zo’n grote neus zouden hebben): neusaap wordt op Borneo wel orang-belanda, Nederlander, genoemd.

De neusaap in het kort

Neusapen zijn uitsluitend op het eiland Borneo te vinden. Ze hebben een lange staart, een bolle buik en zwemvliezen tussen de tenen. 

Vooral de augurkvormige neus van een volwassen neusaapman is imposant. De grote neus dient om indruk te maken op rivalen en op vrouwtjes. Neusapen verdedigen hun groep fel tegen indringers. Daarbij slaken ze een toeterend gebrul. De neus die gewoonlijk slap naar beneden hangt, staat bij het schreeuwen recht vooruit. Waarschijnlijk versterkt hij ook het geluid. Neusapen leven altijd in de buurt van water. Met name in de mangrovebossen aan de kust, maar ook wel in moeras- en rivierbossen verder landinwaarts. Het zijn uitstekende zwemmers. Er zijn exemplaren 'opgevist' die zich kilometers ver op zee bevonden.

Stille verdwijning leefgebied

De grootste bedreigingen voor neusapen zijn de jacht voor bushmeat maar vooral ook de onopgemerkte vernietiging van de leefgebieden. De neusaap stelt specifieke eisen aan zijn omgeving en kan daarom niet overal leven. Om dat verlies van zijn leefgebied tegen te gaan is er veel data over de neusaap verzameld. Daarna zijn richtlijnen opgesteld voor het beheer van de overgebleven leefgebieden voor de managers van plantages of bossen en de lokale bevolking.


Buren van de orang-oetan

De leefgebieden van orang-oetans en neusapen grenzen min of meer aan elkaar, met een kleine overlap in de veen- en moerasbossen. Orang-oetans gaan zo goed als nooit de mangroves in. Ze overnachten ook niet in de bomen naast de rivieren zoals neusapen dat doen. Tussen de twee apen is daardoor nauwelijks sprake van concurrentie om voedsel.

Dit komt ook omdat neusapen geen rijp fruit kunnen eten. Daarmee heeft de neusaap een unieke rol in het ecosysteem. Hij eet vooral jonge bladeren en onrijp fruit waarvan de zaden niet zullen ontkiemen. Een neusaap verspreidt in tegenstelling tot de orang-oetan dus geen vruchtbare zaden in zijn uitwerpselen. Zo worden de voedselboomsoorten (die over het algemeen uitbundig voorkomen) in toom gehouden en krijgen andere soorten planten en bomen meer kansen om te groeien en ontstaat er dus een grotere diversiteit.

De samenwerking van WWF met de stichting Cross Nature voor de neusaap op Borneo begint in juli 2019.

Gerelateerde artikelen

WWF-Brazilië

Bosherstel: voor dier, natuur en mens

Meer bos betekent meer biodiversiteit, meer bescherming tegen klimaatverandering en meer leefgebied voor mens en dier. Onze collega’s in Brazilië werken daarom hard aan het herstellen van het Atlantisch Regenwoud. Ooit was dit prachtige woud dertig keer zo groot als Nederland, daar is nog slechts vijf keer van over. Samen kunnen we het tij keren. Voor 2030 wil WWF 12 miljoen hectare natuur herstellen in verschillende natuurgebieden in Brazilië. Dat is bijna drie keer Nederland!
Meer info
Global Warming Images / WWF

Brazilië, Indonesië en Congo tekenen verdrag om hun regenwouden te redden

"We vechten voor 'een ontbossing van nul' in de Amazone. Brazilië en de wereld hebben een levend Amazonewoud nodig”, zei de kersverse Braziliaanse president Lula in zijn overwinningsspeech. Lula richt zich niet alleen op bosbescherming in Brazilië, hij maakte ook afspraken met Indonesië en Congo. De drie landen - die samen ruim de helft van al het regenwoud op aarde bevatten – tekenden een verdrag om hun regenwouden te beschermen.
Meer info
Day's Edge Productions / WWF-US

Nieuwe hoop voor Braziliaanse Amazone

Na een spannende nek-aan-nek-race is de Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva als winnaar uit de bus gekomen. "Deze verkiezingsuitslag is een opluchting voor Brazilië, het Amazone-regenwoud en voor de hele wereld", zegt het Wereld Natuur Fonds in een reactie.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).