Ze(e)ven manieren waarop we oceanen beschermen
Haal diep adem. Doe dat nog eens. Elke tweede ademhaling heb je te danken aan de oceaan. Oceanen bedekken bijna driekwart van het aardoppervlak. Ze bieden ons naast zuurstof, ook voedsel, inkomens, klimaatregulering en plezier! Ze herbergen een verbijsterende biodiversiteit van piepkleine plankton tot machtige blauwe vinvissen het grootste dier op onze planeet. Op World Oceans Day vieren we de oceanen en staan we stil bij wat ze allemaal voor ons doen en wat we voor hen kunnen doen.
Omdat walvissen een belangrijke rol spelen bij het gezond houden van de oceanen en de productie van zuurstof, beschermt WWF deze reusachtige dieren en de routes die ze moeten afleggen om van hun voedselgebieden naar hun paar- en geboortegebieden te komen. Een van de grootste bedreigingen voor walvissen is scheepvaart, vanwege aanvaringen. Mede dankzij WWF hebben verschillende rederijen en overheden hun scheepvaartroutes verlegd of varen ze langzamer in de gebieden waar veel walvissen zijn. Lees hier hoe we walvissen helpen.
Groenlandse walvissen in Canada © VDOS Global / WWF-Canada
‘Blue Corridors for Turtles’ is een initiatief dat ervoor zorgt dat zoveel mogelijk beschikbare data over zeeschildpadden, hun DNA, hun leefgebieden én migratieroutes in kaart worden gebracht. Nog nooit eerder zijn op wereldschaal de genetische gegevens van zeeschildpadden samengevoegd met data van satellietzenders. En met al die gegevens kunnen we de dieren nog beter en efficiënter beschermen. Lees hier meer over dit initiatief.
Het oppervlak van de aarde bestaat voor bijna driekwart uit oceanen. Toch is maar een heel klein gedeelte hiervan beschermd gebied. Er is onlangs wel een wereldwijde mijlpaal bereikt, waarbij 10 procent van de oceaan is aangewezen als beschermd gebied. Hoewel dit veelbelovende percentage veel jaren inspanning door overheden, natuurbeschermingsorganisaties en kustbewoners wereldwijd weerspiegelt, is het helaas nog niet voldoende. Veel van deze zeegebieden zijn nu op papier beschermd, maar in de praktijk moet er nog veel geregeld worden om ervoor te zorgen dat er ook daadwerkelijk in de praktijk ook beschermd wordt.
Ons doel is dat tegen 2030 minstens 30 procent is beschermd. Met een netwerk van beschermde zeegebieden kunnen we onderwaternatuur herstellen en beschermen. Afgelopen januari trad het historische ‘Verdrag inzake de Volle Zee’ in werking, waardoor het voor het eerst mogelijk werd om het grootste deel van de oceaan, de zogeheten ‘Volle Zee’, beter te beschermen tegen menselijke bedreigingen zoals overbevissing, vervuiling, intensieve scheepvaart en diepzeemijnbouw. De ‘Volle Zee’ ligt buiten alle nationale grenzen en beslaat ongeveer twee derde van alle oceanen. Er kunnen nu dus hele goede stappen gezet om de oceanen beter te gaan beschermen en dat is ook hard nodig.
Lees hier over de mijlpaal die we hebben bereikt.
Om de oceanen en de dieren die er leven te beschermen, is onderzoek nodig. En om aan informatie te komen, helpen innovaties, zoals tags en drones en zelfs AI. Er zijn volop methoden om te monitoren, tellen en ook om bedreigingen te verminderen. Er sterven per jaar ongeveer 300.000 dolfijnen. Ze komen bijvoorbeeld regelmatig vast te zitten in netten van vissers en sterven als ‘bijvangst’ omdat ze niet meer naar boven kunnen zwemmen om adem te halen. Dankzij wetenschap en innovaties zijn er nieuwe manieren om dolfijnen uit visnetten te houden. Lees er hier meer over.
Maar ook het gloednieuwe internationale platform eggspedition.org van RoffaReefs en Diergaarde Blijdorp met support van WWF, is zo’n innovatie. Het is een unieke digitale omgeving waarmee wetenschappers, duikers, snorkelaars, vissers en onderzoeksinstellingen wereldwijd data kunnen toevoegen en verzamelen over de voortplanting van vissen. Het platform brengt beelden samen van viseitjes, viskuit en paai-gedrag om zo beter inzicht te krijgen in de voortplanting binnen vispopulaties, koraalriffen en de gezondheid van oceanen. Hiermee krijgen we nog meer kennis over het leven in zee om het nog beter te kunnen beschermen. Lees hier meer over Eggspedition.
Door de oceanen te beschermen, helpen we niet alleen die mooie, bijzondere zeedieren. Bijna de helft van alle mensen woont in kustgebieden. Door steeds extremer weer en smeltende ijskappen wordt het gevaar op overstromingen steeds groter. Gelukkig kunnen mangrovebossen en koraalriffen ons hiertegen beschermen. Daarom beschermt en herplanten we koraalriffen en mangroves. Lees hier meer over kustbossen in het Caribisch gebied.
Koralen zijn kleine diertjes met tentakels en worden slechts een paar millimeter groot. Sommige koraalsoorten bouwen bekervormige kalkskeletten, die steeds groter worden, waardoor koraalriffen ontstaan. Deze riffen zitten vól met leven en worden daarom terecht 'de regenwouden van de oceaan' genoemd. Maar de gezondheid van koraalriffen gaat al jaren achteruit. Koraalsterfte komt onder andere doordat er de afgelopen jaren steeds vaker ‘marine heatwaves’ zijn: hittegolven in de zee. Naast dat we de opwarming moeten tegengaan, kunnen we sommige koraalriffen ook herstellen en daar wordt wereldwijd aan gewerkt. Neem hier een duik in de wereld van koraalherstel.
Gezond koraalrif © Casper Douma
Als kustbewoners zelf de leiding hebben, dan zorgt dit voor beter beschermde kustgebieden en gezondere oceanen. Toch wordt de stem van lokale en inheemse gemeenschappen nog vaak onvoldoende gehoord op internationale conferenties, zoals de VN-Klimaattop. Dat moet veranderen! WWF dringt erop aan om de succesvolle lokale aanpak wereldwijd in hoog tempo op te schalen. Lees er hier meer over.
Vijf van de zeven zeeschildpadsoorten worden met uitsterven bedreigd en slechts 1 op de 1.000 babyschildpadjes wordt volwassen. Een goede start voor jonge zeeschildpadden is dus cruciaal. Daarom patrouilleren we op legstranden. Zo voorkomen we dat de eieren worden gestroopt. Ook redden we eieren die dreigen weg te spoelen en zorgen we ervoor dat legstranden worden tot beschermd gebied worden uitgeroepen. En ook dat doen we allemaal samen met lokale bewoners. Lees bijvoorbeeld dit verhaal.
Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar, korting is van toepassing op hele assortiment met uitzondering van Bosje Bomen en alle boeken).