Hoe beschermd is Tucavaca écht?
Een verhaal van Angela Ortigara, zoetwaterexpert WWF-NL
Wereldwijd verdwijnt natuur in hoog tempo. Bossen maken plaats voor landbouw, ecosystemen raken uit balans en de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Dat heeft impact op biodiversiteit, water en klimaat — systemen die onmisbaar zijn voor ons allemaal.
Tegelijkertijd laat het werk van WWF wereldwijd zien dat herstel mogelijk is. Als we natuur de ruimte geven en samen werken aan bescherming, kan biodiversiteit terugkomen en kunnen ecosystemen zich herstellen.
Dat besef komt sterk binnen tijdens mijn bezoek aan het Tucavaca Valley Municipal Protected Area in Bolivia.
Een verborgen schakel in een groter systeem
Mijn collega’s waarschuwden me nog: dit zou geen makkelijke klim worden. Toch ging ik. Terwijl we omhoogliepen, voelde Tucavaca eindeloos en onaangetast.
Dit gebied van zo’n 260.000 tot 300.000 hectare speelt een cruciale rol. Hier ontspringen minstens 18 rivieren, die uiteindelijk water leveren aan de Pantanal — een van de grootste wetlands ter wereld. Wat hier gebeurt, heeft dus impact ver buiten de grenzen van het gebied.
Waar natuur samenkomt
Tucavaca is een bijzonder overgangsgebied waar verschillende ecosystemen samenkomen: droog bos, savanne en Amazone-invloeden. Dat maakt het rijk aan biodiversiteit.
Tijdens de klim zag ik hoe het landschap voortdurend veranderde. Dichte bossen werden afgewisseld met open plekken waar het licht door het bladerdak viel. Dit is een plek waar soorten samenkomen — en juist daarom ook kwetsbaar zijn.
Een indrukwekkend uitzicht — met een rafelrand
Boven aangekomen opent het landschap zich. Een oceaan van groen strekt zich uit tot aan de horizon. Rotsformaties rijzen op als natuurlijke wachters boven het bos.
Maar wie goed kijkt, ziet iets anders. In de verte verschijnen lichte vlakken: stukken bos die zijn verdwenen. Vijf jaar geleden waren die er nog niet.
Landbouw schuift op. Bos maakt plaats voor soja. Het landschap raakt versnipperd en ecosystemen verliezen hun samenhang.
Wat hier verdwijnt, is niet alleen natuur — het is een systeem dat water, klimaat en biodiversiteit in balans houdt.
Beschermd, maar kwetsbaar
Op papier is Tucavaca beschermd. In de praktijk is dat lastiger. Er zijn boswachters, maar middelen zijn beperkt en de druk van buitenaf groeit.
Juist buiten de grenzen van het gebied neemt ontbossing toe. Dat laat zien dat bescherming niet stopt bij een lijn op de kaart.
En toch is dit geen verloren strijd.
Hoop aan de rand van het bos
Want plekken als Tucavaca laten ook iets anders zien: hoe waardevol bescherming is. Het bos is er nog. Het functioneert nog. Water stroomt nog vanuit deze bergen richting de Pantanal.
Met de juiste keuzes kan dat zo blijven.
Wereldwijd werkt WWF samen met overheden en lokale gemeenschappen om natuur te beschermen én te herstellen. Door duurzame landbouw te stimuleren, bossen te herstellen en ecosystemen met elkaar te verbinden, ontstaat weer veerkracht.
Wat kun jij doen
De druk op gebieden zoals Tucavaca hangt samen met wereldwijde keuzes, bijvoorbeeld in de vraag naar soja voor veevoer.
Je kunt bijdragen door:
- Te kiezen voor producten zonder ontbossing.
- Bewuster om te gaan met vlees- en zuivelconsumptie.
- Natuurorganisaties zoals WWF te steunen.
Aan de rand van het bos voelt Tucavaca nog altijd groots en levend. De “wachters” van steen staan er nog.
En dat geeft hoop.
Want als we natuur beschermen en herstellen waar dat kan, hoeft dit geen verhaal van verlies te zijn — maar van herstel.