Richard Barrett / WWF-UK

11 mythes over klimaatverandering

Nu de klimaatcrisis een veel besproken onderwerp is in de media is er veel verwarring over wat klimaatverandering nu eigenlijk is. Daarom hebben we geprobeerd enkele van de meest gehoorde mythes op te helderen, zodat je fictie van feiten kunt onderscheiden!

Alle mythes op een rijtje:

1. "Het klimaat verandert altijd."

In de loop van de 4,5 miljard jaar dat de aarde bestaat, is het klimaat sterk veranderd. Dat is waar. Maar de snelle opwarming die we nu al zien, kan niet worden verklaard door natuurlijke cycli van opwarming en afkoeling. Het soort veranderingen dat normaal gesproken over honderdduizenden jaren zou plaatsvinden, gebeurt in decennia.

De wereldwijde temperaturen zijn nu op hun hoogst sinds het begin van de geschiedenis. Deze veel snellere opwarming wordt veroorzaakt door de stijging van de concentratie broeikasgassen in de atmosfeer, dat sinds de industriële revolutie is toegenomen. Als we vandaag de dag over klimaatverandering spreken, bedoelen we dus antropogene (door de mens veroorzaakte) klimaatverandering. Dit is de opwarming van de gemiddelde temperatuur op aarde als gevolg van menselijke activiteiten. Denk hierbij aan het verbranden van kolen, olie en gas om energie te produceren voor onze huizen of voor ons transport dat nodig is om niet alleen onszelf te vervoeren, maar ook het voedsel dat we maken. 

2. "De mens heeft geen invloed op klimaatverandering." - Marjolein Faber

Dit is niet waar. De opwarming wordt veroorzaakt door verhoogde concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer, voornamelijk als gevolg van menselijke activiteiten zoals de verbranding van fossiele brandstoffen, ontbossing en landbouw. 

3. "Planten hebben koolstofdioxide nodig."

Ja, planten hebben wel degelijk koolstofdioxide (CO2) nodig om te kunnen leven. Planten en bossen verwijderen jaarlijks enorme hoeveelheden kooldioxide uit de atmosfeer en slaan deze op. Maar het probleem is dat bomen niet oneindig veel kooldioxide kunnen absorberen. Er zijn niet genoeg bomen en de hoeveelheid bossen neemt ook nog af. Steeds meer bossen over de hele wereld worden gekapt, grotendeels om plek te maken voor landbouwgrond. 

CO2 zelf veroorzaakt geen problemen, het maakt deel uit van het natuurlijke wereldwijde ecosysteem. Het probleem is de hoeveelheid CO2 die door ons als mensen wordt geproduceerd; dit niveau van CO2 in de atmosfeer is al 800.000 jaar niet meer voorgekomen.

4. "De opwarming van de aarde is niet echt, want het is nog steeds koud..."

Dit is niet waar. Door de opwarming van de aarde neemt de gemiddelde oppervlaktetemperatuur van de aarde toe. Dit veroorzaakt veranderingen in onze natuurlijke klimaatsystemen. We zullen bijvoorbeeld meer last hebben van extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven, regenval en storm. De wereld is de laatste honderddertig jaar één graad Celsius warmer geworden en het zeeniveau is met twintig centimeter gestegen door de opwarming en het smelten van de ijskappen. In Nederland is het zelfs 1,7 ˚C warmer geworden. 

"Climate change is probably doing good." - Tony Abbott, voormalig minister-president van Australië

5. "Klimaatverandering is een probleem van de toekomst."

Dit is niet langer een excuus om niet in te grijpen. Hiermee leggen we de last op de schouders van de toekomstige generaties. In 2019 waarschuwden 's werelds toonaangevende klimaatwetenschappers dat we maar 12 jaar de tijd hebben om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5°C en om te voorkomen dat het klimaat uiteenvalt.

We zien nu al de verwoestende effecten van klimaatverandering op de wereldwijde voedselvoorziening, toenemende migratie, conflicten, ziekten en wereldwijde instabiliteit. Dit zal alleen maar erger worden als we nu niet in actie komen. De door de mens veroorzaakte klimaatverandering is de grootste milieucrisis van onze tijd. Het bedreigt de toekomst van de planeet waarvan we afhankelijk zijn voor ons voortbestaan en we zijn de laatste generatie die er iets aan kan doen.

