Greenpeace

De zeldzaamste bruinvissoort

Op het randje van uitsterven

  • Status: Ernstig bedreigd
  • Naar schatting nog maar 15 individuen

De vaquita

De vaquita is ‘s werelds zeldzaamste zeezoogdier. Het is een kleine bruinvissoort die alleen nog gevonden wordt in de Golf van Californië, bij Mexico. Hij is te herkennen aan een grote, donkere ring om zijn ogen en donkere vlekken op zijn lippen. Zijn bovenkant is donkergrijs en verandert naar lichtgrijs richting zijn buik. De naam vaquita is Spaans voor ‘kleine koe’.

De kleine bruinvis wordt ongeveer 1,5 meter lang en weegt zo’n 50 kilogram. De vaquita zwemt graag in ondiep water, waar hij op zoek gaat naar voedsel zoals vissen en inktvissen. Het is een schuw dier, dat snel wegzwemt wanneer een boot in de buurt komt.

Thomas A. Jefferson / VIVA Vaquita

De vaquita wordt ook wel de ‘panda van de zee’ genoemd, door de zwarte vlekken rond zijn ogen.

Wat is er aan de hand?

Deze bijzondere bruinvissoort is pas ontdekt in 1958, in de Golf van Californië. Nu, zo’n 60 jaar later raken we de vaquita alweer bijna kwijt, want de aantallen zijn dramatisch gedaald. Er zijn naar schatting nog maar zo'n 15 individuen over. Vaquitas komen namelijk regelmatig vast te zitten in kieuwnetten, dat is een speciaal type visnet, en verdrinken omdat ze niet meer naar boven kunnen zwemmen om adem te halen. Deze netten worden helaas vaak gebruikt bij illegale visserijactiviteiten. In de Golf van Californië, waar de vaquita leeft, wordt vooral illegaal gevist op de totoaba. De zwemblaas van deze vis levert op de Chinese markt veel geld op, omdat het als traditioneel Chinees medicijn wordt gebruikt. Niet alleen de vaquita is hierdoor al bijna uitgeroeid, maar ook deze vissoort zelf is inmiddels zwaar overbevist.

Waarom is het belangrijk om de vaquita te beschermen?

Als we de vaquita niet beschermen verliezen we deze kleine bruinvis voor altijd. De soort balanceert op het randje van uitsterven omdat zijn leefgebied niet veilig genoeg is. De Golf van Californië is een belangrijk gebied voor veel zeeleven en is UNESCO World Heritage gebied. Als deze regio goed beschermd wordt, is het niet alleen veiliger voor de vaquita om te leven, maar ook voor veel andere dieren.

Chris Johnson

Waardoor wordt de vaquita bedreigd?

  • 1

    Illegale visserij

    In de Golf van Californië wordt veel gevist naar de vissoort de ‘totoaba’. Het is een zeldzame vissoort waarvan de zwemblaas heel veel geld waard is. De zwemblaas zou helende werking bevatting en levert zo’n 5000 euro per kilo op. Het is verboden om op dit dier te vissen, maar het gebeurt toch. De vaquita heeft hier een hoop last van en komt vaak vast te zitten in de netten die bedoeld zijn voor de totoaba.

Wat doet WWF?

In 2017 kwam er goed bericht uit Mexico: het gebruik van gevaarlijke kieuwnetten werd verboden! Helaas is er nog niet genoeg controle en worden de netten illegaal nog wel gebruikt. WWF doet onderzoek naar alternatieve vistechnieken voor kieuwnetten, die veiliger zouden zijn voor de vaquita en andere walvissen. In samenwerking met andere organisaties geeft WWF de overheid van Mexico advies over het verduurzamen van visserij. Hierbij hoort ook het opruimen van ‘spooknetten’. Deze netten zijn oud en liggen ongebruikt in zee, maar veroorzaken nog steeds de dood van vaquita’s en andere zeedieren, omdat ze onbedoeld ‘door blijven vissen.’

WWF doet onderzoek naar het gedrag van vaquita’s. Veel is nog onbekend, maar als we meer weten over dit zeedier, kunnen we ze beter beschermen. Door het monitoren met geluid kunnen we de aantallen vaquita’s redelijk goed schatten. Apparatuur kan horen waar een dier zich bevindt en waar hij heen zwemt.

Meer weten?

Walvissoorten
Walvissoorten
Lees meer over de verwanten van de vaquita, zoals bijvoorbeeld de bruinvis.
Shutterstock / Rich Carey / WW
Oceanen
Oceanen
Lees meer over de mooie, maar kwetsbare onderwaterwereld.

Gerelateerde artikelen

VDOS Global / WWF-Canada

Doe mee met Wereld Oceanen Dag

Vandaag is het Wereld Oceanen Dag! En dat moet gevierd worden, want we hebben heel veel te danken aan de oceanen. Ze voorzien ons van de helft van de zuurstof die we ademen, leveren ons voedsel, maar ook ingrediënten voor medicijnen, werkgelegenheid en een prachtige en onmisbare biodiversiteit. Daarnaast absorberen ze broeikasgassen en spelen daarmee in belangrijke rol in de regulering van het klimaat. Last but not least: oceanen zijn prachtig, zowel onder als boven de zeespiegel en bieden ons met hun schoonheid de nodige inspiratie en ontspanning.
Jij kunt op Wereld Oceanen Dag (maar natuurlijk ook daarna) iets terugdoen voor de oceanen. Daarom hierbij onze tips:
Meer info
F. Bassemayousse / WWF France

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!