MaartenFilms
24 september 2020

Oesterrif boven Schiermonnikoog wemelt van nieuw leven

Op 22 en 23 september bezocht een team duikende onderzoekers van het Wereld Natuur Fonds, Bureau Waardenburg en Get Wet Maritiem de door WWF en ARK Natuurontwikkeling aangelegde oesterrif bij de Borkumse Stenen, een zeegebied in de Noordzee ten noorden van Schiermonnikoog. De oesters die in 2018 zijn uitgezet, kregen in 2019 al nakomelingen. Dit jaar werd vastgesteld dat veel van de oesters nog in leven zijn en dat er weer een nieuwe generatie is voortgebracht. Bovendien concluderen de duikende onderzoekers dat de oesters inmiddels een riffunctie vervullen. Het rif biedt een veilige plek voor onderwatersoorten die eerder niet op deze plek voorkwamen. 

Duizenden oesters

In mei 2018 plaatste het Wereld Natuur Fonds (WWF) samen met ARK Natuurontwikkeling duizenden oesters op de zeebodem in het gebied de Borkumse Stenen.

 “We deden dit om de oesterriffen een ‘kickstart’ te geven. We hebben de platte oesters uitgezet op de zeebodem, voor een deel met behulp van 3D-geprinte zandstenen rifstructuren. Ook hebben we een aantal oesters in onderzoekskooien geplaatst, waarvan we de overleving, groei en voortplanting volgen. Daarnaast kijken we naar hoeveel verschillende soorten vissen en andere zeedieren op het oesterrif voorkomen ten opzichte van de omgeving. Ik ben erg enthousiast over de resultaten. De oesters zijn springlevend, zijn enorm gegroeid, planten zich voort en we hebben soorten ontdekt die we hier vorig jaar nog niet tegenkwamen.” vertelt Emilie Reuchlin, één van de duikers en werkzaam bij WWF-NL.

Nieuwe soorten op oesterrif

De duikers hebben soorten aangetroffen die eerder nog niet in het onderzoeksgebied zijn waargenomen, waaronder de kiezelkrab, tongschar, het egelslakje, en een flinke aanwas baksteenanemonen. Op veel oesters zijn dwerginktviseitjes afgezet en ook jonge schelpdieren vinden er hun vestigingsplaats. Ook werden op het rif grote garnalen, anemonen en veel zachte koralen aangetroffen. Soorten die allemaal een rif nodig hebben. In de nacht zagen de onderzoekers botervis in gele paaikleuren, mul en slapende klipvissen die een veilig plekje vinden in rifstructuren. Er komt een flinke lijst aan soorten voor. Ze lijken zich inmiddels, mede dankzij de harde ondergrond die oesters bieden, te hebben gevestigd in het gebied.

MaartenFilms

De resultaten bieden perspectief voor het herstel van de biodiversiteit in de Noordzee, dat de afgelopen decennia is gekelderd. Platte oesterriffen kwamen vroeger op grote schaal voor in de Noordzee. Tot begin vorige eeuw bestond zo’n 30% van de Noordzee uit oesterriffen. Deze oesterriffen en andere schelpdierbanken zijn grotendeels verdwenen door overbevissing, en werden daarbij verder aangetast door ziektes en koude winters.

Een soort koraalrif

Platte oesters zijn rifvormende soorten, die vergelijkbaar zijn met koraalriffen en dus een belangrijke functie hebben in de Noordzee. Ze vormen een kraamkamer voor haaien en roggen, zorgen voor voedsel en schuilplekken voor bijvoorbeeld jonge vis, garnalen, krabben en kreeften, zacht koraal ze filteren het zeewater én kunnen een rol spelen in kustbescherming. Uit onderzoek blijkt dat in vergelijking met een zandbodem er rond oesterriffen minimaal 60% meer verschillende zeedieren voorkomen.

Een onderzoeksrapport over schelpdierriffen

WWF en ARK Natuurontwikkeling hebben samen een rapport uitgebracht over het herstellen van oesterriffen in de Noordzee.

Gerelateerde artikelen

WWF, Ark, onderwaterbeelden.nl

Red het rif

Helaas is het nog steeds nog geen uitzondering anno 2021: de overheid die vernietigende activiteiten toestaat in beschermde natuurgebieden. En dat terwijl we geen natuur meer mogen verliezen als we af willen van het pad van vernieling, welke door de VN als een suïcidale oorlog is bestempeld. Op zee is de situatie vaak nog erger dan op land; zo ook voor onze Noordzee waar op dit moment geen enkel gebied effectief beschermd is. Qua oppervlakte heeft minder dan een half procent (ja, echt… <0.5%) daadwerkelijk enige vorm van bescherming gekregen.
Meer info
Goofy Aquavideo WWF

Kwetsbaar schelpdierrif bij Schiermonnikoog bedreigd door geplande aardgaswinning

Op nog geen 20 kilometer boven Schiermonnikoog dreigt een uniek en net hersteld schelpdierrif te verdwijnen door aardgaswinning. Mijnbouwbedrijf ONE-Dyas is van plan pal naast het rif en midden op unieke stenenriffen een boorplatform te bouwen. Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), ARK Natuurontwikkeling, de Waddenvereniging, Greenpeace, Natuurmonumenten en Vrije Horizon Schiermonnikoog hebben de handen ineengeslagen om dit te voorkomen en hebben een gezamenlijke visie geschreven waarmee het plan van tafel moet. Een boorplatform is een grote bedreiging voor de natuur en helemaal in dit unieke gebied met bedreigde leefgebieden en soorten. Gaswinning op deze plek zal vrijwel zeker het einde betekenen van het onlangs door WWF-NL en ARK herstelde schelpdierrif.
Meer info
WWF, Ark, onderwaterbeelden.nl

Eerste stap bescherming wilde oesterrif in Zeeland

Het oesterrif in de Voordelta is met ingang van 2 juni 2021 tijdelijk beschermd tegen bevissing door een wijziging van de Uitvoeringsregeling visserij. De aanwijzing als onderzoeksgebied is een kleine eerste stap in extra bescherming van deze bijzondere onderwaternatuur.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.