Peter Verhoog
15 mei 2019

Zee-engel en vleet: twee vergeten reuzen uit de Noordzee

De Noordzee was vroeger een ongekend rijke wildernis, compleet met grote haaien en roggen. Rond 1900 waren haaien zoals de zee-engel en roggen zoals de vleet hier nog letterlijk kind aan huis. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Wereld Natuur Fonds en het NIOZ.

 

De zee-engel en de vleet zwommen beide zo’n 2,5 miljoen jaar geleden al in de Noordzee: er zijn fossiele tanden uit deze tijd gevonden, in de zee bij Scheveningen en in een diepe zandlaag uit het pleistoceen in Zeeland. Documenten uit de zestiende tot de negentiende eeuw laten zien dat de zee-engel en de vleet vrij algemeen waren, waarbij de vleet in grotere aantallen rondzwom dan de zee-engel. Vanaf 1900 nemen beide soorten snel in aantal af, blijkt uit vangstrapporten. Dat was het moment dat vissers hun zeilboten voor stoomboten verruilden. In de loop van de twintigste eeuw gaat het steeds sneller bergafwaarts. In de jaren zeventig is de zee-engel uitgestorven in de Noordzee en wordt de vleet nog maar een enkele keer gemeld.

Dag van de Noordzee

15 mei vieren we de Dag van de Noordzee. Een dag die het Wereld Natuur Fonds heeft uitgeroepen om extra aandacht te vragen voor de natuur in de Noordzee. En dat is hard nodig. Wereldwijd worden veel haaien- en roggensoorten bedreigd. Een nieuw beleid is dringend nodig, maar ook aan uitvoering van dat beleid nationaal en internationaal mag het niet ontbreken. Eerdere beloftes van de minister voor betere bescherming van haaien en roggen zijn nog niet waargemaakt. WWF stelde al eerder een Haai Five ‘to-do-lijst’ op voor de Minister.

Kansen voor rijke Noordzee

Tot nu toe was niet bekend dat grote haaien- en roggensoorten, zoals de zee-engel en de vleet, vlak langs onze Noordzee-kust zwommen. Dat komt doordat we doorgaans informatie van hooguit vijftig jaar geleden gebruiken. Zo kort terugkijken geeft een te schraal beeld van de Noordzee: op dat moment waren deze soorten al grotendeels verdwenen, vooral als gevolg van visserij. Speurwerk in historische bronnen laat zien dat de Noordzee veel rijker was. Grote dieren hoorden er volop bij en vervulden een belangrijke rol in het ecosysteem. De Noordzee was een geschikte paai- en opgroeiplaats voor haaien en roggen en bood deze reuzen een gevarieerd menu van garnalen, krabben, inktvissen en allerhande platvissen. Dat geeft een nieuwe kijk op de kansen voor een rijke Noordzee.

Gerelateerde artikelen

WWF/ Jonathan Caramanus / Green Renaissance

WWF omarmt conclusies en aanbevelingen onafhankelijk onderzoekspanel

WWF blijkt niet betrokken bij schendingen mensenrechten, zet zich nog sterker in om lokale bevolkingen te beschermen.
Meer info
Antonio Busiello / WWF-US

Leden van IUCN keuren motie goed: de EU moet de bijvangst van zeeschildpadden verminderen

Zes van de zeven soorten zeeschildpadden staan als kwetsbaar, bedreigd of ernstig bedreigd op de IUCN Rode Lijst van bedreigde soorten. Veel zeeschildpadden sterven als bijvangst in de netten van de tropische garnalenvisserij. Maar er is een manier om dit te voorkomen: TED’s. Dat zijn Turtle Excluder Devices, een aanpassing aan de netten waardoor bijgevangen zeeschildpadden kunnen ontsnappen zonder dat dit ten koste gaat van de garnalenvangst.
Meer info
Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Camera’s op vissersboten om zeedieren te beschermen

Vandaag (19 november) lanceert het Wereld Natuur Fonds (WWF) samen met Sky Ocean Rescue het rapport “What’s in the Net”. Het rapport laat zien dat wereldwijd jaarlijks 720.000 zeevogels, 300.000 walvisachtigen, 345.000 zeehonden en zeeleeuwen, meer dan 250.000 zeeschildpadden en tientallen miljoenen haaien sterven nadat ze als bijvangst in de commerciële visserij zijn gevangen. Veel van deze soorten zijn met uitsterven bedreigd of staan op de rand van uitsterven. Het rapport concludeert ook dat de onbedoelde vangst van zeedieren kan worden voorkomen door gebruik te maken van zogeheten Remote Electronic Monitoring (REM). WWF dringt er bij overheden op aan om invoering van het monitoringssysteem te ondersteunen en zo het urgente probleem van de bijvangst van honderdduizenden vaak al bedreigde soorten zeedieren in onze oceanen te stoppen.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).