Peter Verhoog
15 mei 2019

Zee-engel en vleet: twee vergeten reuzen uit de Noordzee

De Noordzee was vroeger een ongekend rijke wildernis, compleet met grote haaien en roggen. Rond 1900 waren haaien zoals de zee-engel en roggen zoals de vleet hier nog letterlijk kind aan huis. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Wereld Natuur Fonds en het NIOZ.

 

De zee-engel en de vleet zwommen beide zo’n 2,5 miljoen jaar geleden al in de Noordzee: er zijn fossiele tanden uit deze tijd gevonden, in de zee bij Scheveningen en in een diepe zandlaag uit het pleistoceen in Zeeland. Documenten uit de zestiende tot de negentiende eeuw laten zien dat de zee-engel en de vleet vrij algemeen waren, waarbij de vleet in grotere aantallen rondzwom dan de zee-engel. Vanaf 1900 nemen beide soorten snel in aantal af, blijkt uit vangstrapporten. Dat was het moment dat vissers hun zeilboten voor stoomboten verruilden. In de loop van de twintigste eeuw gaat het steeds sneller bergafwaarts. In de jaren zeventig is de zee-engel uitgestorven in de Noordzee en wordt de vleet nog maar een enkele keer gemeld.

Dag van de Noordzee

15 mei vieren we de Dag van de Noordzee. Een dag die het Wereld Natuur Fonds heeft uitgeroepen om extra aandacht te vragen voor de natuur in de Noordzee. En dat is hard nodig. Wereldwijd worden veel haaien- en roggensoorten bedreigd. Een nieuw beleid is dringend nodig, maar ook aan uitvoering van dat beleid nationaal en internationaal mag het niet ontbreken. Eerdere beloftes van de minister voor betere bescherming van haaien en roggen zijn nog niet waargemaakt. WWF stelde al eerder een Haai Five ‘to-do-lijst’ op voor de Minister.

Kansen voor rijke Noordzee

Tot nu toe was niet bekend dat grote haaien- en roggensoorten, zoals de zee-engel en de vleet, vlak langs onze Noordzee-kust zwommen. Dat komt doordat we doorgaans informatie van hooguit vijftig jaar geleden gebruiken. Zo kort terugkijken geeft een te schraal beeld van de Noordzee: op dat moment waren deze soorten al grotendeels verdwenen, vooral als gevolg van visserij. Speurwerk in historische bronnen laat zien dat de Noordzee veel rijker was. Grote dieren hoorden er volop bij en vervulden een belangrijke rol in het ecosysteem. De Noordzee was een geschikte paai- en opgroeiplaats voor haaien en roggen en bood deze reuzen een gevarieerd menu van garnalen, krabben, inktvissen en allerhande platvissen. Dat geeft een nieuwe kijk op de kansen voor een rijke Noordzee.

Gerelateerde artikelen

Staffan Widstrand

Eurovisiesongfestival 2021 en WWF werken samen en versterken #VoiceForThePlanet

Dit jaar bundelen het Eurovisie Songfestival en het Wereld Natuur Fonds (WWF) hun krachten in een unieke samenwerking om een stem te geven aan onze planeet.
Meer info

WWF-rapport concludeert: enorm potentieel voor rivierherstel door het verwijderen van barrières in Europa en Nederland

Europese rivieren staan vol met meer dan een miljoen barrières. Het gaat hierbij om barrières zoals dammen en stuwen die blokkades vormen voor migrerende vissen zoals zalm en steur. Uit een nieuwe studie van het Wereld Natuur Fonds blijkt dat als de onderzochte barrières met een goede potentie voor natuurherstel worden weggehaald, er bijna 50.000 kilometer aan rivieren in Europa weer vrij stromend worden. Ook in Nederland zijn mogelijkheden voor rivierherstel. Het rapport ‘The potential of barrier removal to reconnect Europe’s rivers’ analyseert een steekproef van 30.000 barrières, zoals dammen en stuwen, op grote en middelgrote rivieren in Europa en beoordeelt hun potentieel om rivieren weer met elkaar te verbinden.
Meer info
Casper Douma WWF

Zorgen over bouwplan in kwetsbaar koraalrif

Het Wereld Natuur Fonds en STINAPA maken zich grote zorgen over de plannen van de Nederlandse overheid voor een nieuwe aan te leggen los- en overslag plaats voor ruwe stookolie in het Willem Alexander mariene reservaat. Het bouwen van een pier in het reservaat zal één van de gezondste koraalriffen van Bonaire onherstelbaar beschadigen. De Tweede Kamer besluit volgende week over de nieuwe plannen.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.