Brent Stirton / Getty Images
10 augustus 2021

Meer dan 260.000 kilometer vrij stromende rivieren in gevaar door waterkrachtcentrales

Een nieuw onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Global Sustainability stelt voor het eerst vast dat meer dan 260.000 kilometer vrij stromende rivieren gevaar lopen door de plannen voor nieuwe waterkrachtcentrales. Iconische rivieren zoals de Amazone, Congo en Salween worden opgeknipt door deze ontwikkelingen.

Dammen en stuwmeren zijn de belangrijkste oorzaken van het verlies van connectiviteit in rivieren over de hele wereld. En daarmee ook het verlies van de uiteenlopende voordelen die gezonde rivieren bieden voor mens en natuur. Terwijl wereldleiders zich voorbereiden op het World Hydropower Congress in september en op cruciale VN-klimaat- en biodiversiteitsconferenties de komende maanden, moeten er belangrijke afwegingen worden gemaakt tussen de ontwikkeling van waterkracht en het in stand houden van gezonde zoetwaterecosystemen.

Geen afzonderlijke problemen

"Als het gaat om de gezondheid van rivieren, klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit, kunnen we het ons niet langer veroorloven om deze als afzonderlijke problemen te beschouwen", zegt Michele Thieme van WWF-VS en hoofdauteur van het onderzoek. “Rivieren zijn nodig om de natuur en gemeenschappen gezond en veerkrachtig te houden, vooral in een opwarmende wereld, maar gezonde rivieren worden in veel delen van de wereld bedreigd door nieuwe waterkrachtcentrales.

 

Waterkracht kleine bijdrage aan tegengaan klimaatverandering

Uit de studie blijkt dat alle voorgestelde waterkrachtcentrales in vrij stromende rivieren samen minder dan 2% van de hernieuwbare energie zouden opwekken die nodig is om in 2050 de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5 C te houden. Een kleine bijdrage met potentieel verwoestende gevolgen voor de resterende vrij stromende rivieren en de mensen en de natuur die van deze rivieren afhankelijk zijn.

 

Voordelen gezonde rivieren

Verbonden en gezonde rivieren leveren diverse voordelen op die vaak over het hoofd worden gezien: zoetwatervisbestanden die de voedselzekerheid bieden voor honderden miljoenen mensen, aanvoer van sedimenten die de landbouw voeden en delta's boven de stijgende zeespiegels houden, en uiterwaarden die de gevolgen van overstromingen helpen verminderen. En rivieren herbergen een rijkdom aan biodiversiteit.

De onderzoekers stellen wetenschappelijk onderbouwde oplossingen voor om klimaatdoelen en energiedoelen te halen en tegelijkertijd vrij stromende rivieren en hun voordelen voor mens en natuur te behouden. Zoals inzetten op zonne- en windenergie, formele bescherming van belangrijke rivieren en waar mogelijk juist oude en ongebruikte  dammen verwijderen om meer vrij stromende rivieren terug te brengen. 

Het onderzoek over vrij stromende rivieren

Gerelateerde artikelen

Braziliaanse Cuiabá-rivier blijft vrij stromend: nieuw wetsvoorstel verbiedt bouw dammen

De Pantanal, het grootste moerasgebied ter wereld, loopt elk half jaar als een soepkom vol met water. Het evenwicht van het natte en droge seizoen is onmisbaar voor de vele dieren en mensen die in het gebied wonen. De omliggende rivieren, zoals de bijna duizend kilometer lange Cuiabá-rivier, zorgen voor de toevoer van water. Deze levensaders van de Pantanal worden steeds vaker geblokkeerd door dammen en waterkrachtcentrales, waardoor het natuurlijke ritme van de natte en droge seizoenen verstoord wordt. De overheid van de Braziliaanse deelstaat Mato Grosso besliste onlangs dat de Cuiabá-rivier vrij stromend moet blijven: er mogen geen nieuwe dammen worden gebouwd!
Meer info
wwf

Baanbrekend rapport van WWF en het Rode Kruis toont aan hoe de natuur levens kan redden

Natuurvernietiging heeft een enorme impact op de biodiversiteit in de Amazone en de Cerrado. Veel diersoorten verloren al tussen de 25 en 65 procent van hun oorspronkelijke verspreidingsgebied. Dit blijkt uit onderzoek van WWF Brazilië.
Meer info
naturepl.com / Inaki Relanzon / WWF

IPCC: Stop met klimaatvernietigende investeringen, investeer nu in klimaatoplossingen

De huidige investeringen in klimaatvernietigende activiteiten moeten zo snel mogelijk worden gestopt en dat geld moet aan oplossingen worden besteed die de CO2-uitstoot verminderen. We kunnen 40% uitstootvermindering bereiken die nodig is om de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs te bereiken met energiebesparende maatregelen. Eén van de belangrijkste conclusies uit het vandaag verschenen IPCC-rapport is dat de komende acht jaar cruciaal zijn om met deze maatregelen en oplossingen aan de slag te gaan.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).