Held in het veld: Van gevreesde stroper naar bosbeschermer
Diep in het Congolese binnenland vind je een wilde wereld. Hier leven uitzonderlijk grote populaties ernstig bedreigde dieren zoals de laaglandgorilla en de bosolifant. WWF-ranger Okemba Roland beschermt dit bijzondere stukje jungle. Dit is zijn verhaal…
Okemba was ooit de grootste en meest gevreesde stroper van het gebied. Als kind jaagde hij al op dieren. Het begon met wilde honden, daarna antilopen en uiteindelijk de ernstig bedreigde bosolifant en zijn kostbare slagtanden. Okemba's jachtgebied was Ntokou-Pikounda. Een nationaal park opgericht in 2012 om de uitzonderlijke biodiversiteit in het gebied te beschermen. De eerste vijf jaar was het alleen een park op papier, want de overheid deed weinig om de dieren en de natuur te beschermen. In 2017 werd WWF beheerder van dit park. We begonnen met natuurherstel en namen parkwachters in dienst. Waaronder Okemba.
Stroper ➔ beschermer
"Toen ik mij aansloot bij het natuurbeschermingsteam, kenden de mensen in Ntokou mij als stroper. Maar de parkdirecteur gaf mij zijn vertrouwen en maakte mij onderdeel van het team"
- Okemba Roland
Door lokale mensen als Okemba in dienst te nemen, ontstaat draagvlak voor natuurbescherming en zorgen we voor alternatieve vormen van inkomsten zodat stroperij of andere vormen van natuurvernietiging niet nodig zijn. Een voormalig stroper in het team bleek ook een groot voordeel. Okemba kent namelijk alle sluiproutes en trucs uit het stropersboek. Hierdoor konden snel veel stropers opgepakt worden. Het blijft een uitdaging om stroperij volledig uit te bannen. Op sommige plekken is de jungle zo ondoordringbaar dat het moeilijk is om er te komen. Momenteel wordt ruim 20 procent van het park structureel gepatrouilleerd.
Terugkeer van olifanten
Toen WWF het beheer van Ntokou-Pikounda op zich nam, waren er nog maar weinig olifanten over in het park. Na 8 jaar zijn ze er weer. Ze durven ook dieper het park in en komen weer op open plekken om water te drinken. Dit geeft aan dat ze zich veilig voelen. Parkwachters zien nu nog nauwelijks sporen van stropers.
De ernstig bedreigde bosolifant is niet de enige diersoort waar het beter mee gaat binnen de grenzen van het park. Er werd veel gejaagd op gorilla's en chimpansees, maar dat gebeurt nog nauwelijks dankzij rangers als Roland. Hij trekt ongeveer zeventig keer per jaar het park in om dagen achter elkaar te patrouilleren. In het bos ziet hij altijd (sporen van) olifanten en mensapen. Dat het beter met deze dieren gaat, is mede te danken aan voorlichting en gesprekken met mensen uit lokale gemeenschappen. Zij gebruikten het vlees van gestroopte chimpansees voorheen als lokaas voor krokodillen, die bij hen op het menu staan. Nu gebeurt dat niet meer.
Volgende generatie
De bosolifant heeft inmiddels een speciale plek in het hart van Okemba. "Olifanten stropen verstoort de natuurlijke balans en vormt een bedreiging voor toekomstige generaties". Daarom zet hij zich onvermoeibaar in om anderen het belang van natuurbescherming bij te brengen. Hij woont met zijn gezin aan de rand van het park en leert zijn kinderen over het belang van de natuur. Stiekem hoopt hij dat zij letterlijk en figuurlijk in zijn voetsporen zullen treden.
"Ik was één van de allereerste ecoguards van Ntokou-Pikounda Nationaal Park. Ik heb niet veel scholing gehad, maar het lukte mij ook. Daarom roep ik alle jongeren op om meer betrokken te raken bij natuurbescherming. Stop met stropen, leg je geweren neer en zet je in voor de natuur."