Natasja Oerlemans
09 april 2021

Wetenschappelijk rapport: stikstofuitstoot moet snel fors omlaag

Vandaag is het rapport ‘Stikstof en natuurherstel – Onderzoek naar een ecologisch noodzakelijke reductiedoelstelling van stikstof’ gepubliceerd. In dit rapport, geschreven door elf vooraanstaande wetenschappers op het gebied van stikstofecologie en biodiversiteit is de conclusie duidelijk: om natuur te beschermen is een vermindering van stikstofuitstoot noodzakelijk van minstens 70% in 2035. Het huidige kabinetsbeleid mikt op 25% in 2030 en 50% in 2035. Daarmee wordt een groot risico genomen dat unieke belangrijke natuurwaarden verloren gaan.

Natasja Oerlemans, Wereld Natuur Fonds: “Dit is noodzakelijk onderzoek naar de ecologische gevolgen van stikstof. Met dit rapport staat vast dat een veel ambitieuzere aanpak noodzakelijk is. Nederland moet fors de uitstoot van stikstof terugdringen om natuur te redden én economische ontwikkeling weer mogelijk te maken. Zolang de natuur achteruit blijft gaan, komen we deze crisis niet uit.”

Aanpak moet omhoog

WWF-NL is kritisch op de stikstofaanpak van het kabinet. De reductie in de periode tot 2035 is veel te laag, duurt te lang en veel van de voorgestelde maatregelen zijn volgens wetenschappers onvoldoende effectief. Ook zetten experts vraagtekens bij de juridische houdbaarheid. De Europese Habitatrichtlijn, waarmee bijzondere natuur beschermd zou moeten worden door Nederland, stelt namelijk dat verslechtering van de staat van de natuur niet is toegestaan. Uit het rapport blijkt dat verslechtering wel degelijk plaats zal vinden als het kabinet de aanpak niet opschroeft.

Stapeleffect

Doordat de ambities te laag zijn, kan natuurverlies in Nederland zelfs in een versnelling terecht komen. Dit komt doordat een overmaat aan stikstofuitstoot zorgt voor een ‘stapeleffect’: elk klein beetje stikstof te veel heeft extra schadelijke gevolgen voor het bodemleven, de waterkwaliteit, de plantengroei en daardoor ook voor onder andere vogels en insecten. In het rapport van ‘Stikstof en natuurherstel’ wordt dit uiteengezet. Het rapport gaat ook in op de effecten en mogelijkheden van natuurherstelmaatregelen.

Minimaal 70% reductie

De auteurs concluderen dat in droge natuurgebieden herstelmaatregelen om een teveel aan stikstof aan te pakken ongunstige bijwerkingen kunnen hebben. Zo is het plaggen van heide een mogelijkheid om overtollig stikstof kwijt te raken, maar daarmee verdwijnen ook veel andere nutriënten uit een gebied, zodat bij blijvend te hoge stikstofdepositie de onbalans alleen maar groter wordt. De enige conclusie om natuur te redden en ontwikkeling weer mogelijk te maken: terugdringen van de uitstoot met minstens 70%. WWF-NL doet een dringend beroep op formerende partijen om dit in het regeerakkoord af te spreken.

Het onderzoek 'Stikstof en natuurherstel – Onderzoek naar een ecologisch noodzakelijke reductiedoelstelling van stikstof' wordt gesteund door:

