De zee-engel en de vleet zwommen beide zo’n 2,5 miljoen jaar geleden al in de Noordzee: er zijn fossiele tanden uit deze tijd gevonden, in de zee bij Scheveningen en in een diepe zandlaag uit het pleistoceen in Zeeland. Documenten uit de zestiende tot de negentiende eeuw laten zien dat de zee-engel en de vleet vrij algemeen waren, waarbij de vleet in grotere aantallen rondzwom dan de zee-engel. Vanaf 1900 nemen beide soorten snel in aantal af, blijkt uit vangstrapporten. Dat was het moment dat vissers hun zeilboten voor stoomboten verruilden. In de loop van de twintigste eeuw gaat het steeds sneller bergafwaarts. In de jaren zeventig is de zee-engel uitgestorven in de Noordzee en wordt de vleet nog maar een enkele keer gemeld.
Dag van de Noordzee
15 mei vieren we de Dag van de Noordzee. Een dag die het Wereld Natuur Fonds heeft uitgeroepen om extra aandacht te vragen voor de natuur in de Noordzee. En dat is hard nodig. Wereldwijd worden veel haaien- en roggensoorten bedreigd. Een nieuw beleid is dringend nodig, maar ook aan uitvoering van dat beleid nationaal en internationaal mag het niet ontbreken. Eerdere beloftes van de minister voor betere bescherming van haaien en roggen zijn nog niet waargemaakt. WWF stelde al eerder een Haai Five ‘to-do-lijst’ op voor de Minister.
Kansen voor rijke Noordzee
Tot nu toe was niet bekend dat grote haaien- en roggensoorten, zoals de zee-engel en de vleet, vlak langs onze Noordzee-kust zwommen. Dat komt doordat we doorgaans informatie van hooguit vijftig jaar geleden gebruiken. Zo kort terugkijken geeft een te schraal beeld van de Noordzee: op dat moment waren deze soorten al grotendeels verdwenen, vooral als gevolg van visserij. Speurwerk in historische bronnen laat zien dat de Noordzee veel rijker was. Grote dieren hoorden er volop bij en vervulden een belangrijke rol in het ecosysteem. De Noordzee was een geschikte paai- en opgroeiplaats voor haaien en roggen en bood deze reuzen een gevarieerd menu van garnalen, krabben, inktvissen en allerhande platvissen. Dat geeft een nieuwe kijk op de kansen voor een rijke Noordzee.
