26 augustus 2022

Meer zwarte maar minder witte neushoorns in Afrika

Uit een statusupdate voor neushoorns van de Internationale Unie van Natuurbescherming IUCN blijkt dat de bedreiging van Afrikaanse neushoorns door internationale criminele netwerken hoog blijft, ondanks de onderbreking van de COVID-lockdowns. Zwarte en witte neushoorns vertonen verschillende trends.

  • Sinds de piek in 2015 toen 5,3 % van de Afrikaanse neushoorns werd gestroopt voor de illegale handel, is het percentage gedaald naar 2,3% in 2021.
  • Bemoedigend is dat het totale aantal van de ernstig bedreigde zwarte neushoorn tussen 2018 en 2021 met 3% per jaar is toegenomen tot 6.200 dieren.
  • Zorgwekkend is echter dat het aantal witte neushoorns is blijven dalen met ongeveer 3,1% per jaar en nu net onder de 16.000 dieren ligt. De afnemende witte neushoornpopulaties komen voornamelijk voor in de grote door de staat beheerde beschermde gebieden in Zuid-Afrika.
  • De totale schatting van het aantal neushoorns in Afrika was 22.137 aan het eind van 2021. Deze laatste cijfers tonen een algemene daling van het aantal neushoorns op het continent (in 2017 waren het er nog 23.562).

Beheer door lokale bevolking, particulieren en overheid gezamenlijk meest effectief

De African Rhino Specialist Group van IUCN benadrukt dat neushoornpopulaties die gezamenlijk worden beheerd via partnerschappen tussen de lokale bevolking, de particuliere sector en overheidsinstanties, beter presteren dan de uitsluitend door overheidsinstanties beheerde. Dat is een erkenning van het belang van de rol van lokale gemeenschappen bij het behoud van biodiversiteit in Afrika. Opmerkelijk is ook dat het particulier bezit van neushoorns is gestegen tot ruim 53 procent van de witte neushoornpopulatie in Zuid-Afrika, dankzij de aanzienlijke en aanhoudende investeringen van de sector in de bescherming van deze dieren.

Zuid-Afrika zwaarst getroffen

Afrikaanse landen met neushoorns op hun grondgebied registreerden tussen 2018 en 2021 in totaal 2.707 illegaal omgebrachte neushoorns; Zuid-Afrika is het zwaarst getroffen en rapporteerde 90 procent van deze verliezen. De staten in het verspreidingsgebied meldden ook 1.588 neushoorngerelateerde arrestaties van 2018 tot 2021, samen met 751 vervolgingen en 300 veroordelingen.

Effect COVID-19 voorbij

Beperkingen op verkeer en reizen in 2020 als gevolg van de COVID-19-pandemie belemmerden de netwerken van hoornsmokkelaars in hun praktijken. Alle vier van de belangrijkste landen waar neushoorns voorkomen - Zuid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en Kenia – hadden daardoor lagere stroperijcijfers. Deze adempauze is niet blijven duren en nu de COVID-reisbeperkingen worden opgeheven, zijn er verontrustende tekenen dat de stroperij van neushoorns terugkeert naar de niveaus van voor de pandemie. Met name onbevestigde berichten over aanhoudende stroperij van neushoorns in Botswana in 2021 blijven zorgwekkend.

Misdaadsyndicaten en corruptie

Dr Margaret Kinnaird, hoofd van de Wildlife Practice van WWF:

"Internationale georganiseerde misdaadnetwerken en de corruptie die zij veroorzaken, blijven neushoorns bedreigen. Deze netwerken vormen een risico voor de veiligheid en zekerheid van in het wild levende dieren en planten, voor de mensen die in hun omgeving wonen en voor degenen die zich inzetten voor het behoud ervan. Wij weten dat deze uitdagingen mondiaal van aard zijn en dat  samenwerking tussen landen vereist is om ze het hoofd te bieden, zoals is gebleken uit de samenwerkende wildlife crime units. We moeten gerichte inspanningen blijven leveren om weerbaarheid tegen corruptie op te bouwen, en het probleem bij de bron, in de vorm van illegale vraag naar neushoornhoorn, aan te pakken".

Witte neushoorns Kenia

 

Gerelateerde artikelen

Elke van Gils

Vier zwarte neushoorns verhuizen naar nieuw leefgebied

Vier zwarte neushoornstieren zijn in noordelijk Kwa-Zulu Natal in Zuid-Afrika verhuisd naar een nieuw leefgebied.
Meer info

Neushoorns in Nepal in de lift: +16%

De populatie neushoorns in Nepal laat een veelbelovende toename zien. Sinds 2015 is het aantal neushoorns gestegen van 650 naar maar liefst 752, een toename van 16 procent. Dit blijkt uit de resultaten van de National Rhino Count 2021 die liep van 22 maart tot 10 april.
Meer info

Neushoornstroperij in Zuid-Afrika afgenomen, met ‘dank’ aan corona

In 2020 zijn er in Zuid-Afrika 394 neushoorns gedood om hun hoorn, een afname van 33 procent vergeleken met de 594 in 2019. Het is het zesde jaar op rij dat er minder neushoorns zijn gestroopt in het land. Hoewel dit welkom nieuws is, is het duidelijk dat dit komt door de strenge lockdowns die ook de bewegingsvrijheid van stropers en smokkelaars beperkten.
Meer info
Hkun Lot

Een gebied van 10 keer Nederland ontbost in Azië, Afrika en Zuid-Amerika voor landbouw

In de periode tussen 2004 en 2017 is in Azië, Afrika en Zuid-Amerika in totaal 43 miljoen hectares natuur vernietigd. Dit is een gebied ter grootte van tien keer Nederland. De tropische bossen zijn kaalgekapt om met name ruimte te creëren voor landbouw. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde overzichtsrapport 'Deforestation fronts: Drivers and responses in a changing world' van WWF.
Meer info
Sharon Haussmann

Goed nieuws over de zwarte neushoorn

In 2003 ging het Black Rhino Range Expansion Project (BRREP) van WWF van start en nu, bijna 20 jaar later, is goed te zien dat al het harde werk niet voor niets is geweest. De Internationale Unie voor Natuurbescherming IUCN heeft onlangs laten weten dat het aantal zwarte neushoorns is gestegen van 2500 in de jaren ’90 tot 5600 anno 2020.
Meer info
Kyle de Nobrega

Populatie zwarte neushoorns in Malawi krijgt impuls

17 zwarte neushoorns zijn deze week verhuisd van Zuid-Afrika naar Liwonde National Park in Malawi. Dit was de eerste internationale verhuizing, samen met African Parks, de Malawiaanse overheid en partners uit Zuid-Afrika. De bedoeling is om de aanwas van de populatie zwarte neushoorns in Malawi een impuls te geven.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).