Christiaan van der Hoeven / WWF-Netherlands
16 april 2020

Illegale handel in wilde dieren, bushmeat en pandemieën

In het rapport De vernietiging van de natuur en de opkomst van pandemieën onderzocht WWF de oorzaken van de COVID-19 pandemie. De onderzoekers beschrijven hoe de vernietiging van ecosystemen en de overexploitatie van dierlijke hulpbronnen, zoals de handel in wilde dieren, een belangrijk aandeel hebben in het ontstaan van deze ziekten. Zolang er nog dagelijks veel mensen ziek worden en overlijden heeft de volksgezondheid de allerhoogste prioriteit. Ondertussen wordt er nagedacht over de onderliggende factoren die de opkomst van epidemieën mogelijk maken. Het is van levensbelang dat we beter begrijpen wat de rol van natuurlijke ecosystemen is als verdediging tegen de verspreiding van ziekten.

Handel in wilde dieren

Het is zeer waarschijnlijk dat de legale en illegale handel in wilde dieren aan de oorsprong ligt van de uitbraak van het coronavirus waar we nu mee kampen. De illegale handel veroorzaakt niet alleen verlies van biodiversiteit maar vergemakkelijkt ook de verspreiding van infectieziektes die worden overgedragen door dieren (zoönosen), zelfs tot in gebieden aan de andere kant van de wereld. De ongereguleerde handel in wilde dieren zoals op de onhygiënische wet market in het Chinese Wuhan, brengt mensen in aanraking met virussen en andere ziekteverwekkers waarvoor deze dieren ‘gastheer’ zijn. Contact met wilde soorten zoals vleermuizen, civetkatten, apen, schubdieren en andere kan leiden tot het ontstaan ​​van nieuwe, ernstige infectieziektes. Dieren uit het wild, of wilde dieren die in gevangenschap zijn gefokt voor de handel, hebben een enorm potentieel om virussen over te dragen, vooral wanneer ze dicht op elkaar zijn gepakt. Terwijl ze krabben, poepen, plassen, hoesten en niezen, kunnen ze elkaar besmetten en, nog zorgwekkender, mensen. Bovendien is op dierenmarkten waar veel verschillende diersoorten en dus mogelijke virussen vlakbij elkaar zijn, de kans groter dat er een nieuw virus ontstaat dat overspringt op een ander dier, zoals nu het nieuwe coronavirus dat op de mens oversprong.

De handel in wilde dieren is een bewezen vehikel voor oude en nieuwe zoönosen, die jaarlijks ongeveer een miljard ziektegevallen en miljoenen sterfgevallen veroorzaken. 75 procent van de tot dusver bekende ziekten bij de mens zijn afkomstig van dieren, net zoals 60 procent van de nieuwe ziekten wordt overgedragen door wilde dieren.


Bushmeat

Altijd al hebben mensen op wilde dieren gejaagd voor vlees. Maar we zien dat de consumptie van dit bushmeat in veel delen van de wereld enorm toeneemt. Voor huishoudens die leven in bossen of op het platteland, met een laag inkomen en voedselonzekerheid, is het vlees van wilde dieren een belangrijke voedingsbron, vooral in Afrika. Van reptielen tot schubdieren, van antilopen tot nijlpaarden tot mensapen zoals chimpansees en gorilla's, het wordt allemaal gegeten.

De verkoop van bushmeat is vaak ook een belangrijke aanvulling op het inkomen van arme mensen. Het wordt verkocht in de dorpen, getransporteerd naar steden (waar het als een delicatesse wordt gezien) en zelfs illegaal verhandeld naar bijvoorbeeld Afrikaanse en Aziatische gemeenschappen in landen ver weg. Naarmate de consumptie en (internationale) handel van bushmeat groeien en niet voldoen aan de voedselveiligheidsnormen, neemt het risico voor de gezondheid toe, onder meer door de overdracht van ziekteverwekkers.


