Peter Verhoog
15 mei 2019

Zee-engel en vleet: twee vergeten reuzen uit de Noordzee

De Noordzee was vroeger een ongekend rijke wildernis, compleet met grote haaien en roggen. Rond 1900 waren haaien zoals de zee-engel en roggen zoals de vleet hier nog letterlijk kind aan huis. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Wereld Natuur Fonds en het NIOZ.

 

De zee-engel en de vleet zwommen beide zo’n 2,5 miljoen jaar geleden al in de Noordzee: er zijn fossiele tanden uit deze tijd gevonden, in de zee bij Scheveningen en in een diepe zandlaag uit het pleistoceen in Zeeland. Documenten uit de zestiende tot de negentiende eeuw laten zien dat de zee-engel en de vleet vrij algemeen waren, waarbij de vleet in grotere aantallen rondzwom dan de zee-engel. Vanaf 1900 nemen beide soorten snel in aantal af, blijkt uit vangstrapporten. Dat was het moment dat vissers hun zeilboten voor stoomboten verruilden. In de loop van de twintigste eeuw gaat het steeds sneller bergafwaarts. In de jaren zeventig is de zee-engel uitgestorven in de Noordzee en wordt de vleet nog maar een enkele keer gemeld.

Dag van de Noordzee

15 mei vieren we de Dag van de Noordzee. Een dag die het Wereld Natuur Fonds heeft uitgeroepen om extra aandacht te vragen voor de natuur in de Noordzee. En dat is hard nodig. Wereldwijd worden veel haaien- en roggensoorten bedreigd. Een nieuw beleid is dringend nodig, maar ook aan uitvoering van dat beleid nationaal en internationaal mag het niet ontbreken. Eerdere beloftes van de minister voor betere bescherming van haaien en roggen zijn nog niet waargemaakt. WWF stelde al eerder een Haai Five ‘to-do-lijst’ op voor de Minister.

Kansen voor rijke Noordzee

Tot nu toe was niet bekend dat grote haaien- en roggensoorten, zoals de zee-engel en de vleet, vlak langs onze Noordzee-kust zwommen. Dat komt doordat we doorgaans informatie van hooguit vijftig jaar geleden gebruiken. Zo kort terugkijken geeft een te schraal beeld van de Noordzee: op dat moment waren deze soorten al grotendeels verdwenen, vooral als gevolg van visserij. Speurwerk in historische bronnen laat zien dat de Noordzee veel rijker was. Grote dieren hoorden er volop bij en vervulden een belangrijke rol in het ecosysteem. De Noordzee was een geschikte paai- en opgroeiplaats voor haaien en roggen en bood deze reuzen een gevarieerd menu van garnalen, krabben, inktvissen en allerhande platvissen. Dat geeft een nieuwe kijk op de kansen voor een rijke Noordzee.

Gerelateerde artikelen

Shortlist Jan Wolkers Prijs 2020 bekend

Nog vijf boeken zijn in de race voor de felbegeerde Jan Wolkers Prijs voor het beste Nederlandse natuurboek. De shortlist is bekend gemaakt in het BNNVARA-programma Vroege Vogels op NPO Radio 1.
Meer info

Sterke EU-bossenwet moet wereldwijde ontbossing stoppen

De Europese Unie is nog altijd één van de topimporteurs van soja, palmolie en hout uit gebieden waarvoor vaak bossen en andere waardevolle natuurgebieden zijn vernietigd. Europa heeft geen wetgeving tegen ontbossing. Vanaf vandaag kunnen alle Europeanen aan de Europese Commissie laten weten dat er een krachtige wet moet komen die ervoor zorgt dat uitsluitend ontbossingsvrije producten de EU bereiken. Meer dan 100 natuur- en mensenrechtenorganisaties in Europa zijn daarom de campagne #Together4Forests gestart.
Meer info

Wereld Natuur Fonds geeft wereldwijde SOS af voor natuur

WWF Living Planet Report 2020: gemiddelde populatieomvang diersoorten neemt verder af, maar herstel is mogelijk
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).