Days Edge Productions / WWF-US
05 augustus 2020

Wordt 2020 een nieuw recordjaar qua bosbranden?

Nu de totale omvang van de schade - die de verwoestende bosbranden eerder dit jaar aanrichtten in Australië - langzaam duidelijk wordt, kampt een ander deel van de wereld alweer met nieuwe branden.

Pantanal: ergste droogte in 30 jaar

De Pantanal is het grootste moerasgebied ter wereld, en bestrijkt Brazilië, Bolivia en Paraguay. Het gebied is gevormd als een soort kom, die ieder half jaar volloopt met water. Normaal gesproken dan, want hoewel 2019 al een uitzonderlijk droog jaar was, lijkt 2020 dit te overtreffen. In de periode van januari tot en met mei viel 50% minder regen dan normaal. Later dit jaar wordt het weerfenomeen La Niña verwacht – de tegenhanger van El Niño – waardoor er nog minder regen zal vallen. Deskundigen verwachten de ergste droogte in 30 jaar, en dat middenin het brandseizoen.

Tussen januari en eind juli werden al 4.135 brandhaarden geteld in de Braziliaanse Pantanal, een toename van 285% ten opzichte van dezelfde periode in 2019. Toen werden 1.475 brandhaarden geregistreerd. Deze toename is te wijten aan menselijk handelen: land wordt ontbost en vrijgemaakt voor weides. In verhouding tot het gemiddelde aantal branden in de afgelopen tien jaar, is dit jaar een stijging te zien van maar liefst 431%. Gevreesd wordt dat 2020 een recordjaar wordt door de ernstige droogte.

Amazone: 99% branden aangestoken

De Amazone bestaat uit regenwoud. In dit vochtige bos hebben branden geen natuurlijke oorzaak: zeker 99% wordt door mensen aangestoken. Grote delen natuur worden ontbost, de gekapte bomen blijven achter om maandenlang te drogen. Dan wordt het hout in brand gestoken om het land vrij te maken voor landbouw, veeteelt en urbanisatie. Deze aangestoken branden slaan makkelijk over op andere gebieden en kunnen enorme vuurzeeën veroorzaken.

Ondanks een verbod van vier maanden op het in brand steken van land én de aanwezigheid van het leger in het gebied, werden in het Braziliaanse deel van de Amazone in de maand juli 6.803 branden geregistreerd, een toename van 28% ten opzichte van juli 2019. 2019 blijft tot nu toe een recordjaar, met 15.924 branden van januari tot en met juli, dit jaar staat de teller op 14.708, een afname van 7,6%. De branden zijn echter nog niet op hun hoogtepunt, en een enorme toename van het aantal branden wordt gevreesd.

Cerrado: ruim 10.000 brandhaarden

De Cerrado is een groot savannegebied in Brazilië. Dit jaar werden 10.213 brandhaarden geteld. Net als in de Amazone is dit een afname in vergelijking met 2019, maar een toename van 6% ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen tien jaar. In de Cerrado komen natuurlijke branden voor, deze zijn belangrijk voor de biodiversiteit en de natuur is erop aangepast: de bomen hebben bijvoorbeeld een dikke bast, zodat de vuren niet bij hun kern komen. De meeste schade wordt echter aangericht door branden die zijn aangestoken. De aangestoken vuren worden te groot en te heet, waardoor alle begroeiing vernietigd wordt. Ook veroorzaken deze branden bodemerosie en verlies van voedingsstoffen in de bodem.

Ontbossing voor Europa

In veel gebieden worden branden dus aangestoken om land vrij te maken voor landbouw en veeteelt. De producten uit deze gebieden, zoals bijvoorbeeld soja en cacao, worden verscheept naar Europa. Europa is verantwoordelijk voor 36% van de wereldwijde import van producten gelinkt aan ontbossing. De Europese Commissie werkt aan een actieplan met daarin onder meer een bossenwet, die ervoor moet zorgen dat producten uit recent ontboste gebieden niet meer mogen worden verhandeld op de Europese markt. Eind deze zomer lanceert de Europese Commissie een publieksconsultatie over deze wet, waarin jij actie kunt ondernemen om natuur wereldwijd te beschermen. We houden je op de hoogte via onze site.

Gerelateerde artikelen

Hkun Lot

Een gebied van 10 keer Nederland ontbost in Azië, Afrika en Zuid-Amerika voor landbouw

In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.
Meer info

‘Zero deforestation’ in het Atlantisch Regenwoud in Paraguay

Het parlement is akkoord gegaan met de verlenging van de Atlantic Forest Law. Reden voor een klein feestje voor WWF en een coalitie van zo’n 60 natuur-, milieu- en gezondheidsorganisaties die zich inzetten voor dit belangrijke gebied. Het moratorium op ontbossing is een overwinning voor het Atlantisch Woud en de mensen die ervan afhankelijk zijn.
Meer info
Marizilda Cruppe / WWF-UK

Bijna 1.2 miljoen burgers willen Europese Bossenwet om wereldwijde ontbossing te stoppen

Meer dan een miljoen (1.193.652) Europeanen, waaronder veel Nederlanders, roepen de EU op om te zorgen voor een ambitieuze Bossenwet, waardoor alleen nog ontbossingsvrije producten op de Europese markt zijn toegestaan. Niet eerder hebben zo veel burgers zich tijdens een zogenoemde publieksconsultatie van de Europese Commissie uitgesproken over een natuurthema. De oproepen worden maandag aangeboden aan minister Schouten (LNV) en Eurocommissaris Timmermans.
Meer info
Greg Armfield / WWF-UK

Ontbossing Braziliaanse Amazone op hoogste niveau sinds 2008

Uit satellietdata van het Braziliaanse ruimteagentschap INPE blijkt dat in de periode van augustus 2019 tot eind juli 2020 11.000 vierkante kilometer Amazonebos verloren is gegaan. In de afgelopen 12 jaar is de ontbossing in het Braziliaanse deel van de Amazone niet zo hoog geweest als nu. “Hoe veel rampjaren kan de Amazone nog hebben?”
Meer info
Andre Zumak / WWF Brazil

Recordaantal branden in de Amazone en Pantanal

Oktober wordt een van de ergste maanden in de geschiedenis van branden in de Braziliaanse Amazone en Pantanal. Uit de cijfers die het nationale instituut voor ruimteonderzoek van Brazilië (INPE) publiceerde, blijkt dat het aantal uitbraken toenam ten opzichte van oktober vorig jaar. In oktober van dit jaar waren er 17.326 branden in de Amazone, vorig jaar waren dat er 7855. Ook de situatie in het grootste wetland ter wereld, de Pantanal, is verslechterd; er waren in oktober dit jaar 2.856 uitbraken ten opzichte van 2.430 in 2019.
Meer info
Michel Gunther / WWF

‘Wat bomen ons vertellen’ wint Jan Wolkers Prijs 2020

De Jan Wolkers Prijs 2020, de prijs voor het beste natuurboek, gaat dit jaar naar het boek ‘Wat bomen ons vertellen’ van Valerie Trouet. De prijs is uitgereikt tijdens een live-uitzending van het NPO Radio 1-programma Vroege Vogels. Wat bomen ons vertellen is verschenen bij uitgeverij Lannoo en gaat over wat je allemaal kunt leren over de geschiedenis door het bestuderen van jaarringen van bomen.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).