Philip Li
21 juni 2019

Neusaap in het gedrang

De neusaap is een unieke en ernstig bedreigde diersoort die relatief weinig aandacht van natuurbeschermers krijgt. WWF gaat de komende jaren de Nederlandse stichting Cross Nature helpen bij haar inzet voor de aap-met-de-grote-neus. De aap is vernoemd naar de vroegere Nederlandse kolonisators (die ook zo’n grote neus zouden hebben): neusaap wordt op Borneo wel orang-belanda, Nederlander, genoemd.

De neusaap in het kort

Neusapen zijn uitsluitend op het eiland Borneo te vinden. Ze hebben een lange staart, een bolle buik en zwemvliezen tussen de tenen. 

Vooral de augurkvormige neus van een volwassen neusaapman is imposant. De grote neus dient om indruk te maken op rivalen en op vrouwtjes. Neusapen verdedigen hun groep fel tegen indringers. Daarbij slaken ze een toeterend gebrul. De neus die gewoonlijk slap naar beneden hangt, staat bij het schreeuwen recht vooruit. Waarschijnlijk versterkt hij ook het geluid. Neusapen leven altijd in de buurt van water. Met name in de mangrovebossen aan de kust, maar ook wel in moeras- en rivierbossen verder landinwaarts. Het zijn uitstekende zwemmers. Er zijn exemplaren 'opgevist' die zich kilometers ver op zee bevonden.

Stille verdwijning leefgebied

De grootste bedreigingen voor neusapen zijn de jacht voor bushmeat maar vooral ook de onopgemerkte vernietiging van de leefgebieden. De neusaap stelt specifieke eisen aan zijn omgeving en kan daarom niet overal leven. Om dat verlies van zijn leefgebied tegen te gaan is er veel data over de neusaap verzameld. Daarna zijn richtlijnen opgesteld voor het beheer van de overgebleven leefgebieden voor de managers van plantages of bossen en de lokale bevolking.


Buren van de orang-oetan

De leefgebieden van orang-oetans en neusapen grenzen min of meer aan elkaar, met een kleine overlap in de veen- en moerasbossen. Orang-oetans gaan zo goed als nooit de mangroves in. Ze overnachten ook niet in de bomen naast de rivieren zoals neusapen dat doen. Tussen de twee apen is daardoor nauwelijks sprake van concurrentie om voedsel.

Dit komt ook omdat neusapen geen rijp fruit kunnen eten. Daarmee heeft de neusaap een unieke rol in het ecosysteem. Hij eet vooral jonge bladeren en onrijp fruit waarvan de zaden niet zullen ontkiemen. Een neusaap verspreidt in tegenstelling tot de orang-oetan dus geen vruchtbare zaden in zijn uitwerpselen. Zo worden de voedselboomsoorten (die over het algemeen uitbundig voorkomen) in toom gehouden en krijgen andere soorten planten en bomen meer kansen om te groeien en ontstaat er dus een grotere diversiteit.

De samenwerking van WWF met de stichting Cross Nature voor de neusaap op Borneo begint in juli 2019.

Gerelateerde artikelen

Nicolas Villaume / WWF-US

Natuurbescherming in Brazilië: van dieptepunt naar kleine overwinning

Een van de dieptepunten in natuurbescherming in Brazilië kwam vorige week: dit jaar (in de periode augustus 2020 – juli 2021) werd 22 procent meer ontbost in de Braziliaanse Amazone dan het jaar ervoor. De ontbossing steeg hiermee tot het hoogste niveau sinds 2006. Dit maakt INPE, het Braziliaanse instituut voor ruimteonderzoek, bekend.
Meer info
Per Angelstam WWF

Europese bossenwet biedt kansen: meer is nodig om natuurvernietiging echt te stoppen

Vandaag presenteert de Europese Commissie haar voorstel voor een Europese Bossenwet. Een wet waardoor alleen nog ontbossingsvrije producten op de Europese markt worden toegestaan om zo de betrokkenheid van Europa bij wereldwijde ontbossing te stoppen. Het wetsvoorstel bevat sterke elementen, maar ook een aantal mazen in de wet waardoor ontbossing en natuurvernietiging alsnog ongecontroleerd door kunnen gaan. “Het begin is er, maar door die mazen in de wet kan deze alsnog omzeild worden en gaat ontbossing gewoon door,” vertelt Natasja Oerlemans, voedsel- en bossenexpert bij het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL).
Meer info

NPO 3FM Serious Request brengt het Glazen Huis terug

NPO 3FM-dj's Sander Hoogendoorn, Frank van der Lende, Jorien Renkema en Rob Janssen trekken er in de week voor kerst in en maken vanuit De Nieuwe Stad in Amersfoort 24 uur per dag radio en online content met maar één doel: samen met heel Nederland zoveel mogelijk geld ophalen voor het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) om de regenwouden in Zuid-Amerika te beschermen en te herstellen en zo klimaatverandering tegen te gaan.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.