Barrett&MacKay / WWF-Canada
08 juni 2021

Toename scheepvaart op zee steeds groter risico voor walvissen

Scheepvaart is de afgelopen twintig jaar met 300% toegenomen en vormt wereldwijd een ernstige bedreiging voor walvissen, dolfijnen en bruinvissen. Vandaag, op Wereld Oceanen Dag, publiceren we twee rapporten die waarschuwen voor de bedreigingen voor de grootste zeezoogdieren op onze planeet. Naast de grote toename van scheepvaart, blijkt dat vaarroutes overlappen met het leefgebied van walvissen waardoor er vaker aanvaringen tussen schepen en walvissen voorkomen. Ook is onderwatergeluid een steeds groter probleem. We vragen overheden én de scheepvaartindustrie de gevaren te verminderen, het leven in zee beter te beschermen en draagt daar verschillende oplossingen voor aan.

Vooral grote walvissen zoals de blauwe vinvis, bultrug, noordkaper en de potvis worden getroffen door aanvaringen met verwondingen en de dood tot gevolg. Ook in Nederland komt dit voor, zo zijn er wel eens schepen met een dode walvis op de boeg de Rotterdamse haven binnen gevaren.

"Wanneer schepen snel door de gebieden varen, zijn walvissen vaak niet in staat om op tijd uit de vaarroute van een schip te zwemmen. Dit verhoogt het risico op een aanvaring met alle gevolgen van dien. Walvissen lopen ernstige verwondingen op en gaan daar vaak aan dood,“ vertelt Nathalie Houtman, oceanenexpert WWF-NL.



Botsing en geluidsoverlast

Aanvaringen tussen walvissen en schepen zijn één van de leidende doodsoorzaken van verschillende walvissoorten. Een extra klap voor kwetsbare walvispopulaties die ook al vaak slachtoffer zijn van bijvangst of (plastic)vervuiling. Onderwatergeluid veroorzaakt door de scheepvaart is ook een aanzienlijke bron voor schade. Lawaai dat wordt geproduceerd door scheepvaart is wereldwijd de grootste oorzaak van geluidsoverlast onderwater en heeft een negatief effect op het leven in zee.

Nathalie Houtman: “Geluid onderwater is echt een groot probleem. Als het lawaai constant aanwezig is of altijd op een hoog niveau kan dit walvissen, dolfijnen en bruinvissen heel erg hinderen. Dieren vertrekken uit hun leefgebied, ze stoppen met eten, hun gehoor wordt beschadigd en ze kunnen niet meer met elkaar communiceren, wat cruciaal is voor de voortplanting en het contact met hun jongen. Het volume en de hoeveelheid aan geluid moet flink verminderen. Deze Wereld Oceanen Dag is een kans om ‘lawaai te maken’ over het verminderen van het geluid van de scheepvaart voor de gezondheid en het welzijn van al het zeeleven.”

De bedreiging van herrie onder water

Het rapport 'Scheepvaart- en onderwaterlawaai' van WWF beschrijft wereldwijd tien hotspots waar onderwatergeluid van scheepvaart een flinke negatieve impact heeft op de walvis- en dolfijnpopulaties, waarvan er velen als kwetsbaar of bedreigd bekend staan zoals de potvissen in de Middellandse zee en bruinvissen in de Oostzee. Veel van deze locaties hebben de recente groei van het scheepsverkeer- en het daarmee toenemende lawaai doorgemaakt, en de komende decennia wordt dat naar verwachting nog erger. 

Minder hard varen

Het goede nieuws is dat er meerdere oplossingen zijn om de impact van scheepvaart te verminderen. Het rapport 'Scheepvaart en walvisachtigen' omschrijft voorbeelden zoals maatregelen die schepen weg moeten houden van de meest belangrijke leefgebieden van walvissen, het instellen van permanente of seizoensgebonden snelheidsbeperkingen (minder dan 10 knopen) en het verminderen van geluidsoverlast onderwater door de inzet van geluid verminderende technologische toepassingen. Beide rapporten benadrukken de ernst van deze problemen en het belang van de oplossingen voor de komende vergadering van de Internationale Maritieme Organisatie van het Marine Environment Protection Committee (MEPC) van 10-17 juni 2021.

Download de rapporten (Engelstalig)

Gerelateerde artikelen

Oliver Scholey/Hector Skevington-Postles/Silverback/Netflix

Negen landen gaan samen de oostkust van de Stille Oceaan beschermen

Negen landen hebben afgesproken om een netwerk van beschermde zeegebieden langs de oostkust van de Stille Oceaan op te zetten, van Noord- en Zuid-Amerika, helemaal van Alaska tot aan Patagonië. Dit is besloten op de negende topconferentie van de Amerika’s. Deze ‘Amerika’s voor de bescherming van de oceaan-coalitie’, werd ondertekend door Canada, de Verenigde Staten, Mexico, Costa Rica, Panama, Colombia, Ecuador, Chili en Peru, met de steun van WWF en andere ngos.
Meer info
Roger Horrocks/Silverback/Netflix

Walvisroutes bezaaid met levensgevaarlijke bedreigingen

Hier plaats je een kort introductietekstje. Dit wordt getoond in de interne zoekmachine en in het verzamelmenu (waar alle nieuwsberichten verzameld staan).
Meer info
Jeffrey Bernus

Walvisexpeditie van de Caribbean Cetacean Society levert bijzondere resultaten op

De Caribbean Cetacean Society (CCS) heeft tijdens een expeditie de afgelopen weken visueel en akoestisch meer dan 2.950 zeezoogdieren van tien verschillende soorten tussen de eilanden Anguilla en Martinique bestudeerd. Zij deden dit met support van onder andere WWF.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).