Plastic soep: waarom we NU moeten handelen
Het schaadt en doodt het leven in zee.
Wat is er aan de hand?
Per jaar komt er meer dan 11 miljoen ton plastic afval in zee terecht. Zwerfvuil in de oceanen komt soms uit containers die tijdens stormen van schepen vallen, maar het is vooral vuilnis dat van straten via de rivieren naar zee stroomt. Ook komt er veel zwerfvuil van vuilstortplaatsen dat in rivieren lekt of stortplaatsen die zelfs direct aan zee liggen. Een groot deel van dit afval bestaat uit plastic. Eenmaal in zee breekt het vrijwel niet of heel langzaam af en kan het jarenlang met de stroming mee dobberen. Dit hoopt zich op in grote 'plastic eilanden’ en spoelt aan op het strand. Het plastic dat in de zeeën terechtkomt, verteert niet. Het valt uit elkaar in steeds kleinere stukjes, die ook nog eens steeds giftiger worden. Door al die kleine deeltjes plastic in het water veranderen de oceanen in een plastic soep.
Wat zijn de gevolgen?
Sir David Attenborough vertelde ons tijdens Blue Planet 2 (2017) dat "we elk jaar acht miljoen ton plastic in zee dumpen". Inmiddels komt er in 2020 elf miljoen ton plastic afval per jaar in de zee terecht. Het schaadt en doodt het leven in zee.
- Zeevogels worden gevonden met hun magen vol met plastic items.
- Stukjes plastic worden steeds giftiger, doordat ze in vervuild water liggen.
- Plastic afval kan vast komen te zitten in en op koraal en de gezondheid van riffen aantasten en de koralen verstikken.
- De dieren bovenaan de voedselketen, zoals haaien, orka’s en ijsberen, krijgen erg veel gif binnen, doordat hun prooidieren giftig plastic eten.
- Microplastics worden door vrijwel alle zeedieren direct of indirect geconsumeerd, zelfs door hele kleine planktondiertjes. Plastics zitten in de hele voedselketen, ook die van ons.
- Naar schatting komt minimaal 60% van dat plastic afval uit stedelijke gebieden. De komende jaren zullen steden alleen maar verder groeien en als we niets doen, groeit de hoeveelheid plastic afval die de steden produceren net zo hard mee.
- Zeedieren zien het plastic aan voor voedsel, wat ze vaak met de dood moeten bekopen. Ze raken vergiftigd of stikken in een plastic voorwerp of raken erin verstrikt. Zeeschildpadden eten bijvoorbeeld plastic zakjes omdat die in het water op kwallen lijken (hun voedsel).
De gigantische hoeveelheden plastic in zee hebben een enorme invloed op de gezondheid van zeedieren en daarmee op het hele ecosysteem.
De grootste bedreiging voor zeeschildpadjes
What about plastic
De walvis verstrikt in plastic
Het United Nations Environment programma (UNEP) schat dat miljoenen zeedieren jaarlijks doodgaan door plastic, sommigen zeggen zelfs meer dan 100 miljoen. Het gaat om meer dan 800 soorten waaronder ook walvissoorten.
Walvissen kunnen verstrikt raken, vooral in plastic zakken en in visnetten. Dat laatste betreft ‘ghost fishing’ netten. Dit zijn spooknetten die niet meer gebruikt worden, maar nog steeds ronddrijven in de zee en die veel slachtoffers maken. Een ander toenemend probleem voor walvissen in Zuid-Europa, is plastic afkomstig van de landbouw in kassen.
Vooral bultruggen en Noordkapers hebben vaak last van plastic verstrikking. Zij vormen samen 12% van de zeedieren die slachtoffer worden en 24% van de walvisachtigen.
Plastic kan dus gevaarlijk zijn, omdat de dieren het inslikken. Maar ze kunnen het ook indirect binnenkrijgen. Diersoorten die eten door te filteren zoals schaaldieren, schelpdieren, sommige vogels maar ook grote baleinwalvissen, kunnen makkelijk plastic binnenkrijgen. Zij filteren namelijk grote hoeveelheden water en krijgen zo naast hun voedingsstoffen ook veel (micro) plastic binnen.
Het inslikken van macroplastics is aangetoond bij 60% van alle walvissoorten. Plastic is het meest ingeslikte soort materiaal. Uit een onderzoek onder ongeveer 100 walvissensoorten blijkt dat bij 56 % plastic in hun lichaam is gevonden.
Waar zijn we actief?
Onze focusgebieden voor de oceanen
Voor welke dieren zijn we actief?
Inwoners van de zee die we willen beschermen