Hoe gaat het met de natuur wereldwijd?
Hoop bij wetenschappers omdat natuurherstel binnen handbereik is, ondanks dat populaties van wilde dieren gemiddeld met 73 procent zijn afgenomen sinds 1970
Het internationale Living Planet Report van het Wereld Natuur Fonds wordt elke twee jaar gepubliceerd en is een uitgebreid onderzoek naar de trends in de wereldwijde biodiversiteit en de gezondheid van de natuur op onze planeet. Dit is het 16e rapport.
Sinds 1970 is de populatiegrootte van vissen, vogels, zoogdieren, amfibieën en reptielen wereldwijd met gemiddeld 73 procent afgenomen. Dat blijkt uit het Living Planet Report 2026.
Het rapport, getiteld 'The Science of Hope', toont aan dat populaties van wilde dieren onder druk staan, maar dat herstel binnen bereik is. Zo maken groene zeeschildpadden, blauwvintonijnen, savanneolifanten in zuidelijk Afrika en tijgers een comeback en laten zien dat natuurbescherming werkt! Ook de energie-, voedsel- en financiële systemen, vaak de oorzaak van natuurverlies, kunnen worden veranderd door positieve kantelpunten te veroorzaken – sommige hiervan zijn al in beweging.
De grafiek laat de wereldwijde Living Planet Index (LPI) zien over de jaren 1970 tot 2022. Deze LPI wil niet zeggen dat alle populaties achteruitgaan. Het is een gemiddelde. Er zijn soorten waarvan de meeste populaties achteruitgaan maar gelukkig ook soorten die vooruitgaan.
Kirsten Schuijt
Kirsten Schuijt, directeur-generaal van WWF International: "De biodiversiteit blijft in een alarmerend tempo achteruitgaan. Toch zijn er redenen voor hoop. Het Living Planet Report 2026 laat veel soorten zien waarvan de populaties stabiel zijn of zich herstellen. Om deze successen voort te zetten, moeten de sectoren en systemen die natuurverlies veroorzaken fundamenteel veranderen. Die vooruitgang is al gaande. Niet overal, en nog niet op de schaal die nodig is, maar wel voldoende om te laten zien dat verandering mogelijk is. Daarom is dit het moment om die ontwikkeling te versnellen en samen te werken aan een duurzamere, rechtvaardigere en veerkrachtigere wereld."
– Kirsten Schuijt, directeur-generaal van WWF-Internationaal
Mátyás Bittenbinder vertelt je meer over het rapport
Merijn van Leeuwen
"De cijfers tonen aan dat de natuur wereldwijd nog steeds onder grote druk staat. Maar het rapport maakt óók duidelijk dat herstel mogelijk is. Van savanneolifanten in zuidelijk Afrika tot otters in onze Nederlandse wateren: overal ter wereld maken diersoorten een comeback wanneer we samenwerken aan natuurbescherming. De natuur is ontzettend veerkrachtig als ze de ruimte krijgt. Juist daarom mogen we deze successen niet als uitzonderingen zien, maar moeten we ervoor zorgen dat ze op veel grotere schaal mogelijk worden. Uiteindelijk zijn ons welzijn, onze economie en onze toekomst onlosmakelijk verbonden met gezonde natuur."
– Merijn van Leeuwen, directeur natuurbescherming van WWF-NL
Deze dieren maken een comeback!
Tijger
In 2010 waren er nog maar ongeveer 3.200 wilde tijgers over, en dreigde de soort uit te sterven. Rond 2025 was de populatie gegroeid tot ongeveer 5.700, een stijging van meer dan 70%.
Savanneolifant
De populatie van savanneolifanten in zuidelijk Afrika is stabiel of groeit op veel plaatsen waar lokale gemeenschappen het beheer voeren over het land dat zij met de olifanten delen.
Groene zeeschildpad
In 2025 werd de groene zeeschildpad de eerste zeeschildpad ooit die van de categorie ‘Bedreigd’ naar ‘Niet bedreigd’ werd teruggezet, een comeback na vijftig jaar inspanningen in meer dan tachtig landen.
Otter
Rond 1900 leefden er nog zo’n 1.000 otters in Nederland. Door vervuild water, jacht en versnipperde natuur verdween de otter. In 1988 werd de laatste wilde otter doodgereden. Dankzij natuurherstel en strengere milieumaatregelen, leven er nu weer zo’n 450 tot 500 otters in het wild in Nederland.
De wetenschap van hoop
De cijfers in het Living Planet Report zijn zorgwekkend. Maar ze laten niet het hele verhaal zien.
Wereldwijd staan veel populaties van wilde dieren onder druk. Tegelijkertijd is ongeveer de helft van de gemonitorde populaties stabiel of neemt toe. Van tijgers en savanneolifanten tot groene zeeschildpadden en otters: waar mensen zich langdurig inzetten voor natuurbescherming, zien we dat soorten kunnen herstellen.
Dat is geen toeval. Wetenschappers noemen dit de 'wetenschap van hoop'. Hoop is niet simpelweg optimisme. Het ontstaat wanneer er een duidelijk doel is, een geloofwaardige route vooruit, het vertrouwen dat actie verschil maakt en de veerkracht om vol te houden wanneer verandering tijd kost.
Diezelfde principes kunnen ook helpen om de systemen achter natuurverlies te veranderen. Op het gebied van energie zien we al een positieve omslag: zonne- en windenergie groeien wereldwijd sneller dan veel experts tien jaar geleden voor mogelijk hielden. Ook in voedselproductie en financiën ontstaan kansen om natuurverlies om te buigen naar natuurherstel.
De boodschap van het Living Planet Report 2026 is daarom duidelijk: natuurherstel is mogelijk. We beschikken over de kennis, de oplossingen en de middelen. Wat nu nodig is, is de gezamenlijke wil om de omslag te versnellen.
Kom in actie
De wetenschap van hoop laat zien dat verandering mogelijk is wanneer mensen in actie komen en volhouden. Ook jij kunt bijdragen aan een toekomst waarin mens en natuur samen floreren.
Laat je stem horen
Jij kunt bijdragen door je stem te laten horen. Teken de petitie voor schoon water en natuurbescherming.
Word donateur
Je kunt WWF al steunen voor € 3 per maand. Help de natuur weer winnen, dan winnen we allemaal.
Word vrijwilliger
Sluit je aan bij ons vrijwilligersnetwerk, inspireer anderen en ontmoet gelijkgestemden.