naturepl.com / Roland Seitre / WWF
22 april 2020

Covid-19 en de handel in wilde dieren

COVID-19 houdt iedereen nog altijd in zijn greep door de wereldwijde pandemie die deze nieuwe ziekte heeft veroorzaakt. De oorsprong van het coronavirus ligt vermoedelijk in een zogenaamde 'natte markt' in Wuhan, China. Hierdoor werd al snel de link gelegd tussen het virus en de handel in en consumptie van wilde dieren. Nu de effecten van dit verband op de gezondheid van de mens en economie duidelijk zijn geworden, is er veel aandacht voor de handel in wilde dieren. Er wordt vaak gevraagd aan WWF wat wij hieraan gaan doen. Onze standpunten en voorgestelde acties zijn als volgt:

Voorkomen van toekomstige pandemieën

De weg naar het voorkomen van toekomstige pandemieën ligt in een alomvattende, geïntegreerde benadering om de natuur wereldwijd te beschermen. Er zijn met name maatregelen nodig op de volgende vijf gebieden:

  1. Het elimineren van handel in, markten met en consumptie van wilde dieren waarbij een hoog risico wordt gelopen;
  2. Het opstellen van maatregelen voor de instandhouding van de natuur en om veranderingen in de natuur, zoals verlies van leefgebied van wilde dieren, aan te pakken. Dit bijvoorbeeld door ontbossing tegen te gaan, aangezien aantasting en verlies van leefgebied verband houdt met de overdracht van zoönotische en overdraagbare ziekten;
  3. Het verbeteren van het beheer van vee om de overdracht van zoönosen te verminderen;
  4. Ervoor zorgen dat er op een veilige manier aan de voedingsbehoeften van de armen op het platteland wordt voldaan, met name wanneer gemeenschappen afhankelijk zijn van wilde dieren voor eiwitten;
  5. Grootschalige gedragsverandering om de vraag naar en de consumptie van risicovolle wilde dieren uit te bannen en tegelijkertijd verstoringen van de natuur die kunnen leiden tot zoönotische infectieziekten, te verminderen.

Aanpakken van handel in wilde dieren en wildmarkten met een hoog risico

WWF staat klaar om, voortbouwend op tientallen jaren ervaring, bij te dragen om de volgende specifieke en onmiddellijke prioriteiten aan te pakken:

  1. Sluit markten met en stop handel in diersoorten met een hoog risico, waaronder de risicovolle ‘natte markten’ waar wilde dieren worden verkocht voor menselijke consumptie, en zorg voor een effectieve handhaving hiervan. Dit betekent onder meer het hard aanpakken van de illegale en niet-gereguleerde handel in wilde dieren;
  2. De vraag naar wildlife producten verminderen, met name die voor menselijke consumptie;
  3. Het kennen, begrijpen en verzachten van de negatieve effecten die het sluiten van de wildmarkten voor armen op het platteland met zich meebrengt.

WWF ondersteunde de acties van de Chinese regering bij het sluiten van wildmarkten voor menselijke consumptie en dringt er ook bij andere landen op aan om snel soortgelijke regels vast te stellen. Dit vereist misschien een kritische doorlichting van het beleid voor de handel in wilde dieren en de handhaving hiervan; WWF heeft daarvoor haar technische expertise en capaciteit in het veld aangeboden.

Er is actie nodig op mondiaal niveau

Robuuste actie binnen alle disciplines is van cruciaal belang om toekomstige pandemieën in te perken. Dit vereist een gezamenlijke inzet van beleidsmakers, natuurbeschermers, wetenschappers en gezondheidsdeskundigen. Het is noodzakelijk dat met name de relevante autoriteiten dringende maatregelen nemen om:

  • Wildmarkten met een hoog risico te sluiten, met de nadruk op markten in stedelijke gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid waarop producten van wilde dieren voor menselijke consumptie worden verkocht;
  • De inspanningen ter bestrijding van de handel in wilde dieren te vergroten en om de handel in risicovolle diersoorten te stoppen, onder meer door middel van versterkte handhaving en grensoverschrijdende samenwerking;
  • De inspanningen te verhogen om de vraag van consumenten naar risicovolle wildlife producten te verminderen;
  • Het Verdrag inzake biologische diversiteit (CBD) op te roepen om dreigingen van zoönoses die verband houden met risicovolle diersoorten en risicovolle wildmarkten, met voorrang aan te pakken.
  • De Global Health Security and Surveillance Agenda te versterken om mogelijke uitbraken van potentieel dodelijke ziekten te voorkomen, op te sporen en om erop te reageren, inclusief uitbraken die nog moeten worden geïdentificeerd;
  • Te zorgen voor de effectieve uitvoering van het Verdrag inzake internationale handel in bedreigde soorten (CITES) door de 183 lidstaten;
  • Meer maatregelen te nemen om het verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen, en ervoor te zorgen dat daarbij in de behoeften aan voedselzekerheid en gezondheid van lokale gemeenschappen tegemoet gekomen wordt.

