16 december 2020

‘Zero deforestation’ in het Atlantisch Regenwoud in Paraguay

Paraguay was ooit een van de grootste ontbossers ter wereld. Sinds 2004 geldt in het Atlantisch Woud een tijdelijke stop op ontbossing, de zogenoemde wet ‘Zero Deforestation’. Sindsdien gaat de vernietiging van de unieke natuur gelukkig een stuk minder hard. Toch is elke verlenging van de wet weer spannend. Het parlement is net weer akkoord gegaan. Reden voor een klein feestje voor WWF en een coalitie van zo’n 60 natuur-, milieu- en gezondheidsorganisaties die zich inzetten voor dit belangrijke gebied. Het moratorium op ontbossing is een overwinning voor het Atlantisch Woud en de mensen die ervan afhankelijk zijn. We spreken erover met onze bossenexpert Merijn van Leeuwen.

Het Atlantisch Woud strekt zich uit over Argentinië, Brazilië en Paraguay. Ooit was dit bijzondere gebied ruim dertig keer zo groot als Nederland. Nu past ons land er nog maar vijf keer in. Nederlanders helpen met de actie Bosje Bomen mee aan het herstel van een deel van het Braziliaanse deel van het Atlantisch Woud. Zijn de problemen in Brazilië en Paraguay vergelijkbaar?

“Eigenlijk zijn de problemen en de dreigingen voor de natuur helaas heel vergelijkbaar: in beide landen is het Atlantisch regenwoud tot begin deze eeuw grootschalig ontbost voor met name soja en veeteelt.”

Komen hier dezelfde soorten voor als in het Braziliaanse deel van het woud?

“Je moet weten dat Brazilië en Paraguay samen met Argentinië, de Upper Parana ecoregio, delen. Veel mensen kennen Iguazu, de grootste watervallen van de wereld. In de regenwouden rond de watervallen leven de grootste aantallen jaguars van het Atlantisch regenwoud. Ik ben er enorm trots op dat dankzij de beschermingsprojecten van WWF en lokale partners de aantallen in 15 jaar zijn gestegen van 40 naar 105. Verder komen hier zo’n 70 soorten zoogdieren en meer dan 400 vogelsoorten voor, waarvan een derde uniek voor het Atlantisch regenwoud. Die komen dus alleen daar voor en dat is een paradijs voor vogelaars zoals ik er een van ben.”

Toch geldt in Brazilië wel een tijdelijk verbod op ontbossing van de Amazone. Is het Braziliaanse Atlantisch Woud helemaal ‘vogelvrij’?

“Er is inderdaad een sojamoratorium voor de Braziliaanse Amazone. Dat verbod wordt nog steeds redelijk gehandhaafd. De Boswet, de Forest Code, is een heel ander verhaal. Deze wet houdt in dat je als landeigenaar in de Amazone maximaal 20% van je land mag ontbossen. Deze wet wordt op dit moment massaal overtreden: een groot deel van de ontbossing in de Braziliaanse Amazone is volgens de Braziliaanse wet dan ook illegaal. Sinds 2006 (dus twee jaar na Paraguay) geldt er in Brazilië de Boswet van het Atlantisch Woud. Dus bos mag ook daar niet meer worden gekapt. Net zoals in Paraguay heeft dit ook in Brazilië heeft tot een scherpe daling in ontbossing geleid. Bos is hier dus echt goed beschermd. Het voornaamste probleem is alleen dat de overgebleven stukken vaak te klein zijn om zichzelf en de dieren die er leven in stand te houden. En daarom is het ook zo belangrijk om dit gebied te herstellen, zoals we met Bosje Bomen doen.“

Wat houdt die wet in Paraguay eigenlijk in?

“De ‘Zero Deforestation’ wet in Paraguay geldt voor tien jaar, en is specifiek voor het zeer biodiverse Atlantisch Woud. De wet is echt van vitaal belang voor de bescherming van de inheemse bossen in deze regio.  Deze wet biedt allereerst bescherming aan de nog bestaande bossen, deze mogen niet gekapt worden. Ook zit er een heel concreet financieel mechanisme aan vast zodat er ook echt een voordeel in zit voor de grondbezitters in die regio om het bos te behouden.  Ze hoeven bijvoorbeeld geen belasting te betalen. Verder zijn de straffen voor personen of bedrijven die toch ontbossen omhoog gegaan.”

Zou de verlenging van de stop op ontbossing in buurland Paraguay de druk op de regering-Bolsonaro kunnen verhogen?

“Ik denk eerlijk gezegd dat het niet veel uitmaakt. De huidige regering is vooral intern gericht. Veel Brazilianen zijn inmiddels doordrongen van de noodzaak van beschermen van het Atlantisch Regenwoud en daar zal dan ook de druk om het gebied te beschermen vandaan moeten komen. Maar ook westerse landen hebben een verantwoordelijkheid. Inkopende landen en bedrijven moeten geen ontbossingsgerelateerde producten meer kopen. Dan valt het korte termijn economische argument om te ontbossen weg. En voor korte termijn economische argumenten is de regering zeker gevoelig. Dit geldt waarschijnlijk net zo goed voor Paraguay.”

Ook bijdragen aan bosherstel in het Atlantisch Regenwoud? Stuur dan een Bosje Bomen naar jouw familie of vrienden! Het mooiste cadeau van de wereld. Voor elk gegeven Bosje herstellen wij bos in het Atlantisch Regenwoud. En de ontvanger krijgt een video zijn mail en een aandenken thuisgestuurd. 

Gerelateerde artikelen

Nicolas Villaume / WWF-US

Natuurbescherming in Brazilië: van dieptepunt naar kleine overwinning

Een van de dieptepunten in natuurbescherming in Brazilië kwam vorige week: dit jaar (in de periode augustus 2020 – juli 2021) werd 22 procent meer ontbost in de Braziliaanse Amazone dan het jaar ervoor. De ontbossing steeg hiermee tot het hoogste niveau sinds 2006. Dit maakt INPE, het Braziliaanse instituut voor ruimteonderzoek, bekend.
Meer info
Per Angelstam WWF

Europese bossenwet biedt kansen: meer is nodig om natuurvernietiging echt te stoppen

Vandaag presenteert de Europese Commissie haar voorstel voor een Europese Bossenwet. Een wet waardoor alleen nog ontbossingsvrije producten op de Europese markt worden toegestaan om zo de betrokkenheid van Europa bij wereldwijde ontbossing te stoppen. Het wetsvoorstel bevat sterke elementen, maar ook een aantal mazen in de wet waardoor ontbossing en natuurvernietiging alsnog ongecontroleerd door kunnen gaan. “Het begin is er, maar door die mazen in de wet kan deze alsnog omzeild worden en gaat ontbossing gewoon door,” vertelt Natasja Oerlemans, voedsel- en bossenexpert bij het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL).
Meer info

NPO 3FM Serious Request brengt het Glazen Huis terug

NPO 3FM-dj's Sander Hoogendoorn, Frank van der Lende, Jorien Renkema en Rob Janssen trekken er in de week voor kerst in en maken vanuit De Nieuwe Stad in Amersfoort 24 uur per dag radio en online content met maar één doel: samen met heel Nederland zoveel mogelijk geld ophalen voor het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) om de regenwouden in Zuid-Amerika te beschermen en te herstellen en zo klimaatverandering tegen te gaan.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.