
Leven met de tijger als buurman in West-Sumatra
Een verhaal van WWF-Indonesië
Heb je je ooit afgevraagd hoe het is om zij aan zij met tijgers te leven? In het dorp Lubuk Gadang Utara in West-Sumatra weten ze er alles van. Daar gebeurt dat al generaties lang. De dorpsbewoners legden zelf hun unieke band met de tijger vast in het bijzondere fotoproject ‘Door onze ogen’. Zo wordt er gewerkt aan betere, op de gemeenschap gerichte, natuurbescherming voor tijgers.
De inheemse fotograaf Nayla uit Batak (Sumatra, Indonesië) reisde met haar assistent Galuh en een klein WWF-team naar het dorp om de relatie tussen mens en tijger te documenteren. De tijger wordt hier Inyiak genoemd. Met ondersteuning van Fendy, community facilitator van het dorp en medewerker van WWF-Indonesië, leerde Nayla de dorpsbewoners hoe ze hun eigen verhaal konden vastleggen via fotografie.
Wat is participatieve fotografie?
Participatieve fotografie is een manier van werken waarbij mensen uit een gemeenschap zelf hun ervaringen vastleggen met foto’s. Het draait om het versterken van onderlinge relaties en het opbouwen van vertrouwen, door samen in gesprek te gaan, naar elkaar te luisteren en van elkaar te leren. Zo krijgen dorpsbewoners de kans om hun eigen verhalen te vertellen.
Nayla heeft, nadat de dorpsoudsten hun goedkeuring gaven, een fotografie- en storytellingworkshop georganiseerd voor een groepje dorpsbewoners. Deze vrijwilligers hebben een week lang vastgelegd hoe hun dagelijks leven verweven is met de tijgers. Aan het einde van de week hebben Nayla en de vrijwilligers teksten toegevoegd bij de foto’s, zodat de verhalen echt tot leven komen. Het resultaat? Een bijzonder inkijkje in het leven in een tijgergebied.
Ontmoet de gemeenschap
Muhammad
© Nayla Azmi / WWF
Muhammed is al zijn hele leven boer en een gerespecteerde ouderling in het dorp. Hij bezit bijna vijf hectare landbouwgrond. Hij heeft zich al talloze keren in het bos gewaagd om allerlei materialen te verzamelen.
“Doordat ik mijn hele leven naast het bos ben opgegroeid en heb gewoond, ben ik de tel kwijtgeraakt hoe vaak ik het gebrul van onze Inyiak heb gehoord. Hem zien is voor mij ook niets bijzonders meer. Ik ben niet bang, want we leven samen en bestaan naast elkaar. De Inyiak is de beschermer van ons dorp. Zolang we met respect en zorg omgaan met de natuur, zal hij ons beschermen. Maar als we de regels overtreden en schade aanrichten aan onze omgeving, wordt hij onze grootste vijand en zal hij ons straffen. Dit is ons land, het bos van Lubuk Gadang Utara Nagari, waar we zij aan zij leven met de Inyiak.”
© Muhammad Rasyid
“De Inyiak is een voorouder die over ons dorp waakt. Als een verwant uit de natuur is hij onze bondgenoot, iemand op wie we kunnen rekenen als het nodig is. Als we verdwalen en de weg niet meer kunnen vinden in het bos, fluisteren we gewoon: ‘Inyiak, help ons alsjeblieft, we zijn verdwaald en kunnen de weg niet vinden.’ Daarna wijst hij ons de weg door een verticale markering in de grond achter te laten die we kunnen volgen, en een horizontale lijn die juist aangeeft dat we daar niet moeten gaan.” (De markering in de grond is door Muhammad zelf gemaakt als voorbeeld).
Kasmawati
© Nayla Azmi / WWF
Kasmawati, vaak Kas genoemd, woont al haar hele leven vlakbij het inheemse bos van Lubuk Gadang Utara Nagari. Van haar vader hoorde ze veel verhalen over hun dorpsbeschermer, de Inyiak.
“Als lid van de gemeenschap werk ik er altijd hard aan om mijn kinderen een beter leven te bieden. Ons dorp is omgeven door prachtige groene heuvels. Ik ben in dit dorp geboren en heb hier mijn hele leven gewoond. Ik heb hier mijn huis en mijn kleine warung (eetkraampje) gebouwd, waar ik snacks en drankjes verkoop om wat extra inkomsten voor mijn gezin te genereren. Elke dag, als ik om me heen kijk, zie ik altijd het bos. Het bos en alles wat erin leeft, staat heel dicht bij ons leven.’
© Kasmawati
“Veel van onze inheemse gebruiken en waarden veranderen in de loop van de tijd. Ik herinner me dat er toen ik jong was, er een gewoonte bestond om te bidden voor de veiligheid van ons vee. Dit gebeurde door samen te komen, te bidden en voedsel te delen. We geloofden dat Inyiak zo kon zien dat we niet alles voor onszelf hielden, en dat hij ons niet zou straffen door ons vee aan te vallen. Die traditie bestaat inmiddels niet meer.”
Jasman
© Nayla Azmi / WWF
Jasman is een bekend gezicht in zijn gemeenschap en houdt zich al jaren bezig met alles wat met de Inyiak te maken heeft. Dat heeft hem de bijnaam Pawang Harimau (tijgercommunicator) opgeleverd. Als de Inyiak in het dorp wordt gesignaleerd, is hij de eerste die wordt gebeld.
“Ik merk het meteen als de Inyiak in de buurt is. Je ruikt het aan een bepaalde geur rond de bomen, en je ziet het aan afgebroken takken en sporen op de grond. Als ik terugdenk aan de jaren 90, hoorden we bijna elke dag verhalen over de Inyiak en wat hij deed. Tegenwoordig horen we nog maar zelden over ontmoetingen. In 2024 kregen we in totaal negen meldingen.”
Wisnadeli
© Nayla Azmi / WWF
Wisnadeli, ook wel Wis genoemd, is fulltime moeder van drie jongens, terwijl haar man als boer werkt.
“Als dorpsbewoner hebben we lang niet zo'n luxe leven als de mensen in de stad. Maar ik zou het niet anders willen. Dit is een foto van het uitzicht vanuit mijn voortuin. Dit is onze luxe: leven te midden van de prachtige natuur, met Inyiak als onze beschermer.”
“Voor de meeste mensen is dit waarschijnlijk gewoon een foto, maar voor ons heeft deze plek een belangrijk verhaal. Dit is de Maliau Ketek-rivier. Precies hier kwam een van mijn buren, die de afwas deed, een Inyiak tegen. Maar de Inyiak liep weg. Ik herinner me het nog goed; hij huilde toen hij me dit verhaal vertelde. We horen vaker verhalen over ontmoetingen met de Inyiak op deze plek aan de rivier.”
Dit project is uitgevoerd volgens het FPIC-proces (Free, Prior and Informed Consent) en met aandacht voor een veilige werkwijze. Alle vrijwilligers hebben zichzelf aangemeld en behouden het auteursrecht op hun foto’s. Hartelijk dank aan de gemeenschap van Lubuk Gadang Utara Nagari voor het delen van jullie verhalen en ervaringen.