Ola Jennersten / WWF-Sweden
Jaap van der Waarde
Centraal-Afrika Expert WWF
23 maart 2019

5 kenmerken waaraan jij een wolf kan herkennen

Sinds 26 januari is het officieel: de wolf is weer terug in Nederland.

Zo’n 150 jaar geleden is de wolf in Nederland uitgeroeid, maar dankzij natuurbescherming in Europa gaat het steeds beter. In België was de wolf vorig jaar al terug. Alleen Ierland en Groot Brittannië hebben geen wolf, ook Luxemburg lijkt nog leeg.

Dus je kunt weer wolvensporen vinden in Nederland. Maar hoe herken je die? Dat wilde ik ook weten. Met 20 deelnemers van WolveninNederland, een organisatie waar ook WWF-NL bij is aangesloten, ging ik op training in Duitsland. Want daar hebben ze veel wolven, wel 60 roedels (families).
Antje van het Wolfscompetenzzentrum (jazeker!) Sachsen-Anhalt loopt voor ons uit. We zijn in het territorium van een roedel wolven, ik zie vooral aangelegde dennenbossen omringd door akkergronden. Ik had me een spannender bos voorgesteld. We zijn op zoek naar kenmerk 1.

1. De drol

Antje wist natuurlijk al waar ze moest zoeken, wij niet. Kansloos. Wolven gebruiken onze zandwegen om grotere afstanden af te leggen. Want waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Ze markeren hun territorium met poep en leggen hun drol op een plek waar de kans het grootste is dat een andere wolf hem vindt. Dus midden op de kruising. Een wolvendrol is minimaal 2,5 cm dik en alle stukjes bij elkaar opgeteld minimaal 20 cm lang. Er zit veel haar en zelfs stukjes bot in.
Afmaker: hij ruikt sterk naar wolf. Ik kan je vertellen, dat ruikt heel anders dan hondenpoep, niet goor. Dus op je knieën, stokje erin drukken en ruiken maar. Wij nemen een monster voor DNA analyse, dan weten we later ook wie deze drol heeft gedraaid.

2. De pootafdruk

De pootafdruk van een wolf is anders dan van een hond. Maar dat is eigenlijk alleen te zien in verse sneeuw, in het zand lijkt het teveel op elkaar vindt Antje. Ik ben het direct met haar eens. Maar waar een hond links en rechts snuffelt, loopt een wolf doelbewust rechtdoor. Kaarsrecht. Als het spoor minimaal 100 meter recht is, is het een wolf. Let op, er mag geen fietsspoor net naast lopen, dan was het Bello aan de lijn. We meten een spoor uit, iedere stap is inderdaad exact even lang. Maar het zand houdt na 50 meter op, dus geen officiële waarneming.

3. De keel

Een wolf doodt door de keel van zijn prooi dicht te bijten. Antje vindt bijna nooit een keel in het bos, maar ze laat foto’s zien van een ree dat is gedood. In de keel 2 gaatjes. De maag en andere ingewanden zijn uit de buikholte gehaald en liggen keurig naast het ree. Het vlees en een deel van de ribben is opgegeten. Het ziet er methodisch uit. Als een hond een schaap of ree doodt, ziet dat er veel chaotischer uit. Als je toch een aangevreten dier vindt, blijf er dan vanaf en bel de provincie. Zij moeten een monster laten nemen voor DNA, je mag het niet besmetten.

4. Het gehuil

Wolven huilen grofweg twee periodes van het jaar. In de paartijd, in februari, wanneer het stelletje elkaar weer versiert (een paar blijft levenslang bij elkaar). En in de nazomer, als de jonge dieren zangles krijgen. En bijna alleen ‘s nachts, daarom horen we ze niet. Maar deze zomer was ik in de Appenijnen bij Rome en werden we wakker van vreselijk gehuil vlak naast de camping: wolven. De honden in de hele vallei bleven nog een uur lang nablaffen en janken. Zij waren blijkbaar ook diep onder de indruk. Onvergetelijk geluid. Is nog niet gehoord in Nederland, dus vergeet niet de opname te starten!

5. De wolf

Ik heb in mijn leven nog nooit een wolf in het wild gezien. Niet dat ik mijn best niet doe, ik heb er halve vakanties aan besteed. Maar ze zijn schuw. En terecht.
Maar als ik er een zie, dan weet ik waar ik op moet letten. Brede kop, er past (niet uitproberen) een vuist tussen de oren. De staart is dik behaard en recht naar beneden, geen krul. De wolf heeft wit rond de bek met een lichte wangvlek en is beige- tot rossig-bruin. Weinig contrastrijk, donker zadelvormig patroon op de rug. En het belangrijkste, ik maak heel voorzichtig maar heel snel een foto met mijn telefoon of camera, zodat de waarneming bevestigd kan worden door een expert. En de foto op mijn eregalerij kan.

Aan de slag

Geslaagd voor mijn cursus ga ik de Nederlandse natuur in. Op 26 Januari liep ik op de Veluwe op zoek naar een drol van die eerste Nederlandse wolf. Samen met 3 andere teams van WolveninNederland. Ik heb tientallen drollen gevonden. De meesten waren te klein, dat waren hond, vos en boommarter. Een paar waren groot genoeg maar toch hond (stank!). Twee waren mogelijk wolf.

Dat kan jij ook. Als je een wolf ziet, blijf rustig en maak die foto. Nooit naar een wolf toegaan. Grote harige drol: maak een foto. Stuur je waarnemingen naar wolveninnederland.nl. Misschien spot jij wel de volgende wolf.

Jaap

Jaap van der Waarde
Centraal-Afrika Expert WWF
Bekijk meer artikelen