09 mei 2019

Nog maar een derde van ‘s werelds langste rivieren kan vrij stromen

 
 

 

Het eerste wereldwijde onderzoek naar vrijstromende rivieren, wijst op een ernstige achteruitgang. Door de vele dammen kan nog maar 37% van de 246 langste rivieren in de wereld vrij stromen. Dit is niet alleen slecht voor het leven in de rivieren, ook mensen hebben hier last van.

 

Een team van 34 wetenschappers o.a. van McGill University en WWF onderzochten 12 miljoen kilometer aan rivieren wereldwijd. De conclusies van dit onderzoek werden vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature gepubliceerd. 

Afgelegen gebieden

Een van de conclusies is dat maar 21 van de 91 rivieren (langer dan 1000 kilometer) die ooit de oceaan in stroomden daar nog steeds terecht komt. De overgebleven vrij stromende rivieren van de planeet zijn grotendeels beperkt tot afgelegen gebieden van de Noordpool, het Amazonebekken en het Congobekken.

Bedreigingen voor mens en natuur

Gezonde rivieren zorgen voor een grote vispopulatie, dit geeft voedselzekerheid aan honderden miljoenen mensen, en werken extreme droogte en overstromingen tegen.Ook klimaatverandering is een bedreiging voor de gezondheid van rivieren. De stijgende temperaturen hebben nu al invloed op stroompatronen, waterkwaliteit en biodiversiteit. 

Het beschermen van de overgebleven vrij stromende rivieren is ook belangrijk voor het behouden van de biodiversiteit in zoetwatergebieden. De aantallen zoetwatersoorten zijn het meest achteruit gegaan van alle gewervelde dieren in de afgelopen halve eeuw; met gemiddeld 83% sinds 1970.

Dammen in Europa

In Europa zijn ontelbare rivieren gescheiden door dammen en eeuwenlang ingrijpend veranderd, onder meer door ongeveer 25.000 waterkrachtcentrales in heel Europa. Er is dringend behoefte aan de ontwikkeling van milieuvriendelijke energiesystemen. "Terwijl waterkracht onvermijdelijk een rol speelt in het landschap van hernieuwbare energie, moeten landen ook andere hernieuwbare opties overwegen," vertelt Michelle Thieme van WWF en co-auteur van het onderzoek. "Goed geplande wind- en zonne-energie kunnen minder nadelige gevolgen hebben voor rivieren en de gemeenschappen, steden en biodiversiteit die hiervan afhankelijk zijn."

Kaderrichtlijn Water

In Europa bestaat er sterke wetgeving - de Kaderrichtlijn Water (KRW) - om ervoor te zorgen dat het resterende handjevol vrij stromende rivieren ongehinderd kan blijven stromen. De wet verplicht de EU-lidstaten ook om hun rivieren in goede gezondheid te herstellen, onder meer door het verwijderen van oude of verouderde dammen. Maar veel regeringen blijven de uitzonderingen van de wetgeving buitensporig gebruiken, wat ertoe heeft geleid dat sommige destructieve projecten toch doorgaan. De Europese Commissie overweegt om deze regelgeving verder af te zwakken. WWF pleit juist voor een betere implementatie van deze waterwet.

Gerelateerde artikelen

Watersymfonie

Het is nog donker, 4 uur in de ochtend, als de wekker gaat. Ik spring haastig uit bed, trek m’n kleren aan en ren de trap af. Niet veel later komen ook mijn twee collega’s de hotellobby binnen. We hebben namelijk een hele speciale missie in het nationale park Hutovo Blato, een moerasgebied in Bosnië en Herzegovina.
Meer info

Grootste damverwijdering in de Europese geschiedenis

Een historisch moment voor onze Europese rivieren! De eerste doorbraak is gemaakt in de 36 meter hoge Franse Vezins dam. Daarmee is een start gemaakt met de grootste damverwijdering in Europa tot nu toe.
Meer info

Springende zalm in een rivier vol met vis

Ik ben in Estland voor een conferentie over het herstellen van rivieren. Estland is een voorloper op dit gebied. Door het verwijderen van een aantal dammen is 3.000 km aan rivierlandschap weer vrij stromend gemaakt.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF (ca. 2 mails per maand)