  1. Prof. dr. M.N.C. Aarts - Professor Socio-Ecological Interactions – Rijksuniversiteit Nijmegen
  2. Prof. dr. M.A.P.A. Aerts - Hoogleraar Systeemecologie - Vrije Universiteit Amsterdam
  3. Prof. dr. C.J. Bastmeijer - Professor of Nature Conservation and Water Law – Universiteit van Tilburg
  4. Prof. dr. M.P. Berg - Hoogleraar Bodemfauna en Natuurlijke Ecosysteem Dynamiek - Vrije Universiteit Amsterdam en Universiteit Groningen
  5. Prof. dr. J.J. Boersema - Hoogleraar Grondslagen van de milieuwetenschappen – Universiteit Leiden
  6. Prof.dr.ir. P.M. van Bodegom - Professor Environmental Biology - Universiteit Leiden
  7. Prof. dr. ir. C. Both – Ecologie en klimaatsverandering - Rijksuniversiteit Groningen
  8. Em. prof. dr. L. Brussaard – Em. hoogleraar bodembiologie – Wageningen Universiteit
  9. Prof. dr. ir. G.B. De Deyn – Bodembiologie – Wageningen Universiteit
  10. Prof. dr. M. Dicke – Hoogleraar Entomologie – Wageningen Universiteit
  11. Prof. dr. R. van Diggelen, Hoogleraar Ecosysteembeheer, Universiteit Antwerpen
  12. Prof. dr. ir. N.D. van Egmond - hoogleraar Milieukunde en Duurzaamheid – Universiteit Utrecht
  13. Prof. dr. ing. J.W. Erisman – Professor Environmental Sustainability – Universiteit Leiden
  14. Prof. dr. R.P.B. Foppen – Professor Integrated Conservation Biology – Radboud Universiteit Nijmegen
  15. Prof. dr. ir. J.W. van Groenigen – Bodembiologie – Wageningen Universiteit
  16. Prof. dr. ir. D. Kleijn - Chair Plant Ecology and Nature Conservation – Wageningen Universiteit
  17. Prof. dr. J.C.J.M. de Kroon - Hoogleraar Plant Ecology – Radboud Universiteit Nijmegen
  18. Prof. dr. H.B.J. Leemans – Hoogleraar Milieusysteemanalyse - Wageningen Universiteit
  19. Prof. dr. ir. L. Mommer – Hoogleraar Plant Ecologie en Natuurbeheer – Wageningen Universiteit
  20. Prof. dr. H. Olff - Hoogleraar Ecologie en Natuurbescherming - Rijksuniversiteit Groningen
  21. Prof. dr. T. Piersma - Hoogleraar Trekvogelecologie - Rijksuniversiteit Groningen & Koninklijk NIOZ
  22. Em. prof. dr. ir. JD van der Ploeg – Em. hoogleraar rurale sociologie – Wageningen Universiteit
  23. Em. prof. dr J.W.F. Reumer - Em. hoogleraar Vertebrate Paleontology - Universiteit Utrecht
  24. Prof. dr. H.A.C. Runhaar - Governance of Nature and Biodiversity - Universiteit Utrecht
  25. Prof. dr. H. Siepel - Head of Department Animal Ecology and Physiology – Radboud Universiteit Nijmegen
  26. Prof. dr. A.J.P. Smolders - Bijzonder hoogleraar Toegepaste Biogeochemie - Radboud Universiteit Nijmegen
  27. Prof. dr. M.B. Soons - Professor in Plant Dispersal Ecology and Conservation – Universiteit Utrecht
  28. Prof. dr. A. Tukker – Hoogleraar Industriële Ecologie en directeur van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) - Universiteit Leiden
  29. Prof. dr. E. Turnhout - Professor in The Politics of Environmental Knowledge – Wageningen Universiteit
  30. Prof. dr. ir. P.H. Verburg, Hoogleraar Milieugeografie, Vrije Universiteit Amsterdam
  31. Em. Prof. dr. L.E.M. Vet - Em. hoogleraar Evolutionaire Ecologie – Wageningen Universiteit
  32. Prof. dr. ing. M. G. Vijver – Professor of Ecotoxicology – Universiteit Leiden
  33. Prof. dr. ir. F.T. de Vries - Professor of Earth Surface Science, Universiteit van Amsterdam
  34. Prof. dr. M.J. Wassen - Professor in Environmental Sciences – Universiteit Utrecht
  35. Prof. dr. M. WallisDeVries - Plant Ecology & Nature Conservation Group – Wageningen Universiteit

Gerelateerde artikelen

Natasja Oerlemans

Brief aan mevrouw Hamer

Het Wereld Natuur Fonds heeft 5 adviezen aan informateur Hamer om de biodiversiteitscrisis aan te pakken. Ook meerdere prominenten zien het grote belang en urgentie.
Meer info
Michèle Dépraz / WWF

Nieuw rapport WWF: Boeren met natuur moet én kan

Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) publiceert het rapport ‘Farming with Biodiversity – Towards nature-positive production at scale’. Ons voedselsysteem is op dit moment de grootste bedreiging voor biodiversiteit. Het rapport laat zien dat productie van voedsel en natuurbescherming wel degelijk hand in hand kunnen gaan. Bovendien kan natuurvriendelijke landbouw bijdragen aan voedselzekerheid en het landbouwsysteem robuuster maken tegen klimaatverandering.
Meer info

Natuur het (Paas)haasje?

Terwijl heel Nederland geniet van de eerste warme zonnestralen en ontluikende natuur, voelt men in Den Haag de hete adem van de stikstofcrisis weer in de nek. Want de echte oplossing laat nog steeds op zich wachten. Hoewel de natuur zich hier niks van aan lijkt te trekken, weet ik als natuurbeschermer wel beter. De grutto gaat weer een moeizaam broedseizoen tegemoet, net als het korhoen en vele insecten, vogels en andere diersoorten. En zo rond de Paasdagen denk ik er onwillekeurig aan dat ook de haas nu op de rode lijst van bedreigde diersoorten staat. Kortom: er moet nu echt iets veranderen! 
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.