naturepl.com / Andy Rouse / WWF
11 juli 2022

Het zal je maar gebeuren... een jaguar in je achtertuin

Hoe meer natuur wordt opgeofferd voor landbouw en bebouwing, hoe groter de uitdaging soms is om samen te leven met de natuurlijke bewoners van zo’n gebied. Zeker als deze bewoners bestaan uit grote dieren, zoals de wolf, de tijger of de jaguar. Ook in de Braziliaanse Amazone ontstaan steeds vaker conflicten tussen grote roofdieren als de jaguar en de lokale bevolking. WWF geeft daarom workshops om mens en dier vredig te laten samenleven.

Een van deze workshops vindt plaats in Apuí, in het zuiden van de Amazone. Door ontbossing in deze regio verliezen dieren als de jaguar en poema steeds meer leefgebied. Ze vinden minder prooidieren, kunnen moeilijker een partner vinden en kunnen niet meer migreren tussen beboste gebieden. Ook delen ze hun favoriete voedsel met de lokale bevolking: de pekari. Lokale gemeenschappen willen hun vee veilig houden en hun land veilig kunnen bewerken. Dit levert spanningen op waarbij de jaguar helaas vaak het onderspit delft. Jaguars worden gedood uit wraak omdat ze vee of huisdieren aanvallen, of omdat ze de lokale bewoners schrik aanjagen of in zeldzame gevallen aanvallen.

Evaldo Karô, van de inheemse Munduruku-gemeenschap en inwoner van Barra de São Manuel, raakte gewond door een jaguar toen hij acht jaar oud was. Hij herinnert zich dat hij bij de rivier was toen hij van achteren werd verrast door een jaguar. Maar zelfs met zo'n ervaring gelooft Evaldo nog steeds in het veilig samenleven met de jaguar en wil hij helpen bij het behoud van de soort. “De jaguars in hun eigen ruimte en wij in de onze. Wij zijn degenen die hun huis zijn binnengedrongen en nu moeten we leren met hen te leven”, zegt hij.

By Christian Braga WWF Brazil.jpg

Voetafdrukken en cameravallen

Tot nu toe leek het doden van jaguars de enige optie. Milton Patrício da Silva, een kleinschalige veehouder uit de regio, legt uit: “De bewoners zeggen dat het doden van de jaguar de oplossing is. In de twintig jaar die ik hier nu woon is er niemand geweest die ons leert hoe we op een andere manier met de situatie moeten omgaan. Het gaat nu om bewustwording, deze kennis verspreiden en de conflicten verminderen. Ik wil dat mijn zoon toegang krijgt tot kennis die ik niet had toen ik jonger was.”

Aan de workshops doen onder meer landeigenaren en vertegenwoordigers van gemeenschappen mee. De deelnemers leren bijvoorbeeld hoe ze lampen kunnen installeren die werken op zonnepanelen, hoe ze geschikte omheiningen voor vee kunnen bouwen en hoe ze cameravallen kunnen installeren en gebruiken. Ook krijgen ze meer informatie over de jaguar zelf én wat je moet doen als je er een tegenkomt. Een van de opdrachten focust op het herkennen van voetafdrukken en andere sporen. Niet alleen jaguars doden vee, maar ook slangen of honden kunnen de dader zijn. Als vastgesteld kan worden dat er een andere doodsoorzaak was, lopen jaguars minder risico uit wraak te worden gedood.

Christian Braga WWF Brazil.jpg
Herkennen van een voetafdruk van een jaguar

Samenwerken en samenleven

In Iguaçu National Park, op de grens van Brazilië en Argentinië, wordt al 15 jaar samengewerkt met 400 veeboeren in de omgeving om jaguars te beschermen en hun populatie te laten groeien. In 2009 leefden er in het gebied slecht 9 tot 11 jaguars, in 2020 werden er al 24 dieren geteld! En ook de meest recente workshop biedt snel resultaat. “De techniek om op strategische plaatsen vuurwerk af te steken heeft al geholpen om een jaguar van mijn terrein te verjagen. Ik heb zijn sporen niet meer gezien”, aldus Milton, 15 dagen na de workshop.

Gerelateerde artikelen

Adriano Gambarini / WWF Living Amazon Initiative / WWF-Brazil

Versterking voor de beste beschermers van het bos

Inheemse gebieden spelen een belangrijke rol in het behoud van de Amazone. De inheemse gemeenschappen – de beste beschermers van het bos die vaak al eeuwen verbonden zijn met hun land – bewaken deze gebieden goed. De afgelopen 35 jaar vond slechts 1,6 procent van alle ontbossing in Brazilië plaats in deze beschermde regio’s.
Meer info
Day's Edge Productions

Colombia beschermt 32 miljoen hectare natuur

Van bergen met gletsjers tot kleurige koraalriffen, en van dichte regenwouden tot golvende zandduinen aan de kust. Rivierdolfijnen, jaguars, een overvloed aan natuurlijke hulpbronnen en diverse inheemse gemeenschappen. Colombia is een land van uitersten, met prachtige én onmisbare natuur: deze zorgt voor schone lucht, schoon water, voedsel, medicijnen en de opslag van CO2. Het beschermen en behouden van die natuur is dan ook ontzettend belangrijk. Heritage Colombia kondigt aan 32 miljoen hectare natuur te beschermen, waarvan 15 miljoen hectare mariene gebied en 3 miljoen hectare land de komende tien jaar toegevoegd worden aan de al bestaande beschermde gebieden. Ter vergelijking: de totale oppervlakte van Nederland is 4,2 miljoen hectare!
Meer info

Journalist en natuurbeschermer vermoord in Amazone

Onze angst is bewaarheid: op 15 juni zijn de lichamen gevonden van de Braziliaanse onderzoeker Bruno Araújo Pereira (41) en de Britse journalist Dom Phillips (57). De twee raakten eerder deze maand vermist in het Amazonegebied. Phillips, werkzaam voor The Guardian, en Pereira, werkzaam voor een organisatie gericht op het beschermen van inheemse gemeenschappen in Brazilië, waren in een afgelegen deel van de Amazone bezig met research voor een boek. Het gebied wordt geteisterd door illegale visserij, houtkap, mijnbouw en drugshandel.

WWF betuigt haar solidariteit en steun aan de families, vrienden en collega’s van Bruno en Dom.
Meer info

Blijf op de hoogte

Ontvang inspiratie, acties, duurzame tips en het laatste natuurnieuws van WWF in je mail én krijg 10% korting in onze duurzame webshop (inschrijven mag vanaf 16 jaar).