Brent Stirton / Getty Images
10 augustus 2021

Meer dan 260.000 kilometer vrij stromende rivieren in gevaar door waterkrachtcentrales

Een nieuw onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Global Sustainability stelt voor het eerst vast dat meer dan 260.000 kilometer vrij stromende rivieren gevaar lopen door de plannen voor nieuwe waterkrachtcentrales. Iconische rivieren zoals de Amazone, Congo en Salween worden opgeknipt door deze ontwikkelingen.

Dammen en stuwmeren zijn de belangrijkste oorzaken van het verlies van connectiviteit in rivieren over de hele wereld. En daarmee ook het verlies van de uiteenlopende voordelen die gezonde rivieren bieden voor mens en natuur. Terwijl wereldleiders zich voorbereiden op het World Hydropower Congress in september en op cruciale VN-klimaat- en biodiversiteitsconferenties de komende maanden, moeten er belangrijke afwegingen worden gemaakt tussen de ontwikkeling van waterkracht en het in stand houden van gezonde zoetwaterecosystemen.

Geen afzonderlijke problemen

"Als het gaat om de gezondheid van rivieren, klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit, kunnen we het ons niet langer veroorloven om deze als afzonderlijke problemen te beschouwen", zegt Michele Thieme van WWF-VS en hoofdauteur van het onderzoek. “Rivieren zijn nodig om de natuur en gemeenschappen gezond en veerkrachtig te houden, vooral in een opwarmende wereld, maar gezonde rivieren worden in veel delen van de wereld bedreigd door nieuwe waterkrachtcentrales.

 

Waterkracht kleine bijdrage aan tegengaan klimaatverandering

Uit de studie blijkt dat alle voorgestelde waterkrachtcentrales in vrij stromende rivieren samen minder dan 2% van de hernieuwbare energie zouden opwekken die nodig is om in 2050 de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5 C te houden. Een kleine bijdrage met potentieel verwoestende gevolgen voor de resterende vrij stromende rivieren en de mensen en de natuur die van deze rivieren afhankelijk zijn.

 

Voordelen gezonde rivieren

Verbonden en gezonde rivieren leveren diverse voordelen op die vaak over het hoofd worden gezien: zoetwatervisbestanden die de voedselzekerheid bieden voor honderden miljoenen mensen, aanvoer van sedimenten die de landbouw voeden en delta's boven de stijgende zeespiegels houden, en uiterwaarden die de gevolgen van overstromingen helpen verminderen. En rivieren herbergen een rijkdom aan biodiversiteit.

De onderzoekers stellen wetenschappelijk onderbouwde oplossingen voor om klimaatdoelen en energiedoelen te halen en tegelijkertijd vrij stromende rivieren en hun voordelen voor mens en natuur te behouden. Zoals inzetten op zonne- en windenergie, formele bescherming van belangrijke rivieren en waar mogelijk juist oude en ongebruikte  dammen verwijderen om meer vrij stromende rivieren terug te brengen. 

Het onderzoek over vrij stromende rivieren

Gerelateerde artikelen

Webinar SpraakWater: Hoogwaterveiligheid en rivierbossen

Voor herstel van de Nederlandse bijzondere riviernatuur zijn duizenden hectaren extra ooibos nodig. De natuur- en waterveiligheidssector moeten samen op zoek naar kansen om bestaande overruimte te benutten en extra ruimte voor de rivier te creëren.
Meer info
Andre Dib / WWF-Brazil

NPO 3FM Serious Request met Wereld Natuur Fonds in actie tegen klimaatverandering

De klimaatcrisis is een feit en daarom komt 3FM Serious Request dit jaar samen met het Wereld Natuur Fonds in actie tegen klimaatverandering. Dat gebeurt door aandacht te vragen voor de regenwouden van Zuid-Amerika: die bossen vormen een groen schild dat de hele aarde beschermt tegen te snelle opwarming.
Meer info
Ante Gugić

De ‘Amazone van Europa’

Vandaag roept UNESCO het Mur-Drava-Donau-gebied uit als het eerste biosfeerreservaat ter wereld. Het strekt zich uit over maar liefst 5 landen. Met de huidige klimaatcrisis en de aanzienlijke afname van de biodiversiteit, vertegenwoordigt dit een historische stap in de opbouw van een nieuw tijdperk voor mens en natuur in Europa.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.