Waar andere grote katachtigen hun prooi doden hun prooi door in de keel of nek te bijten, doet de jaguar dat anders: met één krachtige beet dwars door de schedel. De naam ‘jaguar’ is afgeleid van ‘yaguareté’, een woord uit de Tupi‑Guaraní‑taal van inheemse volken in Zuid-Amerika. Het betekent: ‘hij die doodt met één sprong’.

Vroeger vond je de jaguar van het zuiden van de Verenigde Staten tot in het noorden van Argentinië. Door ontbossing is dat aaneengesloten leefgebied erg versnipperd geraakt. Vandaag bestaat minder dan de helft van het oorspronkelijke gebied nog uit geschikt leefgebied. Ongeveer de helft van de naar schatting 170.000 wilde jaguars leeft in Brazilië.

De jaguar is de op twee na grootste kat ter wereld – na de tijger en de leeuw. Hij kan wel 170 cm lang zijn, en dan is zijn indrukwekkende staart van 80 cm nog niet meegerekend! De mannetjes wegen zo’n 120 kilo.

Niet alleen mannetjes brullen, ook de vrouwtjes kunnen er wat van! Dankzij hun luide brul kunnen ze elkaar makkelijk vinden. Het geluid lijkt op het zagen van hout, wanneer je de zaag maar één kant op beweegt.

De meeste katachtigen houden niet van water, maar de jaguar wel. Hij leeft vaak dichtbij rivieren en moerassen en op zoek naar voedsel steekt hij moeiteloos grote rivieren over.

Jaguars worden vaak aangezien voor luipaarden, maar met deze tips kan jij ze toch uit elkaar houden:
- Een jaguar heeft herkenbare vlekken, ook rozetten genoemd. In het midden zit namelijk een extra zwarte vlek, die er bij een luipaard niet is.
- De jaguar is ook groter en forser dan een luipaard, met een rondere kop en kortere poten.

Capibara, hert, schildpad, vis, vogel, aap: de jaguar is niet kieskeurig qua eten. Wat hij tegenkomt, bepaalt zijn menu. Hij kan zelfs kaaimannen en tapirs - Zuid-Amerika's grootste landzoogdier - aan!

Net als een vingerafdruk is het vlekkenpatroon van elke jaguar anders. Aan de vorm en rangschikking van zijn rozetten kunnen onderzoekers individuele jaguars herkennen. Dat maakt cameravalbeelden extra waardevol: zonder het dier te verstoren kunnen wetenschappers volgen waar jaguars leven, hoe ze zich verplaatsen en of populaties groeien of krimpen.

Een vrouwtjesjaguar is ongeveer 14 weken zwanger en krijgt dan meestal twee jongen. De kittens wegen dan net zoveel als een heel brood, maar groeien snel. Na twee jaar kan een mannetjesjaguar al 50 procent zwaarder zijn dan een vrouwtje van dezelfde leeftijd. Rond die tijd gaan jonge jaguars ook op zoek naar een eigen leefgebied, want jaguars leven solitair, wat alleen betekent.

In veel inheemse culturen in Midden en Zuid Amerika staat de jaguar symbool voor kracht, bescherming en verbondenheid met de natuur. Deze relatie bestaat al lang voordat er sprake was van moderne natuurwetenschap.