6. "Hernieuwbare energie is slechts een manier om geld te verdienen."

Het is een algemeen geloof dat hernieuwbare energie duur is door de investering maar dit is niet waar! Zonne-energie en onshore windenergie zijn de goedkoopste manieren om elektriciteit op te wekken; dat betekent dat de energie die ze produceren goedkoper is dan het gebruik van kernenergie, gas en fossiele brandstoffen.

De kosten van duurzame energie worden steeds goedkoper door duurzame ontwikkelingen. En toch steunt de overheid nog steeds vuile fossiele brandstoffen.

7. "Het aantal ijsberen neemt toe."

Dit is niet het geval. Klimaatverandering is de grootste bedreiging voor ijsberen. Het Noordpoolgebied warmt ongeveer twee keer zo snel op als de rest van de wereld, waardoor het zee-ijs eerder in het jaar smelt en zich later in het jaar vormt. Dit maakt het moeilijker voor vrouwelijke ijsberen om in de late herfst aan land te komen om hun holen te bouwen, en moeilijker om in het voorjaar het zee-ijs op te gaan om hun jongen te voeden. Hun belangrijkste prooi, de zeehond, wordt ook beïnvloed door de klimaatverandering, omdat ze afhankelijk zijn van het zee-ijs om hun jongen groot te brengen.

Dit betekent dat ijsberen in sommige delen van het Noordpoolgebied moeten overleven met minder voedsel dan voorheen. Er wordt voorspeld dat de ijsberenpopulaties tegen het midden van deze eeuw met 30 procent zullen afnemen.

8. "Hernieuwbare energie werkt alleen als het winderig of niet bewolkt is."

Niet waar. De industrie ontwikkelt nieuwe technieken voor de opslag van elektriciteit en het beheer van de vraag op piekmomenten, wat betekent dat zelfs als de zon niet schijnt of het niet waait, het nog steeds mogelijk is om te vertrouwen op hernieuwbare energiebronnen.

9. "Dieren zullen zich wel aanpassen aan de klimaatverandering."

Dit is helaas niet waar. Om te overleven hebben planten, dieren en vogels die geconfronteerd worden met de klimaatverandering twee opties: zich verplaatsen of aanpassen. Er zijn verschillende voorbeelden van soorten die zich al beginnen aan te passen aan de klimaatverandering.

Maar in toenemende mate is het voor velen een ander verhaal. Gezien de snelheid van de klimaatverandering wordt het voor veel soorten onmogelijk om zich snel genoeg aan te passen aan hun veranderende omgeving. En omdat leefgebieden worden vernietigd door wegen, steden en dammen, wordt het steeds moeilijker voor diersoorten om zich te verplaatsen. Voor de dieren die zich niet kunnen verplaatsen of zich niet kunnen aanpassen, ziet de toekomst er niet zo positief uit.

10. "Als de mensheid verdwijnt, is klimaatverandering opgelost."

Dit is, naar onze stellige overtuiging, niet waar. Het is gemakkelijk om te beginnen met het gevoel dat we al te ver zijn gegaan en dat de planeet niet in staat zal zijn om de groeiende wereldbevolking te ondersteunen.

Het is de missie van het WWF om een wereld op te bouwen waarin mens en natuur samen gedijen. De technologie en systemen die we nodig hebben om tegen 2045 naar 100% hernieuwbare energie te gaan en de hulpbronnen van onze planeet duurzaam te gebruiken, zijn al beschikbaar. Wat nu nodig is, is dat politieke en zakelijke leiders grondige en dringende maatregelen nemen om deze oplossingen te gebruiken om de klimaatcrisis aan te pakken en de natuur te herstellen.

11. "China is het enige land dat verantwoordelijk is voor de klimaatverandering."

Niet waar: Ondanks het feit dat China een van de grootste uitstoters van broeikasgassen is, is het momenteel één van de grootste investeerders in hernieuwbare energie. De toename van de investeringen is een reactie op de snelle groei van het groene bedrijfsleven en de noodzaak om de luchtvervuiling in de grote steden op te ruimen.

