WWF Sabine Bos
19 september 2018

Versnelde zeespiegelstijging opvangen door investeren in natuurlijke kustverdediging

 
 
 

De zeespiegelstijging kan goedkoper en effectiever worden opgevangen met natuurlijke oplossingen in plaats van meer massieve dijken, dammen en stormvloedkeringen. Die oproep doen acht natuurorganisaties op Prinsjesdag aan het kabinet. Zij reageren daarmee op het zorgwekkende rapport van de deltacommissaris  over de versnelde zeespiegelstijging na 2050.

De natuurorganisaties, verenigd in de coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers, wijzen erop dat de grote onzekerheid en de mogelijke gevolgen van klimaatverandering vragen om een andere aanpak voor kustbescherming dan kabinet – en andere bestuurders – zijn gewend. Het uitsluitend storten van steen en beton tegen het wassende water betekent dat het landschap en de natuur de komende decennia nog verder achteruitgaan. Juist het gebruik maken van de natuur biedt een flexibele en op termijn vaak goedkopere oplossing tegen het stijgende water. Zo wordt ons land veiliger én mooier.

Bouwen met natuur

Voorbeelden van ‘bouwen met de natuur’ zijn zandmotors - waarbij de zeestroming aangevoerd zand naar zwakke plekken transporteert -, het stimuleren van de groei van kwelders die golfslag op zeedijken remmen en de inzet van mosselbanken en zeegrasvelden die zand en slib invangen en zo als natuurlijke golfbrekers ‘meegroeien met de zee’. Vaak bieden deze maatregelen zowel voordeel voor veiligheid áls voor de natuur. Succesvolle voorbeelden zien we nu al bij Griend, Noord Friesland, de Noordzeekust en de Zuidwestelijke delta.

Bij het eiland Griend wordt geëxperimenteerd met het opnieuw realiseren van zeegrasvelden en mosselbanken om die rol van golfbreker te vervullen. Bij Griend gebeurt dit om natuur te beschermen tegen de stijgende zeespiegel. Maar met de opgedane kennis kunnen deze natuurlijke golfbrekers ook op andere locaties in de Waddenzee en in de Zuidwestelijke Delta worden aangelegd om onze eigen voeten droog te houden.

Kwelder

Doordat bij Noord-Friesland buitendijks de zomerkades zijn doorgestoken, komt bij vloed het slibrijke zeewater weer verder de kwelder in. Bij eb stroomt het zoute water terug, planten houden het slib vast. Dit proces zorgt voor een verhoging van de bodem van ongeveer een centimeter per jaar. Kenmerkende kwelderplanten zoals zeekraal, kweldergras en zeeaster, leggen die de bodem nog beter vast.

Langs de Noordzeekust, zoals bij Schoorl en op Goeree, leidt een natuurlijker overgang tussen zee en duinen tot meer instuivend zand, hetgeen beter is voor zowel de natuur als de waterveiligheid.

Onderhoud uitgesteld

Bij de Oesterdam tussen Tholen en Zuid-Beveland  kon het onderhoud aan de dijk twintig jaar worden uitgesteld door ophoging met extra zand van de voorlanden en platen aan de voet van de dijk. Dit vertraagde de afkalving in dat deel van de Oosterschelde (zandhonger), zodat en de veiligheid is gediend èn een leefgebied voor zeehonden en vogels behouden is gebleven.

Wetenschappers en experts pleiten ook voor het inzetten van natuurlijke processen in plaats van het aanleggen van nog hogere dijken en dammen. Zelfs als grote waterkeringen alsnog noodzakelijk blijken, is de investering in natuurlijke oplossingen rendabel voor de leefbaarheid en biodiversiteit in Nederland.

In de coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers (CNK) werken 8 natuurorganisaties samen: de Natuur en Milieufederaties, LandschappenNL, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Stichting Ark, Vogelbescherming, Waddenvereniging en het Wereld Natuur Fonds.

De coalitie bestaat sinds 2006. Klimaatbuffers zijn gebieden langs kust en rivieren waar door te werken met de natuur, een veiliger en mooier landschap ontstaat. Dit kan bijvoorbeeld door rivieren de ruimte te geven om in natte tijden meer water op te vangen en vast te houden.

Gerelateerde artikelen

WWF, Ark, onderwaterbeelden.nl

Red het rif

Helaas is het nog steeds nog geen uitzondering anno 2021: de overheid die vernietigende activiteiten toestaat in beschermde natuurgebieden. En dat terwijl we geen natuur meer mogen verliezen als we af willen van het pad van vernieling, welke door de VN als een suïcidale oorlog is bestempeld. Op zee is de situatie vaak nog erger dan op land; zo ook voor onze Noordzee waar op dit moment geen enkel gebied effectief beschermd is. Qua oppervlakte heeft minder dan een half procent (ja, echt… <0.5%) daadwerkelijk enige vorm van bescherming gekregen.
Meer info
Maico van Barneveld - DeFotoblogger.nl

Maak natuur bondgenoot

Deze week schreef demissionair minister Cora van Nieuwenhuizen in een brief aan de Tweede Kamer dat wat haar betreft ‘ruimtelijke kwaliteit’ en de ‘wateropgave’ meer met elkaar verbonden moeten worden. Dit signaal komt wat mij betreft geen dag te vroeg.
Meer info
Goofy Aquavideo WWF

Kwetsbaar schelpdierrif bij Schiermonnikoog bedreigd door geplande aardgaswinning

Op nog geen 20 kilometer boven Schiermonnikoog dreigt een uniek en net hersteld schelpdierrif te verdwijnen door aardgaswinning. Mijnbouwbedrijf ONE-Dyas is van plan pal naast het rif en midden op unieke stenenriffen een boorplatform te bouwen. Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), ARK Natuurontwikkeling, de Waddenvereniging, Greenpeace, Natuurmonumenten en Vrije Horizon Schiermonnikoog hebben de handen ineengeslagen om dit te voorkomen en hebben een gezamenlijke visie geschreven waarmee het plan van tafel moet. Een boorplatform is een grote bedreiging voor de natuur en helemaal in dit unieke gebied met bedreigde leefgebieden en soorten. Gaswinning op deze plek zal vrijwel zeker het einde betekenen van het onlangs door WWF-NL en ARK herstelde schelpdierrif.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.