Tussen modder, mangroves en klimaatstrijd op Bonaire
Ik vloog voor een week van Curaçao naar Bonaire om mijn nieuwe stagiair Nina Kienstra wegwijs te maken. In die week bezochten we meerdere organisaties, waaronder Mangrove Maniacs. Tijdens een ochtend konden we van dichtbij ervaren hoe intensief en waardevol hun werk is.
Vooraf kregen we instructies om oude kleren aan te trekken, waterschoenen of duikschoenen te dragen, voldoende water mee te nemen en ons goed in te smeren. Op de foto’s zagen we dat vrijwilligers vaak tot hun middel in het water staan, druk bezig waren met zagen en snoeitangen in de weer waren. Ik begon me al mentaal te voorbereiden op eventueel spierpijn.
We verzamelden om 8 uur ’s morgens bij Lac Cai, waar we hartelijk werden ontvangen door Sabine Engel, projectleider van Mangrove Maniacs, en het team van vrijwilligers. We stapten in een boot en voeren richting de mangroves. In de boot lag een bak met zagen en ander gereedschap dat nodig was voor het werk.
Eenmaal aangekomen werd duidelijk dat het water op deze plek niet goed meer doorstroomde. Door het dichtgroeien van kanalen door de mangroven en ophoping van sediment raken waterstromen geblokkeerd, waardoor het ecosysteem uit balans raakt. Stroming is namelijk belangrijk voor zuurstof en waterkwaliteit.
Ik klauterde uit de boot en had meteen een kennismaking met modder. Je moet in ieder geval niet bang zijn om vies te worden, dat was meteen duidelijk. Nina en ik gingen met een groep aan de slag met zagen om bomen en overwoekerde delen van de mangrove weg te halen, zodat het water weer beter kan doorstromen. Andere vrijwilligers waren bezig met het verwijderen van blokkades uit de modder, waardoor er uiteindelijk weer voldoende ruimte ontstond voor stroming tussen de mangroven.
Na het zagen stapten we weer in een boot om naar een volgende locatie te gaan. Daar plantten we propagules, jonge mangrovekiemen, die later verder worden opgekweekt en uitgezet langs de kust waar ze een natuurlijke verdediging vormen voor de kust, wat nodig is in deze tijden van klimaatveranderingen. Het is zwaar en intensief werk, maar tegelijk ook verrassend rustgevend. Iedereen is positief, maakt af en toe grapjes en is duidelijk gepassioneerd over het werk dat ze doen. Je merkt hoe iedereen op zijn eigen manier een bijdrage levert aan het herstel van de natuur.
Gedurende de dag vertelden de vrijwilligers meer over hun werk binnen de organisatie. Sabine gaf aan wat haar persoonlijke motivatie is om zich hiervoor in te zetten. “Mijn persoonlijke motivatie is om samen met anderen te werken aan natuurherstel, omdat ik weet hoe belangrijk het is voor de natuur, biodiversiteit en klimaatverandering.” Een andere vrijwilliger die gepensioneerd is vertelde dat hij graag iets terugdoet voor Bonaire. Dit is zijn manier om bij te dragen en in de natuur bezig te zijn.
Mangrove Maniacs bestaat uit een vaste groep van ongeveer vijftien vrijwilligers, aangevuld met mensen die tijdelijk op Bonaire verblijven en meehelpen aan de projecten. Iedereen heeft daarin een eigen rol, van veldwerk tot het schrijven van projectplannen en administratieve taken.
Later op de dag werd ook besproken waar de organisatie tegenaan loopt. Een belangrijk knelpunt is de afhankelijkheid van tijdelijke projectfinanciering. Projecten lopen vaak maar één tot twee jaar, waardoor periodes zonder financiering ontstaan. Dat maakt het moeilijk om continuïteit te behouden en nieuwe projecten op te zetten.
“Het zijn elke keer maar projecten van één jaar, anderhalf jaar, maximaal twee jaar. En daar zitten dan hiaten tussen en dan moet je kunnen overbruggen…” Ook praktische uitdagingen, zoals het ontbreken van materialen, kunnen ervoor zorgen dat werkzaamheden tijdelijk stil komen te liggen. Als ik hiernaar luister, denk ik meteen aan de klimaatzaaak die Bonaire heeft aangespannen tegen de Nederlandse Staat. Mangroves spelen een belangrijke rol in kustbescherming, biodiversiteit en het opslaan van CO2. Als ik kijk naar het indrukwekkende werk dat Sabine en haar vrijwilligers dagelijks verrichten, dan vind ik het onvoorstelbaar dat de Nederlandse overheid er niet voor zorgt dat dit soort organisaties structurele financiering krijgen.
Ondanks de beperkte middelen blijven ze doorgaan, en de sfeer blijft positief en hoopvol. Aan het einde van de dag sloten we af met napraten onder het genot van snacks en een drankje. De dag gaf een duidelijk beeld van het belangrijke werk dat Mangrove Maniacs uitvoert en de verschillende stappen die nodig zijn om het systeem te herstellen.
Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar, korting is van toepassing op hele assortiment met uitzondering van Bosje Bomen en alle boeken).