Conclusie

Er zijn veel essentiële maatregelen nodig om een toekomst voor de natuur, mensheid, economie en volksgezondheid veilig te stellen. Het verminderen van de onmiddellijke risico’s voor de volksgezondheid die ontstaan op dit soort wildmarkten is, naast de bescherming van arme gemeenschappen tegen de gevolgen van het virus, nog pas de eerste fase van de actie. De volgende fase zal een grote verandering teweegbrengen in de manier waarop we over de levende planeet om ons heen denken en deze in stand houden. Naarmate de natuur verloren gaat en verstoord raakt, neemt de kans op pandemieën en andere besmettelijke ziekte-uitbraken toe. Het beschermen van de natuur helpt toekomstige pandemieën voorkomen en is daarmee een vorm van preventieve gezondheidszorg met een grotere veiligheid en economische stabiliteit wereldwijd tot gevolg.

Gerelateerde artikelen

Ami Vitale / WWF-UK

Dit is de impact van de coronacrisis op rangers

Op Internationale Ranger Dag - 31 juli - eren we de mannen en vrouwen die onze kwetsbare natuur, dag en nacht, beschermen. Zij zijn de eersten die pandemieën helpen voorkomen door stroperij en ontbossing tegen te gaan.
Meer info

Wat als de toeristen wegblijven

Het wegvallen van toeristische inkomsten door de lockdowns is voor mensen in lokale gemeenschappen die afhankelijk zijn van ecotoerisme een enorme dreun. De op wildlife gebaseerde toerismesector levert een zeer grote bijdrage aan de verlichting van armoede en aan het behoud van biodiversiteit. Door de coronacrisis is het risico groot dat veel van wat in de afgelopen tientallen jaren voor de natuur en mensen is bereikt, verloren gaat door toename van de armoede en illegale activiteiten.
Meer info

Schubdier in China krijgt betere bescherming

Eind vorige week kondigde de Chinese regering aan dat de bescherming van het Chinese schubdier strenger wordt. Het schubdier, of pangolin, is het meest illegaal verhandelde zoogdier ter wereld en heeft deze strengere bescherming hard nodig. De beslissing komt op een moment dat de wereldwijde COVID-19-pandemie scherp in beeld heeft gebracht welke risico’s kleven aan het consumeren van pangolins en andere wilde dieren, die vaak op illegale en ongereguleerde markten worden verkocht.
Meer info
Michel Roggo / WWF

WWF Actieagenda: COVID-19 pandemie is wake-up call voor beleidsmakers

De COVID-19 pandemie is een wake-up call voor politici en beleidsmakers van onze dramatische manier van omgaan met de natuur. Nu is het moment om kwetsbare natuurgebieden beter te beschermen, de illegale en niet-gecontroleerde handel in wilde dieren te stoppen, het evenwicht in natuur te herstellen en klimaatverandering tegen te gaan
Meer info
Wil Luiijf / WWF

Voorkom pandemieën: 300 experts roepen op om illegale dierenhandel te stoppen

Wereldwijd hebben al 300 gezondheids- en dierenwetenschappers, experts en maatschappelijke organisaties de open brief ondertekend die de WHO en politici oproept om zo snel mogelijk illegale dierenhandel te stoppen en risicovolle markten te sluiten. Hiermee wordt de kans op een volgende pandemie aanzienlijk verkleind. Ook Nederlandse experts tekenen de oproep.
Meer info
WWF-India

WWF-India helpt lokale bevolking rond tijgerreservaat tijdens lockdown

De Indiase overheid heeft de lockdown in het land tot zeker half mei verlengd. Dat heeft ook grote gevolgen voor de mensen die rond de nationale parken leven. Honderden lokale vissers en honingverzamelaars mogen al sinds maart vanwege het coronavirus niet meer het beroemde Sundarbans Tijger Reservaat in. Dit is een ramp voor de mensen die voor hun inkomsten en voedsel afhankelijk zijn van het mangrovegebied. WWF-India en partners hebben daarom eerste levensbehoeften geregeld voor zeker 1400 huishoudens.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).