Merijn van Leeuwen
Merijn met mangrove modder op zijn gezicht
Merijn van Leeuwen
Expert Amazone en Atlantisch Regenwoud
16 december 2020

Meet the tree

Een paar jaar geleden verhuisde ik naar een huis met een tuin. We besloten alle tegels eruit te halen en er bomen in te planten. Niet zoveel mogelijk bomen, maar de juiste bomen. Bomen die goed zijn voor insecten, vogels en de bodem. Inmiddels is mijn tuin een heerlijke schaduwrijke plek, waar ik elke dag geniet van de vele dieren die erop af komen. Eigenlijk werkt bosherstel op grote schaal hetzelfde. Het gaat niet om de hoeveelheid bomen, maar om de juiste boom op de juiste plek.

Voordat we besluiten of ergens bomen geplant moeten worden, kijken we naar de staat van het gebied. Soms kan een bos dat gekapt is, zelf terug groeien als de grond vruchtbaar genoeg is. In dat geval zorgen we dat dit gebied beschermd wordt en met rust gelaten wordt, zodat de natuur zelf kan herstellen. De natuur is heel veerkrachtig! Dat zie je ook in dit filmpje. Dit bos in het Atlantisch Regenwoud groeide zelf terug:

Jij kunt ook helpen om bos in het Atlantisch Regenwoud te herstellen door een Bosje Bomen cadeau te geven. Voor elk gegeven Bosje Bomen herstellen wij een stuk bos in het Atlantisch Regenwoud, en we sturen nog een leuk aandenken naar de ontvanger.

 

De natuur een handje helpen

Als het bos niet zelf terug kan groeien, dan kunnen we de natuur een handje helpen. Soms zijn stukken grond gebruikt om vee te laten grazen. In dat geval kunnen grassoorten geplant zijn, die oorspronkelijk niet in het gebied voorkomen. Deze grassen zijn erg stevig en overwoekeren snel grote gebieden. In dit geval moeten we al dit gras weghalen, en zorgen dat ook de wortels verwijderd worden. Pas als al deze invasieve soorten verwijderd zijn, kan het bos terug groeien of kunnen we bomen planten.

 

Bodemherstel: wat doen we precies?

We kunnen de natuur een handje helpen door bomen te planten, en zo stukken bos weer te herstellen. Gezond bos is een mix tussen oude en jonge bomen, hoge bomen en struiken en tussen bomen met verschillende functies, zoals de paspoortjes die je hier vindt. Een gezond bos is zo divers mogelijk. Als we bomen planten, zorgen we dat de soorten die we gebruiken inheems zijn. Zo worden vaak zaden uit de bossen zelf gehaald, opgekweekt in een kwekerij en daarna geplant om bos te verbinden. Er ontstaat een mix van bomen waarvan de zaden verspreid worden door vogels of door de wind, die bloemen aanmaken en bestoven worden door insecten, tussen langzaam en snelgroeiende bomen, tussen bomen die veel dieren aantrekken of die juist goed zijn voor de waterhuishouding.

Als we de juiste boom op de juiste plek planten, dan is het effect hetzelfde als in mijn tuin:

  • Meer schaduw en verkoeling
  • Meer dieren
  • Meer opslag van CO2
  • Misschien zelfs wel voedsel en betere opslag van water
Eik

Gastvrije gigant

Naam: eik
Officiële naam: Quercus
Geslacht: loofboom
Komt voor: wereldwijd
Familie: de familie Quercus bestaat uit ongeveer 600 individuele soorten
Hoogte: tot ongeveer 40 meter
Leeftijd: 500 jaar, met uitzonderingen tot ruim 1.000 jaar
Bijzonder: er zijn weinig andere bomen die zoveel dieren en insecten van kost en inwoning voorzien als de eik. Op een grote zomereik kunnen wel 400 verschillende diersoorten leven. 

Brazil nut

Win-win

Naam: Brazil nut
Officiële naam: Bertholletia excelsa
Komt voor in: Zuid-Amerika
Familie: Lecythidaceae
Hoogte: tot 30 meter, met uitzonderingen tot 50 meter
Leeftijd: deze boom is een van de grootste en langstlevende bomen in de Amazone. Hij bereikt leeftijden van 500 tot soms wel 1.000 jaar
Bijzonder: de vruchten van deze boom heten paranoten, deze zijn ook in Nederland verkrijgbaar. Deze boom maakt alleen paranoten als hij in een gezond bos staat. De bijen die de bloemen van de Brazil nut bestuiven hebben de rest van het jaar namelijk tientallen andere boomsoorten nodig om te overleven. Zo weet je dus zeker dat de paranoten niet alleen zorgen voor inkomsten voor de lokale bevolking, maar ook dat ze uit een gezond bos komen en er dus geen sprake is geweest van boskap.

Cedro WWF-Peru / Enrique Castro-mendivil

Snelle groeier

Naam: Cedro
Officiële naam: Cedrela fissilis
Komt voor in: Zuid-Amerika
Familie: Meliaceae
Hoogte: tussen de 20 en 50 meter
Bijzonder: de cedro is een bijzonder snelgroeiende plant. Als hij in de volle zon geplant wordt, kan hij in 2 jaar tijd wel 3 tot 4 meter hoog worden. Deze boom wordt vaak gebruikt bij bosherstel, juist vanwege zijn groeispurt.

Zwarte mangrove

Alleskunner

Naam: zwarte mangrove
Officiële naam: Avicennia germinans
Komt voor in: tropisch Amerika en westelijk Afrika
Familie: mangroven bestaan uit ongeveer 70 verschillende soorten bomen
Hoogte: gemiddeld 2 tot 10 meter, met uitzonderingen tot 25 meter
Bijzonder: Mangrovebossen staan met hun wortels in het water en het zand, zo houden ze de bodem vast en voorkomen ze erosie. Ook doen ze dienst als kraamkamer voor vissen. Er kunnen tot wel 300 soorten vissen tussen de bomen leven. Ook slaan mangroven CO2 op, en wel 3 tot 5 keer zoveel als tropische bossen! Mangroven beslaan echter maar 0,1% van het aardoppervlak.

Merijn met mangrove modder op zijn gezicht
Merijn van Leeuwen
Expert Amazone en Atlantisch Regenwoud
Bekijk meer artikelen

Kom in actie voor jouw wereld

Geef een Bosje Bomen

Samen herstellen we het Atlantisch Regenwoud

Tangare: een kleurrijk Bosje

€ 9,95

Voor kleurrijke mensen!

  • Voor €9,95 herstellen we 15m2 bos in het Atlantisch Regenwoud, zodat de kleurrijke tangare weer een bos heeft om een nestje in te bouwen.

Luiaard: een relaxed Bosje

€ 19,95

Voor relaxte mensen!

  • Voor €19,95 herstellen we 30m2 bos in het Atlantisch Regenwoud, zodat de relaxte luiaard weer een bos heeft om lekker in te hangen.

Jaguar: een krachtig Bosje

€ 29,95

Voor krachtige mensen!

  • Voor €29,95 herstellen we 45m2 bos in het Atlantisch Regenwoud, zodat de krachtige jaguar weer bos heeft om doorheen te sluipen.

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop (ca. 2 mails per maand).