Floor Driessen / Bureau Waardenburg

Helpen met schelpen

‘Helpen met schelpen’ is een project voor mens en natuur: wie houdt van oesters eten, kan de lege schelpen met dit project een tweede leven geven. Op deze manier kan je meehelpen aan een toekomst met meer schelpdierriffen.

De riffen die schelpdieren op de bodem van de Noordzee vormen, zijn letterlijk en figuurlijk de basis van veel van het leven in zee. Schelpdierriffen bieden een kraamkamer voor vissen en andere waterdieren, ze dienen als houvast voor planten en dieren om op te groeien en ze zorgen voor voedsel. Bovendien bevinden zich tot wel 60 procent meer verschillende soorten op de riffen dan op kale, zandige bodems.

Natuurherstel

Ooit werd een derde deel van onze zeebodem bedekt door riffen, maar door ziektes en overbevissing zijn ze inmiddels bijna allemaal verdwenen. Om het tij te keren, proberen ARK Natuurontwikkeling en Wereld Natuur Fonds nieuwe schelpdierriffen te ‘kickstarten’ en zo toe te werken naar een robuuste Noordzee vol met leven.

Oesterlarfjes op lege schelpen

Dit doen we onder andere door gekweekte oesterlarfjes te plaatsen op lege oesterschelpen. De schelpen met daarop de aangehechte larfjes – soms wel 60 per schelp – plaatsen we vervolgens in zee. Hiermee bootsen we een natuurlijk proces na: ook oesterlarfjes in zee vinden in bestaande oesterschelpen de stevige, vaste ondergrond die ze nodig hebben om zich op te hechten. Zo vormen oesterschelpen de basis voor de volgende generatie. Op één oesterschelp kunnen tot wel twintig nieuwe oesterschelpen uitgroeien. Zo ontstaat uiteindelijk een groot, zichzelf in stand houdend schelpdierrif waar vele planten, vissen en andere dieren van profiteren.

© Ernst Schrijver

Van zee naar bord… en weer terug

Om een rif op deze manier een extra duwtje te geven, zijn schelpen nodig. Heel veel schelpen. Dit zogenoemde schelpensubstraat kan worden ingekocht via de groothandel, maar er bestaat een plek waar dagelijks honderden, zo niet duizenden lege schelpen in de afvalbak belanden: de horeca.

Het aantal leeggegeten oesterschelpen dat dagelijks vanaf het tafeltje van een restaurantbezoeker terug naar de keuken gaat, is enorm. Deze schelpen zijn een overvloedig afvalproduct voor de horecasector, maar kunnen een voedingsbodem worden voor de Noordzeenatuur. Daarom werken ARKGood Fish Foundation en de Oesterij sinds 2019 samen met een aantal restaurants. De restaurants zamelen lege oesterschelpen in, die vervolgens worden gebruikt om oesterriffen terug te brengen in de Noordzee.

© Marion Haarsma

Menukaart verduurzamen

Oesters eten ten behoeve van natuurherstel? Dat klinkt misschien onlogisch. Het is niet zo dat gekweekte oesters worden gegeten óm schelpen voor schelpdierrifherstel te genereren. Veel consumenten houden nu eenmaal van de zilte delicatesse. De lege schelpen die na consumptie overblijven, zouden anders in de afvalbak belanden en krijgen met dit project een tweede leven. Op die manier vormen de voor consumptie gekweekte oesters de basis voor toekomstige wilde riffen met grote natuurwaarde. Samen met de Good Fish Foundation zetten we ons bovendien in voor verduurzaming van de menukaarten van deelnemende restaurants.


Helpen met schelpen

‘Helpen met schelpen’ is een project voor mens en natuur: wie houdt van oesters eten, kan op deze manier meehelpen aan een toekomst met meer schelpdierriffen. En daarmee ook aan het herstel van onze Noordzee-natuur. Wil jij ook helpen met schelpen? De Oesterij in Yerseke, Pure-C in Cadzand, Hotel New York in Rotterdam en de Zilte Zeemeermin in Arnhem zamelen al oesterschelpen in.


Schelpje bijdragen?

Het is de ambitie om met ‘Helpen met Schelpen’ te groeien naar een programma met zoveel mogelijk gemotiveerde inzamelpartners die het verhaal van schelpdierrifherstel uit willen dragen. Zodat we ons samen kunnen inzetten voor een rijke en robuuste Noordzee. In 2021 bevindt het project zich nog in een pilotfase en kan een beperkt aantal restaurants meedoen, in 2022 gaan we opschalen.

Ben jij eigenaar, medewerker of fervent bezoeker van een restaurant dat (mogelijk) openstaat voor het Helpen met Schelpen-project? Neem dan contact op met Tatiana Lodder via tatiana@goodfish.nl.

Wil je ook thuis je steentje bijdragen?

Bekijk dan ook eens onze tips.