16 december 2020

‘Zero deforestation’ in het Atlantisch Regenwoud in Paraguay

Paraguay was ooit een van de grootste ontbossers ter wereld. Sinds 2004 geldt in het Atlantisch Woud een tijdelijke stop op ontbossing, de zogenoemde wet ‘Zero Deforestation’. Sindsdien gaat de vernietiging van de unieke natuur gelukkig een stuk minder hard. Toch is elke verlenging van de wet weer spannend. Het parlement is net weer akkoord gegaan. Reden voor een klein feestje voor WWF en een coalitie van zo’n 60 natuur-, milieu- en gezondheidsorganisaties die zich inzetten voor dit belangrijke gebied. Het moratorium op ontbossing is een overwinning voor het Atlantisch Woud en de mensen die ervan afhankelijk zijn. We spreken erover met onze bossenexpert Merijn van Leeuwen.

Het Atlantisch Woud strekt zich uit over Argentinië, Brazilië en Paraguay. Ooit was dit bijzondere gebied ruim dertig keer zo groot als Nederland. Nu past ons land er nog maar vijf keer in. Nederlanders helpen met de actie Bosje Bomen mee aan het herstel van een deel van het Braziliaanse deel van het Atlantisch Woud. Zijn de problemen in Brazilië en Paraguay vergelijkbaar?

“Eigenlijk zijn de problemen en de dreigingen voor de natuur helaas heel vergelijkbaar: in beide landen is het Atlantisch regenwoud tot begin deze eeuw grootschalig ontbost voor met name soja en veeteelt.”

Komen hier dezelfde soorten voor als in het Braziliaanse deel van het woud?

“Je moet weten dat Brazilië en Paraguay samen met Argentinië, de Upper Parana ecoregio, delen. Veel mensen kennen Iguazu, de grootste watervallen van de wereld. In de regenwouden rond de watervallen leven de grootste aantallen jaguars van het Atlantisch regenwoud. Ik ben er enorm trots op dat dankzij de beschermingsprojecten van WWF en lokale partners de aantallen in 15 jaar zijn gestegen van 40 naar 105. Verder komen hier zo’n 70 soorten zoogdieren en meer dan 400 vogelsoorten voor, waarvan een derde uniek voor het Atlantisch regenwoud. Die komen dus alleen daar voor en dat is een paradijs voor vogelaars zoals ik er een van ben.”

Toch geldt in Brazilië wel een tijdelijk verbod op ontbossing van de Amazone. Is het Braziliaanse Atlantisch Woud helemaal ‘vogelvrij’?

“Er is inderdaad een sojamoratorium voor de Braziliaanse Amazone. Dat verbod wordt nog steeds redelijk gehandhaafd. De Boswet, de Forest Code, is een heel ander verhaal. Deze wet houdt in dat je als landeigenaar in de Amazone maximaal 20% van je land mag ontbossen. Deze wet wordt op dit moment massaal overtreden: een groot deel van de ontbossing in de Braziliaanse Amazone is volgens de Braziliaanse wet dan ook illegaal. Sinds 2006 (dus twee jaar na Paraguay) geldt er in Brazilië de Boswet van het Atlantisch Woud. Dus bos mag ook daar niet meer worden gekapt. Net zoals in Paraguay heeft dit ook in Brazilië heeft tot een scherpe daling in ontbossing geleid. Bos is hier dus echt goed beschermd. Het voornaamste probleem is alleen dat de overgebleven stukken vaak te klein zijn om zichzelf en de dieren die er leven in stand te houden. En daarom is het ook zo belangrijk om dit gebied te herstellen, zoals we met Bosje Bomen doen.“

Wat houdt die wet in Paraguay eigenlijk in?

“De ‘Zero Deforestation’ wet in Paraguay geldt voor tien jaar, en is specifiek voor het zeer biodiverse Atlantisch Woud. De wet is echt van vitaal belang voor de bescherming van de inheemse bossen in deze regio.  Deze wet biedt allereerst bescherming aan de nog bestaande bossen, deze mogen niet gekapt worden. Ook zit er een heel concreet financieel mechanisme aan vast zodat er ook echt een voordeel in zit voor de grondbezitters in die regio om het bos te behouden.  Ze hoeven bijvoorbeeld geen belasting te betalen. Verder zijn de straffen voor personen of bedrijven die toch ontbossen omhoog gegaan.”

Zou de verlenging van de stop op ontbossing in buurland Paraguay de druk op de regering-Bolsonaro kunnen verhogen?

“Ik denk eerlijk gezegd dat het niet veel uitmaakt. De huidige regering is vooral intern gericht. Veel Brazilianen zijn inmiddels doordrongen van de noodzaak van beschermen van het Atlantisch Regenwoud en daar zal dan ook de druk om het gebied te beschermen vandaan moeten komen. Maar ook westerse landen hebben een verantwoordelijkheid. Inkopende landen en bedrijven moeten geen ontbossingsgerelateerde producten meer kopen. Dan valt het korte termijn economische argument om te ontbossen weg. En voor korte termijn economische argumenten is de regering zeker gevoelig. Dit geldt waarschijnlijk net zo goed voor Paraguay.”

Ook bijdragen aan bosherstel in het Atlantisch Regenwoud? Stuur dan een Bosje Bomen naar jouw familie of vrienden! Het mooiste cadeau van de wereld. Voor elk gegeven Bosje herstellen wij bos in het Atlantisch Regenwoud. En de ontvanger krijgt een video zijn mail en een aandenken thuisgestuurd. 

Gerelateerde artikelen

Hkun Lot

Een gebied van 10 keer Nederland ontbost in Azië, Afrika en Zuid-Amerika voor landbouw

In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.
Meer info
Merijn van Leeuwen

Meet the tree

Een paar jaar geleden verhuisde ik naar een huis met een tuin. We besloten alle tegels eruit te halen en er bomen in te planten. Niet zoveel mogelijk bomen, maar de juiste bomen. Bomen die goed zijn voor insecten, vogels en de bodem. Inmiddels is mijn tuin een heerlijke schaduwrijke plek, waar ik elke dag geniet van de vele dieren die erop af komen. Eigenlijk werkt bosherstel op grote schaal hetzelfde. Het gaat niet om de hoeveelheid bomen, maar om de juiste boom op de juiste plek.
Meer info
Marizilda Cruppe / WWF-UK

Bijna 1.2 miljoen burgers willen Europese Bossenwet om wereldwijde ontbossing te stoppen

Meer dan een miljoen (1.193.652) Europeanen, waaronder veel Nederlanders, roepen de EU op om te zorgen voor een ambitieuze Bossenwet, waardoor alleen nog ontbossingsvrije producten op de Europese markt zijn toegestaan. Niet eerder hebben zo veel burgers zich tijdens een zogenoemde publieksconsultatie van de Europese Commissie uitgesproken over een natuurthema. De oproepen worden maandag aangeboden aan minister Schouten (LNV) en Eurocommissaris Timmermans.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).