Barrett&MacKay / WWF-Canada
08 juni 2021

Toename scheepvaart op zee steeds groter risico voor walvissen

Scheepvaart is de afgelopen twintig jaar met 300% toegenomen en vormt wereldwijd een ernstige bedreiging voor walvissen, dolfijnen en bruinvissen. Vandaag, op Wereld Oceanen Dag, publiceren we twee rapporten die waarschuwen voor de bedreigingen voor de grootste zeezoogdieren op onze planeet. Naast de grote toename van scheepvaart, blijkt dat vaarroutes overlappen met het leefgebied van walvissen waardoor er vaker aanvaringen tussen schepen en walvissen voorkomen. Ook is onderwatergeluid een steeds groter probleem. We vragen overheden én de scheepvaartindustrie de gevaren te verminderen, het leven in zee beter te beschermen en draagt daar verschillende oplossingen voor aan.

Vooral grote walvissen zoals de blauwe vinvis, bultrug, noordkaper en de potvis worden getroffen door aanvaringen met verwondingen en de dood tot gevolg. Ook in Nederland komt dit voor, zo zijn er wel eens schepen met een dode walvis op de boeg de Rotterdamse haven binnen gevaren.

"Wanneer schepen snel door de gebieden varen, zijn walvissen vaak niet in staat om op tijd uit de vaarroute van een schip te zwemmen. Dit verhoogt het risico op een aanvaring met alle gevolgen van dien. Walvissen lopen ernstige verwondingen op en gaan daar vaak aan dood,“ vertelt Nathalie Houtman, oceanenexpert WWF-NL.



Botsing en geluidsoverlast

Aanvaringen tussen walvissen en schepen zijn één van de leidende doodsoorzaken van verschillende walvissoorten. Een extra klap voor kwetsbare walvispopulaties die ook al vaak slachtoffer zijn van bijvangst of (plastic)vervuiling. Onderwatergeluid veroorzaakt door de scheepvaart is ook een aanzienlijke bron voor schade. Lawaai dat wordt geproduceerd door scheepvaart is wereldwijd de grootste oorzaak van geluidsoverlast onderwater en heeft een negatief effect op het leven in zee.

Nathalie Houtman: “Geluid onderwater is echt een groot probleem. Als het lawaai constant aanwezig is of altijd op een hoog niveau kan dit walvissen, dolfijnen en bruinvissen heel erg hinderen. Dieren vertrekken uit hun leefgebied, ze stoppen met eten, hun gehoor wordt beschadigd en ze kunnen niet meer met elkaar communiceren, wat cruciaal is voor de voortplanting en het contact met hun jongen. Het volume en de hoeveelheid aan geluid moet flink verminderen. Deze Wereld Oceanen Dag is een kans om ‘lawaai te maken’ over het verminderen van het geluid van de scheepvaart voor de gezondheid en het welzijn van al het zeeleven.”

De bedreiging van herrie onder water

Het rapport 'Scheepvaart- en onderwaterlawaai' van WWF beschrijft wereldwijd tien hotspots waar onderwatergeluid van scheepvaart een flinke negatieve impact heeft op de walvis- en dolfijnpopulaties, waarvan er velen als kwetsbaar of bedreigd bekend staan zoals de potvissen in de Middellandse zee en bruinvissen in de Oostzee. Veel van deze locaties hebben de recente groei van het scheepsverkeer- en het daarmee toenemende lawaai doorgemaakt, en de komende decennia wordt dat naar verwachting nog erger. 

Minder hard varen

Het goede nieuws is dat er meerdere oplossingen zijn om de impact van scheepvaart te verminderen. Het rapport 'Scheepvaart en walvisachtigen' omschrijft voorbeelden zoals maatregelen die schepen weg moeten houden van de meest belangrijke leefgebieden van walvissen, het instellen van permanente of seizoensgebonden snelheidsbeperkingen (minder dan 10 knopen) en het verminderen van geluidsoverlast onderwater door de inzet van geluid verminderende technologische toepassingen. Beide rapporten benadrukken de ernst van deze problemen en het belang van de oplossingen voor de komende vergadering van de Internationale Maritieme Organisatie van het Marine Environment Protection Committee (MEPC) van 10-17 juni 2021.

Download de rapporten (Engelstalig)

Gerelateerde artikelen

naturepl.com / Franco Banfi / WWF

Het dodelijkste roofdier in de zee: plastic

Het is Wereld Walvis Dag, de dag om een van de meest iconische diersoorten ter wereld te vieren. Het zijn niet alleen indrukwekkende dieren, ze zijn ook nog eens belangrijk voor ons. Ze zorgen voor een gezonde zee, helpen in de strijd tegen klimaatverandering en alleen al door naar ze te kijken wordt er flink geld met walvissen verdiend. Laten wij nu iets voor de walvis terugdoen: de plasticvervuiling stoppen. Want ook deze grote vriendelijke reuzen kunnen doodgaan door al dat plastic in zee.
Meer info
naturepl.com / Florian Graner / WWF

Opvallend veel dode bruinvissen langs Nederlandse kust

Sinds 1990 zijn er langs de Nederlandse kust meer dan 16.000 dode bruinvissen gevonden. De meeste daarvan werden door onderzoekers van de Universiteit Utrecht aangetroffen in Nederland. Soms wel 800 per jaar.
Meer info
VDOS Global / WWF-Canada

Doe mee met Wereld Oceanen Dag

Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit. Daarnaast absorberen ze broeikasgassen en spelen daarmee in belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Last but not least: oceanen zijn prachtig, zowel onder als boven de zeespiegel en bieden ons met hun schoonheid de nodige inspiratie en ontspanning.
Jij kunt op Wereld Oceanen Dag (maar natuurlijk ook daarna) iets terugdoen voor de oceanen. Daarom hierbij onze tips:
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.