naturepl.com / Staffan-Widstrand / WWF
08 juni 2022

Ssssssst… Geluid verdwijnt uit Amazone door branden

Wie wel eens in een regenwoud geweest is, weet het: overal hoor je geluid. Vogels die zingen, insecten die tjirpen, een miereneter die over de grond scharrelt, een luiaard die op zijn gemak door de boom beweegt. Onderzoekers ontdekten pasgeleden dat het in de Amazone juist steeds stiller wordt.

Het onderzoeksteam van de universiteit van Maryland nam duizenden uren aan geluid op in drie soorten bossen: bos dat was gekapt, dat één keer was verbrand en dat meerdere keren was verbrand. Wat blijkt? Gebieden die meer dan één keer werden getroffen door brand zijn stiller dan andere gebieden. In natuurgebieden waar gekapt is of waar één keer brand is geweest, is een grotere diversiteit aan geluid te horen. Het team analyseerde hoe divers de geluiden waren gedurende de dag en hoe ze met elkaar samenhingen. Bossen die meerdere keren waren verbrand klonken homogener, met minder diversiteit en minder interactie.

Meer bomen = meer geluid?

Naast geluidsopnames werden ook luchtbeelden van de bossen gemaakt. Het team was verbaasd te meten dat de hoeveelheid vegetatie niet overeenkomt met de hoeveelheid geluid: meer bomen betekent niet een gevarieerdere dierengemeenschap.

Een andere opvallende bevinding is dat niet vogels maar insecten het duidelijkste signaal zijn van de achteruitgang van het bos. Akoestische monitoring wordt vaak gebruikt om vogelpopulaties in kaart te brengen, vogels zingen namelijk in de ochtend en in de schemering. Maar juist op het midden van de dag en in de nacht was het verschil het grootst: het uren van de insecten. Het is dus enorm belangrijk om écht naar insecten te luisteren!

Onnatuurlijke branden

De branden die zorgen voor de stilte in het bos zijn geen natuurlijk verschijnsel. Ontbost gebied wordt in brand gestoken om plaats te maken voor veeteelt en landbouw. De grootschalige ontbossing en de effecten van klimaatverandering – zoals droogte en harde wind – zorgen ervoor dat de branden grote delen van het regenwoud verwoesten.

Naast het herstellen van vernietigd bos, het beschermen van gebieden en het bestrijden van branden, is het dus enorm belangrijk om bossen ook te beschermen tegen herhaalde branden. Zo behouden we het orkest van de Amazone.

Het onderzoek is gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences.

Gerelateerde artikelen

Brent Stirton / Getty Images / WWF-UK

Historisch akkoord: EU neemt wet aan tegen ontbossing

Producten die verband houden met ontbossing worden niet meer toegelaten op de Europese markt. Enkele uren geleden werden de onderhandelingen over de wet over ontbossing afgerond en werd een historisch akkoord bereikt! Deze verordening is de eerste ter wereld die wereldwijde ontbossing aanpakt en de Europese voetafdruk op de natuur aanzienlijk zal verminderen. Dit resultaat is een belangrijke overwinning van de campagne #Together4Forests die WWF en ruim 200 andere organisaties twee jaar geleden lanceerden.
Meer info
Luis Barreto / WWF-UK

Bosgebied groter dan Nederland verwoest onder regering Bolsonaro

De afgelopen vier jaar steeg de ontbossing in de Amazone tot recordhoogte. Tussen augustus 2021 en juli 2022 werd zo’n 11.568 km2 regenwoud verwoest. Ter vergelijking: dat zijn de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland en Utrecht bij elkaar. In totaal ging tijdens de regering Bolsonaro een gebied ter grootte van heel Nederland verloren.
Meer info
WWF-Brazilië

Bosherstel: voor dier, natuur en mens

Meer bos betekent meer biodiversiteit, meer bescherming tegen klimaatverandering en meer leefgebied voor mens en dier. Onze collega’s in Brazilië werken daarom hard aan het herstellen van het Atlantisch Regenwoud. Ooit was dit prachtige woud dertig keer zo groot als Nederland, daar is nog slechts vijf keer van over. Samen kunnen we het tij keren. Voor 2030 wil WWF 12 miljoen hectare natuur herstellen in verschillende natuurgebieden in Brazilië. Dat is bijna drie keer Nederland!
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).