WWF / ARK / Onderwaterbeelden.nl

Schelpdierbanken herstellen

Oesterriffen en mosselbanken zijn de kraamkamers van de Noordzee. Ze waren bijna allemaal verdwenen.

Met een bijzonder herstelproject (3D-geprinte riffen van natuurlijk materiaal) brengen wij de riffen weer terug in zee. De eerste resultaten zijn er! 

Bij een gezonde Noordzee horen schelpdierbanken, een bron van leven onder water. De mossel en platte oester zijn voedsel voor vissen en vogels. Ook zorgen schelpdieren voor een betere waterkwaliteit omdat ze filteren, waardoor jagende vissen en vogels hun prooi kunnen zien. De ‘banken’ die de schelpdieren vormen zijn veilige rustgebieden en kraamkamers voor vissen en kreeften. Ze bieden houvast voor veel soorten dieren en planten: haaien en roggen zetten er bijvoorbeeld hun eieren op af. Onderzoek toont aan dat op wilde schelpdierbanken maar liefst 2 keer zoveel diersoorten voorkomen als op bodems van zand!

Schelpdierbanken dragen ook bij aan de kustveiligheid. Hoe? Ze halen slib dat zweeft uit het water en scheiden dat weer uit in vaste vorm. Dat slib hoopt zich op en de schelpen beschermen het met hun harde schalen tegen erosie. Zo groeien de zandbanken langzaam aan en zorgen de schelpdieren voor een natuurlijke kustverdediging.

Bedreigingen

De bodem van de Noordzee bestond ooit voor ongeveer één vijfde uit schelpdierbanken. Helaas zijn door sleepnetten en ziekten de schelpdierbanken beschadigd of helemaal verdwenen. Ook de afsluiting van onze delta in Zuidwest Nederland heeft veel schade aangericht. Schelpdierbanken gedijen het beste in getijdenwater: de stroming houdt de harde ondergrond waaraan ze zich vasthechten vrij van zand. Met het wegvallen van het getij in de delta verdwenen ook de schelpdierbanken.

WWF zet zich in voor herstel van schelpdierbanken omdat ze een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van het Noordzee ecosysteem. Samen met ARK Natuurontwikkeling herstellen we schelpdierbanken om het leven in de kust terug te brengen. Zo doen we onderzoek naar de mogelijkheden en voorwaarden om mossel- en platte-oesterbanken te herintroduceren door aanleg en monitoring van pilot-schelpdierbanken. Met de kennis en ervaring in deze pilotgebieden kunnen we op meerdere plekken schelpdierbanken aanleggen, met als doel: meerjarige schelpdierbanken initiëren die zelfstandig verder kunnen groeien.

Begin 2016 werden in de Noordzee ten westen van de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden als proef mosselen en platte oesters uitgezet. Die zijn nauwkeurig gemonitord om te zien of ze overleven, zich ontwikkelen en zich voortplanten tot stabiele, levensvatbare schelpdierbanken.

In dit project werkt WWF samen met Ark NatuurontwikkelingBureau Waardenburg, SAS Consultancy en Wageningen Marine Research.

Resultaten en Updates

Opvallend veel dode bruinvissen langs Nederlandse kust

Sinds 1990 zijn er langs de Nederlandse kust meer dan 16.000 dode bruinvissen gevonden. De meeste daarvan werden door onderzoekers van de Universiteit Utrecht aangetroffen in Nederland. Soms wel 800 per jaar.
Meer info

Dag van de Noordzee: WWF pleit voor serieuze aanpak herrie onder water

Sinds de Corona-lockdown is het ook op de Noordzee, een van de drukste zeeën ter wereld, aanzienlijk rustiger. Er is minder scheepvaart, visserij, toerisme en industrie, waar vooral het onderwater leven van profiteert. Een diersoort die daar nu wel bij vaart is de bruinvis, een kleine walvis die vooral in de Noordzee leeft. Nu er minder verstoringen zijn laten groepjes bruinvissen zich veel vaker zien.
Meer info

Verslag uit de diepte van de Noordzee

Het nieuwe monitoringrapport van de oesterbanken bij de Borkumse Stenen toont de veelbelovende resultaten van de onderzoeksexpeditie van september 2019. Ooit werd 30% van de bodem van het Nederlandse deel van de Noordzee bedekt met schelpdierbanken. Dat zijn banken gevormd door schelpdieren zoals platte oesters en mosselen. Deze banken vormen riffen die vergelijkbaar zijn met koraalriffen. Ze zorgen voor voedsel en schuilplekken voor zeedieren en ze filteren het zeewater en beschermen de kust.
Meer info

Noordzeenatuur herstellen

Het herstellen van de schelpdierbanken is een van onze projecten om de natuur in de Noordzee te beschermen.
De Noordzee is een van de drukste zeeën ter wereld. WWF wil de natuur helpen herstellen. Minstens 30 procent wordt beschermd en de rest duurzaam gebruikt. 

Meer info
WWF / ARK / Onderwaterbeelden.nl

Wat kan ik doen?

De natuur heeft jouw hulp nodig

Word donateur

Help mee door de natuur structureel met ons te beschermen voor een vast bedrag per maand. Je ontvangt hierbij een leuk welkomstcadeau. Samen kunnen we werken aan een prachtige wereld vól natuur!