De natuur als verdediger tegen ziektes

De hele wereld is van slag, een groot deel van de wereldbevolking heeft of krijgt te maken met het verwoestende coronavirus. We ervaren nu met zijn allen dat alles met elkaar is verbonden, dat wat aan de ene kant van onze planeet gebeurt effect heeft op de andere kant. Dat een zoönotische ziekte-epidemie die uitgroeit tot een pandemie realiteit is geworden en zeer verstrekkende gevolgen heeft. Pandemieën zullen naar alle waarschijnlijkheid vaker voorkomen als we de onderliggende oorzaken die te maken hebben met hoe de mens omgaat met de natuur en dieren niet beter begrijpen, en resoluut aanpakken.

Help WWF de illegale handel in wilde dieren te stoppen en de natuur op onze planeet te beschermen! Geef je stem en teken Voice for our Planet.

Gerelateerde artikelen

Voorkom pandemieën: 300 experts roepen op om illegale dierenhandel te stoppen

Wereldwijd hebben al 300 gezondheids- en dierenwetenschappers, experts en maatschappelijke organisaties de open brief ondertekend die de WHO en politici oproept om zo snel mogelijk illegale dierenhandel te stoppen en risicovolle markten te sluiten. Hiermee wordt de kans op een volgende pandemie aanzienlijk verkleind. Ook Nederlandse experts tekenen de oproep.
Meer info

WWF-India helpt lokale bevolking rond tijgerreservaat tijdens lockdown

De Indiase overheid heeft de lockdown in het land tot zeker half mei verlengd. Dat heeft ook grote gevolgen voor de mensen die rond de nationale parken leven. Honderden lokale vissers en honingverzamelaars mogen al sinds maart vanwege het coronavirus niet meer het beroemde Sundarbans Tijger Reservaat in. Dit is een ramp voor de mensen die voor hun inkomsten en voedsel afhankelijk zijn van het mangrovegebied. WWF-India en partners hebben daarom eerste levensbehoeften geregeld voor zeker 1400 huishoudens.
Meer info

Wereld Tonijn Dag: meer vraag naar tonijn door corona

Vandaag is het Wereld Tonijn Dag! Niet gek dat er een speciale dag voor deze vissoort bestaat, want deze dieren zijn erg waardevol. We zetten ze graag in de spotlight. Er bestaan tientallen tonijnsoorten die je over de hele wereld kunt vinden. Ze vertegenwoordigen zo’n 20% van de waarde van de totale vangst van alle zeevisserijen samen en meer dan 8% van alle wereldwijd verhandelde zeevruchten.
Meer info

Evenwicht tussen natuur en mens voorkomt ziektes

Bossen: we kunnen niet zonder ze. Ze zuiveren de lucht en het water, ze verlagen de omgevingstemperatuur, verlagen ons stressniveau, bieden onderdak en leveren bouwmateriaal. Ook zorgen ze voor voedsel en medicijnen, en daarmee zijn ze cruciaal voor onze gezondheid. Helaas verdwijnen bossen in hoog tempo, dit brengt grote risico’s met zich mee. Er bestaat namelijk een grote samenhang tussen het verdwijnen van bossen en het ontstaan van nieuwe ziektes.
Meer info

Covid-19 en de handel in wilde dieren

COVID-19 houdt iedereen nog altijd in zijn greep door de wereldwijde pandemie die deze nieuwe ziekte heeft veroorzaakt. Nu de effecten van dit verband op de gezondheid van de mens en economie duidelijk zijn geworden, is er veel aandacht voor de handel in wilde dieren. Er wordt vaak gevraagd aan WWF wat wij hieraan gaan doen. Onze standpunten en voorgestelde acties zijn als volgt.
Meer info

Het coronavirus: hoe bossen de bron én oplossing zijn

‘s Werelds oudste bossen: ze vormen het hart van de natuur en herbergen miljoenen soorten. Het grootste deel van deze diversiteit is onbekend en microscopisch klein. Voor een bioloog vormen deze oude bossen natuurlijke schatten, waar nog ontelbare nieuwe soorten te ontdekken zijn. Voor een epidemioloog vormen ze een mogelijke bron van nieuwe en gevaarlijke ziekteverwekkers. Biodiversiteit gaat namelijk niet alleen over de schattige of mooie dieren.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).