Klimaatverandering is een wereldwijde kwestie en we hebben allemaal de verantwoordelijkheid om de klimaatcrisis aan te pakken. Er zullen serieuze investeringen nodig zijn om hier iets aan te doen, maar het kan enorme voordelen opleveren voor de natuur en de mensen. We moeten allemaal onze stem verheffen en vechten voor onze wereld!

Alle beetjes helpen

Wij kunnen door onze keuzes op ieder moment het verschil maken. Elke dag weer, in alles wat we doen. En alle beetjes helpen!

Voetafdruktest

Kijk welke impact jouw persoonlijke levensstijl heeft op onze aarde en doe de voetafdruktest.

Doe de test

Wat kan ik zelf doen?

Iedereen kan helpen de natuur te beschermen. Bekijk onze tips en kom erachter hoe jouw gedrag de natuur een handje mee kan helpen.

Bekijk duurzame tips
Shutterstock / Spill Photography / WWF

Wil je meer weten over klimaatverandering?

Global Warming Images / WWF / Editted by Maud Brummans
Oorzaken en Gevolgen
Oorzaken en Gevolgen
van klimaatverandering
www.JSGrove.com / WWF
Klimaatakkoord Parijs
Klimaatakkoord Parijs
Global Warming Images / WWF
Mythes en sceptici
Mythes en sceptici
Frans Lemmens / Hollandse Hoogte
Nederland
Nederland
en klimaatverandering
Politiek
Politiek
Istockphoto.com / WWF-Canada
Wat kun jij doen?
Wat kun jij doen?
Wild Wonders of Europe / Widstrand / WWF
Nature-based Solutions
Nature-based Solutions

Resultaten en Updates

Peter Caton / WWF-UK

Voedselproductie Zuid-Amerika daalt door ontbossing

Helaas weten we inmiddels allemaal dat grootschalige ontbossing een van de belangrijkste oorzaken is van klimaatverandering. Maar wist je dat deze verandering ook aanzienlijke gevolgen heeft voor de voedselproductie? Brazilië is een van de landen die kampt met productiviteitsverlies.
Meer info
David Bebber / WWF-UK

Afspraken over verandering voedselsysteem: een voorwaarde voor slagen Biodiversiteitstop

Natasja Oerlemans, voedsel- en landbouwexpert van WWF-NL, bepleit dat de bescherming van biodiversiteit eigenlijk geen nut heeft zonder internationale bindende afspraken over een transformatie van ons voedselsysteem.
Meer info
Neil Ever Osborne WWF-US

Om de natuur te redden mag de VN Biodiversiteitstop in Montreal niet falen

De VN-conferentie over biodiversiteit (COP15) die deze week begint, is een niet te missen kans om het almaar snellere verlies van biodiversiteit en de groeiende voedselonzekerheid aan te pakken. Er moet een ambitieuze wereldwijde overeenkomst gesloten worden om de natuur en de biodiversiteit te redden. Zij zijn immers de basis van onze levens zijn.
Meer info
Sanjog Rai / WWF-Nepal

Eén op vijf sneeuwluipaarden verdwenen in afgelopen 20 jaar

Het aantal sneeuwluipaarden is in de afgelopen jaren enorm afgenomen. Deze grote katachtige wordt bedreigd door klimaatverandering en door het verdwijnen van zijn leefgebied. Er zijn nu ongeveer 4000 individuen over, verspreid over 12 landen in Centraal-Azië.
Meer info
Global Warming Images / WWF

De klimaattop: wat leverde het op?

Tijdens de klimaattop COP27, die zondagochtend eindigde, werd een hoognodige stap gezet in de richting van een schadefonds. Helaas werd geen overeenstemming bereikt over maatregelen om de uitstoot verder te verminderen. Hierdoor glijdt de doelstelling om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C weg. Met ernstige gevolgen voor de wereld, voorziet WWF-NL.
Meer info
ARK Natuurontwikkeling

Natuur is de oplossing voor de gevolgen van klimaatverandering

De klimaattop in Egypte is in volle gang. De urgentie is groot. Klimaatverandering zorgt op steeds grotere schaal voor rampen die een enorme impact hebben op de levens van mens en dier. Maar er is nog hoop. De natuur biedt oplossingen om de gevolgen van deze rampen te temperen en om volgende klimaatrampen te voorkomen. WWF werkt daarom, zowel ver weg als dichtbij, samen met partners aan natuurlijke oplossingen.
Meer info