23 februari 2021

Zoetwatervissen hebben het zwaar

Een derde van de zoetwatervissen wordt met uitsterven bedreigd blijkt uit het 'vergeten vissen' rapport dat vandaag is gepubliceerd door verschillende natuurorganisaties waaronder WWF. De variatie aan soorten in zoetwater neemt wereldwijd twee keer zo snel af als in bossen en oceanen. Tachtig soorten zoetwatervissen zijn uitgestorven, waarvan alleen al 16 soorten in 2020! Dat is een zorgwekkende ontwikkeling, maar alles is nog niet verloren.

Zoetwatervissen onmisbaar

Het rapport beschrijft de variatie aan zoetwatervissoorten, waarbij de laatste ontdekkingen het totaal op 18.075 verschillende soorten brengt. Meer dan 50% van alle vissoorten op onze aarde komt voor in zoetwater. Deze rijkdom is onmisbaar voor de gezondheid van de rivieren, meren en wetlands en ondersteunt samenlevingen en economieën over de hele wereld. Zoetwatervissen zijn de belangrijkste bron van eiwitten voor 200 miljoen mensen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika en levert een bijdrage aan werkgelegenheid voor 60 miljoen mensen.

Ondanks hun belang voor mens en natuur, blijven zoetwatervissen een bijzaak voor beleidsmakers. Het beschermen van zoetwatervissen wordt bijna nooit meegenomen in beslissingen over bijvoorbeeld de plaatsing van waterkrachtdammen of het baggeren voor de scheepvaart of zandwinning.


Vissen stoten hun neus

Het rapport belicht de combinatie van bedreigingen waarmee zoetwatervissen worden geconfronteerd. Vernietiging van de leefomgeving, waterkrachtdammen en sluizen in vrij stromende rivieren en vervuiling door landbouw en industrie zijn grote boosdoeners. Ook lopen zoetwatervissen gevaar door overbevissing, invasieve soorten die oorspronkelijk niet in het de betreffende zoete wateren voorkomen, niet-duurzame zandwinning en de gevolgen van klimaatverandering.

Ook in Nederland lopen vissen tegen problemen aan. Vroeger kwam de steur algemeen voor in alle grote rivieren van West-Europa, maar hij stierf bijna overal uit door watervervuiling, overbevissing, dammen en riviercorrecties. De steur staat symbool voor een grote groep trekvissen die vrij moet kunnen zwemmen tussen zoet en zout water om zich voort te kunnen planten. Andere trekvissen zijn soorten zoals zalm, paling, bot en haring.

Betrokkenheid van de overheid om zoetwatervissen beter te beschermen

2021 is een belangrijk jaar voor de natuur. Zo wordt er bijvoorbeeld internationaal onderhandeld over een nieuw wereldwijd verdrag voor biodiversiteit, de zogenaamde New Deal for People and Nature. Dat nieuwe verdrag zou onder andere moeten voortborduren op het door WWF opgestelde noodherstelplan voor zoetwaterbiodiversiteit. WWF hoopt dat overheden, waaronder de Nederlandse overheid, het belang van gezonde populaties zoetwatervissen inzien en dat zij zich volop gaan inzetten om zoetwatervissen de bescherming te bieden die zij nodig hebben.

“De afname van zoetwatervissen is een zorgelijke ontwikkeling, maar het goede nieuws is dat we weten wat er moet gebeuren om zoetwatervissen te beschermen. Door een New Deal te verzekeren voor de zoetwaterecosystemen in de wereld, zullen onze uitstervende rivieren, meren en wetlands weer opbloeien. Ook roepen we zo het uitsterven van zoetwatervissoorten een halt toe en stellen we een onmisbare bron aan voedsel en werkgelegenheid veilig voor miljoenen mensen.” vertelt Bart Geenen van WWF-NL.

Gerelateerde artikelen

Maico van Barneveld - DeFotoblogger.nl

Maak natuur bondgenoot

Deze week schreef demissionair minister Cora van Nieuwenhuizen in een brief aan de Tweede Kamer dat wat haar betreft ‘ruimtelijke kwaliteit’ en de ‘wateropgave’ meer met elkaar verbonden moeten worden. Dit signaal komt wat mij betreft geen dag te vroeg.
Meer info
DeFotoblogger / Maico Barneveld

Natuurorganisaties waarschuwen: laatste kans voor halen Europese waterdoelen

Landelijke natuurorganisaties maken zich ernstig zorgen over kwaliteit én kwantiteit van het Nederlandse oppervlakte- en grondwater. Volgens internationale afspraken (Kaderrichtlijn Water) moet het Nederlandse water in 2027 schoon en gezond zijn. Dat gaat met het huidige beleid en tempo van uitvoeren niet lukken volgens de organisaties.
Meer info

WWF-rapport concludeert: enorm potentieel voor rivierherstel door het verwijderen van barrières in Europa en Nederland

Europese rivieren staan vol met meer dan een miljoen barrières. Het gaat hierbij om barrières zoals dammen en stuwen die blokkades vormen voor migrerende vissen zoals zalm en steur. Uit een nieuwe studie van het Wereld Natuur Fonds blijkt dat als de onderzochte barrières met een goede potentie voor natuurherstel worden weggehaald, er bijna 50.000 kilometer aan rivieren in Europa weer vrij stromend worden. Ook in Nederland zijn mogelijkheden voor rivierherstel. Het rapport ‘The potential of barrier removal to reconnect Europe’s rivers’ analyseert een steekproef van 30.000 barrières, zoals dammen en stuwen, op grote en middelgrote rivieren in Europa en beoordeelt hun potentieel om rivieren weer met elkaar te verbinden.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips, het laatste natuurnieuws van WWF én 10% korting in onze duurzame webshop.