Kaisa Siren / WWF

De dwergolifant van Borneo

De kleinste olifant van alle olifanten

  • Status: Bedreigd
  • De Borneo-dwergolifant leeft in het noordoosten van het eiland Borneo

Borneose olifant

De Borneose olifanten op het eiland Borneo zijn duidelijk kleiner dan hun neven op het vasteland. Hoewel ze vanwege hun kleinere formaat ook bekend staan ​​als Borneo-pygmee-olifanten, is de Borneo-olifant met een hoogte van 2,5 meter tot 3 meter het grootste zoogdier op het eiland. Ze hebben lange staarten die soms de grond raken, relatief grote oren en rechtere slagtanden dan andere olifanten.

Pas in 2003 werd met behulp van DNA-technieken vastgesteld dat de dwergolifant op Borneo een aparte ondersoort van de Aziatische olifant is. Over hoe hij van het vasteland op het eiland Borneo terecht is gekomen zijn de wetenschappers het nog niet eens.

Aaron Gekoski / WWF-US

Wat is er aan de hand?

De status van de Borneose olifant op de Rode Lijst is ‘bedreigd’. De olifanten worden bedreigd door verlies van leefgebied omdat de natuur waarin ze leven plaats moet maken voor palmolieplantages en bebouwing. Het gebied wordt gefragmenteerd, waardoor ze niet meer goed van het ene deel van het bos naar het andere kunnen lopen. Om genoeg voedsel te vinden zijn de olifanten eigenlijk de hele dag onderweg, maar omdat de natuurgebieden kleiner worden komen ze nu regelmatig in aanraking met mensen. Dit zorgt voor problemen.

Waarom is het belangrijk om de Borneose olifant te beschermen?

De olifanten van Borneo dragen bij aan natuurbehoud. Met hun eetpatroon onderhouden ze het bos en zorgen ze ervoor dat boomzaden verspreid worden. Zo houden ze het bos in stand voor zichzelf, andere soorten en de mens.

Neil Ever Osborne / WWF-US

Waardoor wordt de Borneose olifant bedreigd?

  • 1

    Verdwijnend leefgebied

    De belangrijkste bedreiging voor deze olifanten is het verlies van aaneengesloten bossen. In de afgelopen 40 jaar heeft Sabah op Maleisisch Borneo 60% van zijn olifantenleefgebied verloren door ontbossing voor landbouwgrond. Zoogdieren van deze omvang hebben grote gebieden nodig om voldoende voedsel te vinden. De grote blokken bossen die ze nodig hebben, zijn versnipperd door houtkap en omzetting van natuurlijke bossen in commerciële plantages, vooral van oliepalmen. Dit verhindert of bemoeilijkt het contact tussen subpopulaties van olifanten. Het gevolg is dat de genetische uitwisseling verslechtert en inteelt kan optreden; dit vermindert de overlevingskansen van de dwergolifant van Borneo.

    Lees verder
  • 2

    Mens-dierconflicten

    Door het grote krimpen van de bossen komen de olifanten vaker in contact met mensen, waardoor de conflicten met mensen toenemen. Als gevolg van het grootschalige verlies van leefgebied brengen veel Borneose olifanten tegenwoordig een groot deel van hun tijd door op plantages of ze trekken erdoorheen om het natuurlijke stuk bos voorbij de plantage te bereiken.

    Lees verder

Wat doet WWF?

Voordat WWF in Borneo werkte, had niemand ooit de Borneose olifant bestudeerd. Op basis van DNA-onderzoek door WWF en Columbia University in 2003 kon worden vastgesteld dat de dwergolifant van Borneo een aparte ondersoort van de olifant is. In 2005 bevestigde WWF satelliethalsbanden aan vijf Borneose olifanten in verschillende kuddes in de Maleisische staat Sabah. De halsband maakte deel uit van het eerste wetenschappelijke onderzoek naar het gedrag van deze weinig begrepen kleine olifant. Trackinggegevens gaven goed inzicht in de bewegingen en het gebruik van de bossen. Op basis van de studie heeft WWF aanbevelingen gedaan om olifantenbossen te helpen beheren, olifantencorridors te identificeren en cruciale bosgebieden te behouden. Tegenwoordig houdt WWF de beweging van deze bedreigde zoogdieren in de gaten om conflicten tussen mens en dier te verminderen.

De beste hoop voor het voortbestaan ​​van Borneose olifanten ligt in duurzaam bosbeheer voor de houtproductie. Olifanten kunnen overleven en zich voortplanten in natuurlijke bossen die selectief worden gekapt volgens de principes van FSC. Om het probleem aan te pakken, werkt WWF samen met plantagebeheerders en -eigenaren in de belangrijkste leefgebieden van Borneose olifanten. We leggen verbindingen aan tussen bossen door kaalgekapte stukken te herbeplanten. Olifanten en andere diersoorten kunnen zich via de wildcorridors vrij bewegen tussen natuurlijke bossen.

Meer weten?

Julia Thiemann / WWF-Germany
Olifantensoorten
Olifantensoorten
Lees meer over de verwanten van de Borneose olifant, zoals bijvoorbeeld de Sri Lankaanse olifant!
Gerald S. Cubitt / WWF
Borneo, Sumatra en Papoea
Borneo, Sumatra en Papoea
Lees meer over het leefgebied van de Borneose olifant.

Gerelateerde artikelen

Alain Compost / WWF

Ontbossing tegengaan met een Early Warning System

Ontbossing is een van de grootste bedreigingen voor de natuur. Voor ons als WWF is het nog steeds een enorme uitdaging om daar tegen te strijden. Maar als we kunnen voorspellen wanneer het bos illegaal gekapt gaat worden, dan kunnen we op tijd ingrijpen. Of de ontbossing zelfs voorkomen.
Meer info
WWF-UK

Palmolie Scorecard: internationale bedrijven schieten nog steeds tekort

Grote internationale voedings- en cosmeticabedrijven schieten tekort bij het stimuleren van duurzame productie van palmolie en het aanpakken van ontbossing. Dat staat in de internationale Palmolie Scorecard die het Wereld Natuur Fonds vandaag lanceert. Geen enkel bedrijf behaalt de topscore op de nieuwe randlijst, die beoordeelt wat wereldwijde merken doen om de negatieve effecten te verminderen die worden veroorzaakt door niet-duurzame inkoop van de meest gebruikte plantaardige olie: palmolie.
Meer info
Alain Compost / WWF

Europese wetgeving voor duurzame handelsketens stap dichterbij

Wetgeving die bedrijven verplicht om hun productieketens te vrijwaren van ontbossing en mensenrechtenschendingen, komt een flinke stap dichterbij na de oproep van de Europese lidstaten om bindende en niet-bindende maatregelen te onderzoeken die de Europese betrokkenheid bij wereldwijde ontbossing moet stoppen.
Meer info
Elephant Connection

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!